„Ég vísa ekki beint í þessa skýrslu“

Skýrsla Rannsóknarmiðstöðvar Háskólans á Akureyri um félagshagfræðilega greiningu á jarðgangakostum á Austurlandi var birt sem fylgiskjal með samgönguáætlun innviðaráðherra sem var kynnt á miðvikudaginn. Forgangsröðun jarðganga var breytt. Fjarðarheiðargöng voru tekin af listanum og Fljótagöng sett í fyrsta sæti en Fjarðagöng sett í annað til þriðja sæti.

Það hefur mætt töluverðri gangrýni. Jón Þorvaldur Heiðarsson, einn höfunda skýrslunnar, segir að ekki sé hægt að líta svo á að skýrslan mæli frekar með Fjarðagöngum en Fjarðarheiðargöngum.

„Mjóafjarðargöngin eru betri á einn mælikvarða af fjórum. Fjarðarheiðargöngin eru betri á einum mælikvarða af fjórum og svo eru þau jöfn á tveimur. Það er okkar niðurstaða. Það er bæði hægt að rökstyðja ákvörðun um að halda sig við Fjarðarheiðargöng með því sem stendur í skýrslunni. Það er líka hægt að rökstyðja það að fara í Mjófjarðargöng.

„Mjóafjarðaröng eru betri hvað varðar ískalda arðsemi“

Hann hafi skilið kynningu innviðaráðherra á þann veg að vísað væri til skýrslunnar til stuðnings breyttri forgangsröðun.

„Það sem okkur fannst slæmt var að það var eins og orð ráðherra væru túlkuð þannig. Þeir sem hlustuðu skynjuðu það þannig að það stæði í skýrslunni að Mjóafjarðargöngin væru betri en Fjarðarheiðargöngin. Það er eiginlega ekki niðurstaða skýrslunnar. Mjóafjarðargöng eru betri hvað varðar ískalda arðsemi. Fjarðarheiðargöngin eru betri á öðrum mælikvarða,“ segir hann og bætir við:

„Þetta var svolítið óljóst þegar hann talaði um samfélagslegan ábata eins og kom fram á þessum fundi. Þá var maður ekki alveg viss hvað var verið að meina. Var verið að meina samfélagsáhrifin eða var verið að meina þennan hreina hagfræðilega ábata,“ segir hann og bætir við að vegurinn um Fjarðarheiði sé barn síns tíma og því komi Fjarðarheiðargöng betur út þegar umferðaröryggi er metið.

Segir margar skýrslur undir í matinu

Eyjólfur Ármannsson innviðaráðherra las ekki umrædda skýrslu í heild sinni áður en ákvörðunin var kynnt.

„Þessi skýrsla kemur út 24. nóvember síðastliðinn og ég held blaðamannafundinn átta dögum seinna,“ segir hann.

Sérðu eftir því að hafa ekki lesið þessa skýrslu?

„Ég er búinn að segja það að ég fékk gífurlega góða kynningu frá sérfræðingum í ráðuneytinu, sérfræðingum til margra, margra ára. Ég las sjálfur samantektina og ég skora á þig líka að lesa samantektina. Þú getur lesið hana alla líka. Ég átti gífurlega góðan fund með skrifstofustjóra samgöngumála innan ráðuneytisins um þessa skýrslu og las samantektina sem eru nokkrar blaðsíður. Á blaðsíðu 55 og áfram, kafli sex.“

Jón Þorvaldur segir það auðvitað ráðherrans að meta hvaða þátt er litið til við forgangsröðun.

„Maður veit það þegar maður skrifar svona skýrslu að sjaldnast eru þær lesnar alveg frá orði til orðs. Maður vonar bara að þær séu nýttar til þess að taka og hjálpi til við það að taka vandaðar ákvarðanir. Svo er það bara þeirra sem taka ákvarðanir að bera ábyrgð á því að kynna sér það sem þeir þurfa.“

Innviðaráðherra segist hafa litið til annarra gagna en umræddrar skýrslu til stuðnings því að meiri ábati væri af Fjarðargöngum en Fjarðarheiðargöngum.

„Það er vísað til hennar í skjalinu og það er vísað til hennar á heimasíðu okkar. Þegar ég held blaðamannafund þá vísa ég til greininga. Ég vísa ekki beint í þessa skýrslu. Bara svo það sé alveg á hreinu. Það eru margar skýrslur sem eru þarna undir.“

Inga les ekki öll gögn á sínu borði

Inga Sæland, formaður Flokks fólksins, segir ekkert athugavert við vinnubrögð ráðherra flokksin.

„Ég til dæmis les ekki öll gögn sem eru á mínu borði. Ef þau eru mjög umfangsmikil og upp á þúsund blaðsíður þá getur maður ekki lesið þau á einum degi. Þrátt fyrir að vera ofurkona á margan hátt,“ segir hún og tekur fram að málið verði ekki til umræðu innan flokksins.

Þingmenn stjórnarandstöðunnar fóru hörðum orðum um innviðaráðherra á þingi í dag og sögðu forsendur samgönguáætlunar brostnar vegna málsins.

„Það sem er hins vegar að koma í ljós mjög skýrt núna er að allar forsendur fyrir þessu faglega mati eru brostnar,“ sagði Ingibjörg Isaksen, þingflokksformaður Framsóknar.

„Ég beini því til forseta að brýna það fyrir ráðherrum og ríkisstjórninni allri að við fáum hér réttar upplýsingar en ekki eitthvað froðusnakk til að láta hlutina líta vel út,“ sagði Þorgrímur Sigmundsson, þingmaður Miðflokksins í Norðausturkjördæmi.

„Nú er búið að staðfesta að þetta er hrein og bein pólitík og hefur ekkert með fagleg vinnubrögð að gera. Eftir sitja Austfirðingar með sárt ennið,“ sagði Jens Garðar Helgason, varaformaður Sjálfstæðisflokksins og oddviti flokksins í Norðausturkjördæmi.