Engin lausn og ákveðin sjálfsblekking að banna börnum að nota tölvuleiki Elín Margrét Böðvarsdóttir skrifar 23. október 2025 08:12 Björn Orri Guðmundsson er faðir og framkvæmdastjóri netöryggisfyrirtækisins Aftra. Mynd/aðsend Það er óraunhæf nálgun að vernda börn gegn óprúttnum aðilum á internetinu með því að banna þeim að spila tiltekna tölvuleiki. Slík nálgun endurspegli ákveðinn misskilning á því hvernig netumhverfi barna virkar og mun æskilegra væri fyrir foreldra að kynna sér þá leiki sem börnin eru að spila og þær stillingar og öryggistæki sem eru fyrir hendi til að tryggja öryggi þeirra á netinu og kenna þeim að umgangast netið með ábyrgum hætti. Þetta segir faðir og netöryggissérfræðingur sem telur það ekki vænlegt til árangurs að banna það sem hinir fullorðnu ef til vill ekki skilja. Framkvæmdastjóri Heimilis og skóla var til viðtals á Bylgjunni í gærmorgun þar sem hann lýsti áhyggjum af því hve auðvelt það getur verið fyrir óprúttna aðila að komast í samband við börn á netinu, til dæmis í gegnum tölvuleiki Roblox, og reyni að tæla þau og ginna. Sjálfur telji hann að ekki ætti að leyfa börnum á ákveðnum aldri yfirhöfuð að spila leikinn, ekki nema foreldrar séu tilbúnir sjálfir til að sitja yfir öxlinni á þeim á meðan. Málið blasir öðruvísi við Birni Orra Guðmundssyni, föður og framkvæmdastjóra netöryggisfyrirtækis, sem telur þá nálgun að banna vera óraunhæfa. „Fyrstu viðbrögð virðast oft vera að reyna að banna hluti sem að við sem foreldrar eða eftirlitsaðilar almennt séð skiljum ekki sjálf. Ég á strák sem fær að spila þetta og er undir ströngu eftirliti,“ segir Björn. Það sé að hans mati í raun algjör sjálfsblekking að halda að það sé einfaldlega hægt að banna leik eins og Roblox. Börn geti þá allt eins fundið leiðir til að spila leikinn annars staðar og án eftirlits og þannig sé vernd og yfirsýn foreldra horfin. Ef eigi að banna einn leik mætti allt eins banna allt Hann tekur þó vissulega undir að það sé rétt að spjall í tölvuleikjum geti verið varasamt, en Roblox sé þar heldur ekkert einsdæmi. Langflestir leikir í dag hafi einhvers konar samskiptaleiðir á milli spilara, hvort sem það er Roblox eða leikir á borð við Fortnite, Minecraft, Among Us eða aðrir leikir. Sama eigi við um samskipti í gegnum til að mynda Discord, Xbox Live chat, PlayStation Network, Steam chat og Messenger svo fátt eitt sé nefnt. Ef það sé eitthvað kappsmál að banna Roblox þurfi einnig að spyrja hvort eigi að banna líka aðra leiki eða leikjaumhverfi, smáskilaboð, símtöl og tölvupóstsamskipti. Það sé allt mögulegt undir. Foreldrar setji sig í spor krakkanna og læri sjálfir Spurður hvað sé þá til ráða að hans mati segir Björn í fyrsta lagi að svarið sé að hætta að reyna að banna það sem við skiljum ekki en í staðinn að nálgast málið með fræðslu, öryggisstillingum og samtali við börnin. Og síðast en ekki síst að foreldrar reyni sjálfir að læra betur inn á leikina og tæknina sem börnin þeirra eru að nota og jafnvel prófi að spila leikina sjálf. „Ég held að fyrsta sé bara að foreldrar þurfi kannski aðeins að setja sig í fótspor barnanna og reyna kannski að muna hvernig þetta var þegar við vorum yngri, og kannski bara spila sig aðeins inn í þeirra heim. Hafa þau prófað Roblox, hafa þau skoðað hvaða stillingar eða leiðir eru í boði til að halda krökkunum öruggum,“ segir Björn. Í Roblox sé til dæmis hægt að búa til reikning fyrir barn sem er undir eftirliti foreldra þar sem hægt er að setja frekari skorður og skilyrði um notkun. Sömu sögu sé að segja um snjallsímana. „Þú getur yfirleitt haft þau undir mjög góðu eftirliti, stillt skjátíma, séð hvað þau eru að gera, passað upp á að þau séu ekki í samskiptum við einhverja aðra, hvort sem það er í Androit símum, Samsung og svoleiðis eða Apple-tækjum og í tölvuumhverfinu líka, Playstation og þar fram eftir götunum. Þannig ég held að það sé alltaf