Skamm­degið víkur með hækkandi sól

Í kvöldfréttum Sýnar er brugðið á skjáinn myndum sem teknar voru í Reykjavík í dag upp úr klukkan hálftvö en þá var sól hæst á lofti. Birtan frá sólinni er orðin áberandi meiri en hún var á stysta degi ársins fyrir þremur vikum enda er hún búin að hækka talsvert á lofti frá vetrarsólstöðum.

Í Reykjavík náði sólin bara 2,7 gráður upp á sjóndeildarhringinn þann 21. desember en fer svo upp í 4,6 gráður á morgun, 13. janúar.

Í Grímsey, nyrstu byggð landsins, náði sólin aðeins hálfa gráðu upp fyrir sjóndeildarhring á stysta degi ársins. Á morgun fer hún þar í 2,3 gráður.

Í Norðfirði er sólarhækkunin frá 1,7 gráðu upp í 3,6 gráður. Í Vestmannaeyjum, syðstu byggð lands, sem býr við minnsta skammdegið, er sólin búin að hækka úr 3,4 gráðum upp í 5,3.

Og sólarhækkunin verður hröð fram til 1. febrúar. Í Reykjavík fer sólin níu gráður yfir sjóndeildarhring um mánaðamótin, í Grímsey 6,6 gráður, á Norðfirði í átta gráður og í Vestmannaeyjum verður sólarhæðin 9,7 gráður þann 1.febrúar.

Það er stundum talað um að lenging dagsins fyrst eftir vetrarsólstöður sé bara hænufet á dag. En núna er birtulengingin farin að gerast miklu hraðar, í Reykjavík yfir fimm mínútur milli daga.

Í Reykjavík 21. desember varði dagsbirtan frá klukkan 11:22 til 15:29 eða í rúmar fjórar klukkustundir. Á morgun, 13. janúar, telst dagur vera frá klukkan 10:59 til 16:14 eða í fimm klukkstundir og fimmtán mínútur. Þetta er lenging um eina klukkustund og átta mínútur.

Í Grímsey varði dagsbirtan í rúmar tvær klukkustundir á vetrarsólstöðum en á morgum í fjórar klukkstundir. Þetta er lenging um nærri tvær klukkustundir.

Norðfirðingar njóta dagsbirtu á morgun í tæpar fimm klukkustundir, þar er lengingin ein klukkustund og nítján mínútur, og Eyjamenn fá dagsbirtuna í fimm og hálfa klukkstund á morgun, lenging dagsins þar er um ein klukkustund.

Í Reykjavík 21. janúar verður dagurinn orðin nærri sex stunda langur, búinn að lengjast um nærri tvær klukksutundir, og 1. febrúar orðinn yfir sjö stunda langur, lengingin um þrjár klukkustundir.

Grímseyingar njóta birtunnar í yfir fimm klukkustundir þann 21. janúar og í nærri sex og hálfa klukkustund þann 1. febrúar. Þá verður lenging dagsins þar orðin yfir fjórar klukkustundir.

Norðfirðingar verða komnir með tæplega sjö klukkustunda langan dag þann 1. febrúar og Eyjamenn vel yfir sjö stunda dag.

Þessar tölur segja okkur það í stuttu máli að skammdegið mun víkja hraðar á næstu dögum og það má telja yfirstaðið í lok mánaðarins, eins og nánar er lýst hér: