Svörin voru hroki og yfir­læti

Það er hreinn óþolandi hroki sem embættismenn og stjórnendur ríkisrekinna eða ríkisstyrktra stofnana komast upp með að kasta fram fyrir almenning oft og tíðum. Ég hef ekki tíma né áhuga á að grennslast fyrir um það hvernig fjármögnun Hrafnistu er háttað – það er aukaatriði.

Kjarni málsins er að afhjúpa þann fúla, mannfyrirlitandi hroka og yfirlæti sem við, aðstandendur, þurfum að þola á meðan okkar nánasta fólk er hreinlega geymt í þessum stofnunum. Við megum þola þennan hroka, eins og kom fram í viðtali á Bylgjunni í fyrradag. Fólkið sem er að reyna gera það besta fyrir fjölskyldumeðlimi sem hafa enga aðra málsvara en sitt eigið fólk, og ég segi hvernig er þá farið með fólk sem hefur engan að. Þetta eru staðir sem eru ekki annað en biðstofa á meðan Færni- og heilsufarsnefnd fer yfir umsóknir og reynir að finna framtíðarvistun fyrir fólkið okkar sem á nú að njóta síðustu metra ævinnar.

Lylgar sem ollu mér velgju og ógleði

En það sem tók steininn úr, það sem fékk mig til að hlusta með ógleði, var viðtal við Maríu Fjólu Harðardóttur, hjúkrunarforstjóra Hrafnistu, á Bylgjunni. Yfirlætið og mannfyrirlitningin sem steyptist upp úr henni var slík að mér varð illt. Hún dirfðist að halda því blákalt fram að við, sem berjumst fyrir reisn okkar nánustu, værum að bera alls konar lygum upp á starfsemi hjúkrunarheimila!

Það kom illa við mig, sérstaklega í ljósi þess að ég skrifaði nýlega greinina „Biðsalur dauðans eða aftökustaður á heiði?“ þar sem ég gagnrýndi þetta kerfi sem leyfir það að okkar besta fólk, eldri kynslóðin, fari ekki í bað nema einu sinni í viku. Það er þannig og ég spurði starfsmann að þessu og hann viðurkenndi það fyrir mér.

Móðir mín í þrjár vikur án baðs - sönnuð mistök

Þetta eru undirmannaðar stofnanir og stærsti hluti starfsmanna er af erlendum uppruna, og auðvitað höfum við skilning á því upp að ákveðnu marki. En ástandið hjá minni eigin móður varð til þess að mælirinn sprakk.

Að hún hafi ekki fengið bað í þrjár vikur, og ég efast ekki um orð hennar. Bróðir minn fór í málið og fékk það staðfest að vegna mistaka hafi það klikkað. Þetta mynstur er ítrekað; áður hafði stofnunin neitað atviki harðlega, aðeins til þess að koma í ljós við rannsókn að mamma væri ekki að ljúga.

Ég ætlaði ekki að opna þetta mál aftur, því menn fóru nánast niður á knén og báðust afsökunar – en í ljósi þess sem var haldið fram í þættinum í gær og í ljósi áratugalangrar baráttu okkar við þetta rotna kerfi er ég kominn alveg upp í kok af þessu (við vorum búin að fara í gegnum það sama með föður okkar sem fékk tvær vikur á hjúkrunarheimili áður en hann dó!), þá get ég ekki þagnað.

Samskipti brostin og virðingin farin

Móðir mín, 84 ára, er að berjast við þrálátan kvilla sem tengist þrifum. Hún hefur orðið fyrir þeirri niðurlægingu að vera þvegin í klofinu af karlmanni, innflytjanda sem varla talar íslensku á meðan hún getur ekki talað ensku sjálf. Það er ekki það að innflytjendur vinni þessa vinnu, heldur að henni hafi ekki verið sýnd sú virðing að kona hafi tekið þetta að sér. Það er óvirðing og með hreinum ólíkindum að þetta hafi gerst. Ég geri mér fulla grein fyrir því að yfirgnæfandi meirihluti starfsmanna eru erlendir ríkisborgarar en það sem er ekki hægt að sætta sig við er að sannleikurinn var ekki sagður til að byrja með og þess vegna er virðingin farin og samskiptin brostin.

Svo þegar hún segir mér að bað hafi farið forgörðum í vikur – miðað við hinn atburðinn þar sem stofnunin reyndi fyrst að kveða niður sannleikann – þá rengi ég hana ekki.

Þessi málaflokkur er augljóslega í rúst í ljósi þess hroka og þeirrar mannfyrirlitningar sem ég heyrði í viðtalinu. Mín skoðun er sú að svona fólk ræður augljóslega ekki við starfið sitt. Þó svo við vitum að þessi málaflokkur er þannig að við leggjum dýrustu spítalaplássin á landinu undir, því við getum ekki þjónustað þetta fólk, og við getum dælt peningum endalaust á vígvelli úti í heimi á sama tíma. Þetta fólk okkar verðskuldar betri meðferð og það hefur svo sannarlega unnið fyrir því í gegnum árin með blóði, svita og tárum kannski líka, og því ber að sýna virðingu en ekki hroka! Forstjórinn ætti að hafa vit á því að þegja í staðinn fyrir að slengja svona óróðri út og vera að rengja fólk sem upplifir að þjónustustigið sé komið undir frostmark.

Ekki á Hrafnistu

Ég vona þess vegna, móður minnar vegna og okkar allra sem erum í kringum hana, að hún fái inni á almennilegu heimili og fái vonandi lengri tíma en faðir minn (sem fékk 14 daga áður en hann dó, aðeins mánuði frá 91 árs afmæli), svo hún geti loksins notið síðustu ævikvöldanna í sátt við Guð og menn og fái þjónustu við hæfi en sitji ekki í biðsal dauðans, og að það verði í hennar heimabæ, en ekki einhvers staðar úti á landi sem hún hefur engin tengsl við eins og faðir okkar fékk að upplifa síðustu 14 dagana sem hann lifði.

Eitt er víst: Það verður aldrei á Hrafnistu með svona stjórnendur.

Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður