Fjöl­skyldur fórnar­lamba krefjast á­byrgðar Sádi-Arabíu

Í nýjasta þætti Skuggavaldsins rýna prófessorarnir Hulda Þórisdóttir og Eiríkur Bergmann í þetta mál sem og í aðrar pólitískar og sálfræðilegar afleiðingar árásanna. Þau segja ljóst að engin trúverðug gögn styðji kenningar um beina aðkomu bandarískra stjórnvalda að árásunum. Hins vegar sé ótvírætt af opinberum skýrslum að kerfið hafi brugðist bæði vegna „skorts á ímyndunarafli“ og vegna stofnana sem deildu ekki upplýsingum og hunsuðu viðvörunarmerki mánuðunum fyrir árásirnar.

Kjarni þess hneykslis sem hefur orðið vatn á myllu samsæriskenninga snýr þó að Sádi-Arabíu. Eiríkur bendir á að 15 af 19 flugræningjum hafi verið Sádar. Í skjölum alríkislögreglunnar sem ekki voru gerð opinber fyrr en árið 2021, kemur jafnframt fram að maður tengdur sádísku leyniþjónustunni, Omar al-Bayoumi, hafi veitt tveimur flugræningjum víðtæka aðstoð við að koma sér fyrir í San Diego.

„Það er sterk vísbending um að Bandaríkjastjórn hafi þaggað niður upplýsingar um óþægileg tengsl Sádí-Arabíu við mennina sem skipulögðu árásirnar,“ segir Hulda Þórisdóttir. Þöggun sem sé gjarnan skýrð með því að Bush-stjórnin hafi þurft á Sádi-Arabíu að halda sem lykil bandamanni í Miðausturlöndum.

Á sama tíma hafi árásirnar verið nýttar til að knýja fram stefnu sem ella hefði mætt mikilli andstöð, þar á meðal innrásina í Írak árið 2003. Sú innrás var réttlætt með tilvísun til „stríðsins gegn hryðjuverkum“ þrátt fyrir að Írak hefði hvorki tengsl við Al-Qaída né byggi yfir gereyðingarvopnum.

Það er vel þekkt að slyngir stjórnmálamenn nýti sér krísur til að ýta undir eigin stefnu. Fylgi George W. Bush rauk upp eftir árásirnar, og þannig var auðveldara að knýja fram Patriot-lögin sem veittu ríkinu stórauknar heimildir til eftirlits.

Hvernig yfirvöld nýttu sér ótta almennings, fóru silkihönskum um Sádi-Arabíu og loks að enginn ráðherra eða háttsettur yfirmaður hafi axlað ábyrgð á því sem fór úrskeiðis í aðdraganda árásanna, ýtti undir vantraust og samsæriskenningar sem dafna enn í dag.

Nýjasta þátt Skuggavaldsins má heyra hér að ofan og í öllum hlaðvarpsveitum. Þar rýna stjórnmálafræðingarnir Hulda og Eiríkur Bergmann í það hvernig bandaríska stjórnkerfið brást, hvers vegna lykilatriði í rannsókninni sköpuðu tortryggni og hvað þessi nýju gögn þýða fyrir framtíð málaferla gegn Sádi-Arabíu.