leiðin. Við þurfum að skilja þennan sem að krakkarnir eru í og reyna að átta okkur á því hvernig við getum kennt þeim að nota þetta á ábyrgan hátt, miklu frekar en að banna,“ segir Björn. Netöryggi Netglæpir Ofbeldi gegn börnum Börn og uppeldi Tækni Mest lesið Urðu vitni að því þegar maður var hálshöggvinn Innlent Kæra freyðivínsviðburð með Lilju Alfreðs Innlent Starfsfólk á flótta og traustið horfið Innlent „Seðlabankastjóri gat ekki sagt það skýrar“ Innlent Páll Edwald vill sæti á lista Miðflokksins Innlent Starfsfólk búið að yfirgefa barnið þegar faðir kom að sækja það á leikskólann Innlent Stíga fram á Facebook, fordæma rektor og segja nóg komið Innlent Þyrla sótti skipverja sem fékk slitinn vír í bringuna Innlent Eitt fórnarlamba Epsteins sagt búa á Íslandi Innlent Fyrrverandi eiginmaður Bidens ákærður fyrir morð Erlent Fleiri fréttir Aðeins eitt riðutilfelli allt síðasta ár Urðu vitni að því þegar maður var hálshöggvinn Páll Edwald vill sæti á lista Miðflokksins Kæra freyðivínsviðburð með Lilju Alfreðs „Seðlabankastjóri gat ekki sagt það skýrar“ Þyrla sótti skipverja sem fékk slitinn vír í bringuna Starfsfólk á flótta og traustið horfið Maður með leiðindi reyndist eftirlýstur af lögreglu Starfsfólk búið að yfirgefa barnið þegar faðir kom að sækja það á leikskólann Óheppileg tímasetning Þriggja bíla árekstur við Sprengisand „Þetta er sárara en tárum taki“ Reyndi að sækja gras en fékk gervigras Snúist ekki um að íbúar vilji ekki „fólk úr lægri stéttum“ í hverfið Yfir 60 leikskólastjórar komnir með nóg Hreindýratarfur kostar liðlega 240 þúsund krónur – svo er allt hitt Nafnlaus ábending upphaf skoðunar á starfsmönnum Bifrastar Enginn látist á þessu eða síðasta ári af völdum berkla Án rennandi vatns í á annan sólarhring Skapi óöryggi þegar lögregla sé allt í einu mætt á svæðið Fara ekki fram á gæsluvarðhald vegna slagsmála Lögregla að fá skýrari mynd af andláti konunnar Læknar kalla eftir sérstakri nefnd til að rannsaka alvarleg atvik Vara við svikasímtölum í nafni Sigríðar Bjarkar Breytingar hjá Viðreisn eftir afsögn Guðbrands Símafrí í grunnskólum Kópavogs Eins og að kasta kjarnorkusprengju inn í fjölskyldur Þjóðin klofin gagnvart ESB og fylgi við NATO á hreyfingu Breið samstaða á Alþingi og Miðflokkurinn aftur kominn um borð Berklasmitaður maður lést á Landspítalanum Sjá meira
Framkvæmdastjóri Heimilis og skóla var til viðtals á Bylgjunni í gærmorgun þar sem hann lýsti áhyggjum af því hve auðvelt það getur verið fyrir óprúttna aðila að komast í samband við börn á netinu, til dæmis í gegnum tölvuleiki Roblox, og reyni að tæla þau og ginna. Sjálfur telji hann að ekki ætti að leyfa börnum á ákveðnum aldri yfirhöfuð að spila leikinn, ekki nema foreldrar séu tilbúnir sjálfir til að sitja yfir öxlinni á þeim á meðan. Málið blasir öðruvísi við Birni Orra Guðmundssyni, föður og framkvæmdastjóra netöryggisfyrirtækis, sem telur þá nálgun að banna vera óraunhæfa. „Fyrstu viðbrögð virðast oft vera að reyna að banna hluti sem að við sem foreldrar eða eftirlitsaðilar almennt séð skiljum ekki sjálf. Ég á strák sem fær að spila þetta og er undir ströngu eftirliti,“ segir Björn. Það sé að hans mati í raun algjör sjálfsblekking að halda að það sé einfaldlega hægt að banna leik eins og Roblox. Börn geti þá allt eins fundið leiðir til að spila leikinn annars staðar og án eftirlits og þannig sé vernd og yfirsýn foreldra horfin. Ef eigi að banna einn leik mætti allt eins banna allt Hann tekur þó vissulega undir að það sé rétt að spjall í tölvuleikjum geti verið varasamt, en Roblox sé þar heldur ekkert einsdæmi. Langflestir leikir í dag hafi einhvers konar samskiptaleiðir á milli spilara, hvort sem það er Roblox eða leikir á borð við Fortnite, Minecraft, Among Us eða aðrir leikir. Sama eigi við um samskipti í gegnum til að mynda Discord, Xbox Live chat, PlayStation Network, Steam chat og