Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Golf Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við Handbolti Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða Formúla 1 „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Golf Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Handbolti Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Sport Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Handbolti Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Golf Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Íslenski boltinn Besta-spáin 2026: Enn á skilorði Íslenski boltinn Fleiri fréttir Eduard Koksharov fallinn frá Ítalskur hermaður fylgdist með æfingu Bosníu fyrir umspilsleikinn Starf Howe í hættu Markahæsti leikmaður HK til Fram „Vil sjá Keflvíkinga koma sér á þann stað sem þeir voru á“ Byrjaði á bekknum eftir að náttúran kallaði Besta-spáin 2026: Enn á skilorði „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Úr dimmum dal í ljósið: „Finnst við vera fá sterkari og þroskaðri Orra til baka“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppni í körfubolta, landsleikur og spilað um HM sæti „Það hljóta að vera einhver geimvísindi á bakvið þetta“ Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við „Mér fannst við flatar og lélegar“ Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða „Höfum dílað á jákvæðan hátt við allt sem upp hefur komið“ „Vorum náttúrulega að mæta Íslandsmeisturunum“ Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Uppgjörið: Njarðvík - Tindastóll 103-97 | Njarðvík tók forystuna í einvígi sínu við Tindastól Einar með stórleik er Afturelding knúði fram oddaleik Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Sjáðu mörkin og sláarskot í naumu tapi Íslands gegn Frakklandi Uppgjörið: Haukar - Stjarnan 106-100 | Endurkoma Stjörnunnar dugði ekki til Uppgjörið: Fram - FH 27-33 | FH sendi meistarana í sumarfrí Jóhanna stígur til hliðar eftir fimmtán ár sem formaður Tuchel ekki reiður út í leikmenn Haukur í liði umferðarinnar eftir að hafa komið að 23 mörkum í sama leiknum Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Golf Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við Handbolti Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða Formúla 1 „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Golf Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Handbolti Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Sport Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Handbolti Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Golf Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Íslenski boltinn Besta-spáin 2026: Enn á skilorði Íslenski boltinn Fleiri fréttir Eduard Koksharov fallinn frá Ítalskur hermaður fylgdist með æfingu Bosníu fyrir umspilsleikinn Starf Howe í hættu Markahæsti leikmaður HK til Fram „Vil sjá Keflvíkinga koma sér á þann stað sem þeir voru á“ Byrjaði á bekknum eftir að náttúran kallaði Besta-spáin 2026: Enn á skilorði „Erum heppin að Tiger Woods hafi ekki drepið einhvern“ Varð landsfræg á einni nóttu: „Hefur alveg mótað mig í gegnum lífið“ Úrslit Extra-leikanna: „Djöfull er ég pirraður og svekktur“ Var eitrað fyrir leikmönnum Sporting? „Þetta var einhver holræsislykt“ Fyrrverandi eiginkonan hefur áhyggjur af Tiger Úr dimmum dal í ljósið: „Finnst við vera fá sterkari og þroskaðri Orra til baka“ Dagskráin í dag: Úrslitakeppni í körfubolta, landsleikur og spilað um HM sæti „Það hljóta að vera einhver geimvísindi á bakvið þetta“ Fékk starfið sem Guðmundur var orðaður við „Mér fannst við flatar og lélegar“ Missti stjórn á yfir þrjú hundruð kílómetra hraða „Höfum dílað á jákvæðan hátt við allt sem upp hefur komið“ „Vorum náttúrulega að mæta Íslandsmeisturunum“ Davíð Smári hóf sína eigin bikarvörn á sigri Uppgjörið: Njarðvík - Tindastóll 103-97 | Njarðvík tók forystuna í einvígi sínu við Tindastól Einar með stórleik er Afturelding knúði fram oddaleik Talar hreint út um Tiger: „Líf hans er í algjörri óreiðu á þessum tímapunkti“ Sjáðu mörkin og sláarskot í naumu tapi Íslands gegn Frakklandi Uppgjörið: Haukar - Stjarnan 106-100 | Endurkoma Stjörnunnar dugði ekki til Uppgjörið: Fram - FH 27-33 | FH sendi meistarana í sumarfrí Jóhanna stígur til hliðar eftir fimmtán ár sem formaður Tuchel ekki reiður út í leikmenn Haukur í liði umferðarinnar eftir að hafa komið að 23 mörkum í sama leiknum Sjá meira