Þrumuræða um börn með fíknivanda: „Eigum við að láta fleiri deyja á leiðinni?“

Jón Pétur Zimsen, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, beindi fyrirspurn að Guðmundi Inga Kristinssyni, barna- og menntamálaráðherra, í óundirbúnum fyrirspurnartíma á Alþingi síðdegis og spurði hann út í stöðu barna með fíknivanda. 

Það gerði hann eftir að Ingibjörg Isaksen, þingmaður Framsóknar, hafði gert það sama.

„Börn eru að deyja“

„Frú forseti, málið er í raun samt mjög einfalt, börn eru að deyja. Þetta er einfalt fyrir foreldra sem horfa upp á börnin sín, hingað og þangað neytandi harðra fíkniefna. Við getum ekki beðið eftir einhverjum byggingum,“ sagði hann og vísaði til stöðu meðferðarheimila. 

Málaflokkur barna og ungmenna með fíknivanda hefur verið í deiglunni undanfarið. Til að mynda sagði móðir drengs sem lést á Stuðlum nýverið að barnið hennar hefði látist á vakt stjórnvalda um helgina.

Byggðum heila deild á tíu dögum

Jón Pétur benti á að í heimsfaraldri covid-19 hefði sérhæfð og flókin þjónusta verið byggð upp á tíu dögum.

„Hvers vegna í ósköpunum er ekki hægt að gera eitthvað í þessum málum núna? Er það vegna þess að við hérna, efsta lagið í samfélaginu, þingmenn, fólk í sveitarstjórnum, tengir ekki við þennan veruleika? Að eiga börn, sem fólk veit ekki hvar er á nóttunni. Að eiga börn sem þú veist ekki hvort næsta símtal sé frá sjúkrahúsi þar sem það liggur milli lífs og dauða.“ 

Það sé óþolandi að hlusta á það frá hæstvirtum ráðherra að bíða eigi eftir úrræðum sem eru í byggingu og að hann láti sér það í léttu rúmi liggja að hægt væri að senda börn með næsta flugi út í meðferð á einum eða tveimur dögum.

„Í staðinn er þessu bara rutt á undan sér og áhyggjur foreldra, þær eru bara lönd og leið. Í boði hvers er þetta? Það er ekki hægt að horfa til baka og segja, já, þetta ástand hefur verið vont lengi. Eigum við að láta fleiri deyja á leiðinni? Það þarf að bregðast við þessu núna. Strax.“

Stórfjölskyldan öll undir

Þá sagðist Jón Pétur vona að enginn í þingsal ætti börn með fíkniefna. Hann þekkti það úr starfi sínu í menntakerfinu að þegar svo er sé það ekki bara fjölskyldan heldur stórfjölskyldan öll sem væri undir auk vina og vandamanna.

„Þannig að ég hvet ráðherra til að svara þeirri spurningu af hverju í ósköpunum er ekki löngubyrjað að byggja bráðabirgðaúrræði fyrir börn í miklum fíkni- og geðvanda og hvers vegna er ekki hægt að nýta ferðir erlendis, þar sem eru tilbúnar þjónustustofnanir.“

Vill ekki bráðabirgðalausnir erlendis

Guðmundur Ingi svaraði spurningunni þannig að hann hefði þegar boðað fólk inn í ráðuneytið til þess að bregðast við vandanum.

„Ég er að bregðast við en að fara að hlaupa í einhverjar bráðabirgðalausnir erlendis, ég er ekki að skoða það. Ég tel mig vera að ganga frá því þannig hér heima að einbeita mér að því hvað er hægt að gera, þannig að við komumst á þann stað að við getum sagt að við séum á réttri leið. Það er númer eitt, tvö og þrjú að koma Gunnarsholti á og það er á lokametrunum, við erum að tala um einn eða tvo mánuði.“

Þar vísar hann til langtímaúrræðis í Gunnarsholti í Mosfellsbæ, sem stefnt er að að opna í desember.

Vill að fólk þurfi ekki að leita til útlanda

Hann sagðist vita að þau svör dugi ekki öllum, sér í lagi þeim sem hafi þegar misst trúna á kerfinu.

„En við verðum að snúa þessari þróun við svo að fólk telji sig ekki þurfa að leita til útlanda eftir þessari þjónustu og það er það sem ég er að reyna að gera, einbeita mér að númer eitt, tvö og þrjú. Það er auðvitað þyngra en tárum taki, sú aðstaða að fólk þurfi að fara erlendis með börnin sín og mér þykir það ofboðslega leitt. En þau hafa þennan rétt og eru að nýta hann. Það er þeirra ákvörðun og ég skil þau vel. Eina sem ég get gert í stöðunni er að koma hlutunum í lag hér innanlands.“