Messenger svo fátt eitt sé nefnt. Ef það sé eitthvað kappsmál að banna Roblox þurfi einnig að spyrja hvort eigi að banna líka aðra leiki eða leikjaumhverfi, smáskilaboð, símtöl og tölvupóstsamskipti. Það sé allt mögulegt undir. Foreldrar setji sig í spor krakkanna og læri sjálfir Spurður hvað sé þá til ráða að hans mati segir Björn í fyrsta lagi að svarið sé að hætta að reyna að banna það sem við skiljum ekki en í staðinn að nálgast málið með fræðslu, öryggisstillingum og samtali við börnin. Og síðast en ekki síst að foreldrar reyni sjálfir að læra betur inn á leikina og tæknina sem börnin þeirra eru að nota og jafnvel prófi að spila leikina sjálf. „Ég held að fyrsta sé bara að foreldrar þurfi kannski aðeins að setja sig í fótspor barnanna og reyna kannski að muna hvernig þetta var þegar við vorum yngri, og kannski bara spila sig aðeins inn í þeirra heim. Hafa þau prófað Roblox, hafa þau skoðað hvaða stillingar eða leiðir eru í boði til að halda krökkunum öruggum,“ segir Björn. Í Roblox sé til dæmis hægt að búa til reikning fyrir barn sem er undir eftirliti foreldra þar sem hægt er að setja frekari skorður og skilyrði um notkun. Sömu sögu sé að segja um snjallsímana. „Þú getur yfirleitt haft þau undir mjög góðu eftirliti, stillt skjátíma, séð hvað þau eru að gera, passað upp á að þau séu ekki í samskiptum við einhverja aðra, hvort sem það er í Androit símum, Samsung og svoleiðis eða Apple-tækjum og í tölvuumhverfinu líka, Playstation og þar fram eftir götunum. Þannig ég held að það sé alltaf leiðin. Við þurfum að skilja þennan sem að krakkarnir eru í og reyna að átta okkur á því hvernig við getum kennt þeim að nota þetta á ábyrgan hátt, miklu frekar en að banna,“ segir Björn.
Netöryggi Netglæpir Ofbeldi gegn börnum Börn og uppeldi Tækni Mest lesið Urðu vitni að því þegar maður var hálshöggvinn Innlent Kæra freyðivínsviðburð með Lilju Alfreðs Innlent Starfsfólk á flótta og traustið horfið Innlent „Seðlabankastjóri gat ekki sagt það skýrar“ Innlent Páll Edwald vill sæti á lista Miðflokksins Innlent Starfsfólk búið að yfirgefa barnið þegar faðir kom að sækja það á leikskólann Innlent Stíga fram á Facebook, fordæma rektor og segja nóg komið Innlent Þyrla sótti skipverja sem fékk slitinn vír í bringuna Innlent Eitt fórnarlamba Epsteins sagt búa á Íslandi Innlent Fyrrverandi eiginmaður Bidens ákærður fyrir morð Erlent Fleiri fréttir Aðeins eitt riðutilfelli allt síðasta ár Urðu vitni að því þegar maður var hálshöggvinn Páll Edwald vill sæti á lista Miðflokksins Kæra freyðivínsviðburð með Lilju Alfreðs „Seðlabankastjóri gat ekki sagt það skýrar“ Þyrla sótti skipverja sem fékk slitinn vír í bringuna Starfsfólk á flótta og traustið horfið Maður með leiðindi reyndist eftirlýstur af lögreglu Starfsfólk búið að yfirgefa barnið þegar faðir kom að sækja það á leikskólann Óheppileg tímasetning Þriggja bíla árekstur við Sprengisand „Þetta er sárara en tárum taki“ Reyndi að sækja gras en fékk gervigras Snúist ekki um að íbúar vilji ekki „fólk úr lægri stéttum“ í hverfið Yfir 60 leikskólastjórar komnir með nóg Hreindýratarfur kostar liðlega 240 þúsund krónur – svo er allt hitt Nafnlaus ábending upphaf skoðunar á starfsmönnum Bifrastar Enginn látist á þessu eða síðasta ári af völdum berkla Án rennandi vatns í á annan sólarhring Skapi óöryggi þegar lögregla sé allt í einu mætt á svæðið Fara ekki fram á gæsluvarðhald vegna slagsmála Lögregla að fá skýrari mynd af andláti konunnar Læknar kalla eftir sérstakri nefnd til að rannsaka alvarleg atvik Vara við svikasímtölum í nafni Sigríðar Bjarkar Breytingar hjá Viðreisn eftir afsögn Guðbrands Símafrí í grunnskólum Kópavogs Eins og að kasta kjarnorkusprengju inn í fjölskyldur Þjóðin klofin gagnvart ESB og fylgi við NATO á hreyfingu Breið samstaða á Alþingi og Miðflokkurinn aftur kominn um borð Berklasmitaður maður lést á Landspítalanum Sjá meira