Kynþáttahyggja forseta Bandaríkjanna og Grænland Þorsteinn Gunnarsson skrifar 15. janúar 2026 16:00 Hótanir Trump forseta Bandaríkjanna um að leggja undir sig Grænland, næsta nágranna Íslands, með góðu eða illu hafa vakið ugg í brjósti margra. Í DV í dag, 15. janúar, segir Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrv. forseti Íslands, sem þekkir fleiri bandaríska ráðamenn en flestir íslenskir stjórnmálamenn, að hann útiloki ekki að Bandaríkin muni taka Grænland með valdi en segir jafnframt að: „Afleiðingarnar yrðu af stærðargráðu sem við höfum aldrei séð á okkar lífskeiði.“ Þær skýringar sem komið hafa fram um ástæður ásælni Trump í Grænland eru algengastar að hann ásælist sjaldgæfa málma þar sem notaðir eru í hernaðarlegum tilgangi og hann sé að koma í veg fyrir valdatöku Rússlands eða Kína á Grænlandi. Báðar þessar skýringar halda ekki vatni. Grænland er opið fyrir bandarísk fyrirtæki að nýta þessa málma og Bandaríkin eru með virkan varnarsamning við Grænland sem gefur hvorki Rússlandi né Kína færi á að ná yfirráðum á Grænlandi, sem fremi sem Bandaríkin ræki skyldur sínar samkvæmt þessum samningum. Trump sjálfur hefur sagt við blaðamenn vestra að það séu sálfræðilegar ástæður fyrir þessari ásælni hans í Grænland en lítið hefur farið fyrir því hjá fjölmiðlum að greina hverjar þessar sálrænu ástæður gætu verið. Ein gæti verið alkunn hégómagirnd forsetans m.a. að geta veifað korti af Grænlandi í bandarísku fánalitunum og sagt sinni þjóð „þetta eignaðist ég fyrir ykkur.“ Önnur og veigameiri skýring er kynþáttahyggja Trump með tilheyrandi ranghugmyndum um yfirburði hvíta mannsins gagnvart þeim sem eru af öðrum uppruna. MAGA (Make America Great Again), áhrifamesta stuðningshreyfing Trump, er ákall um afturhvarf til þess tíma þegar hvíti maðurinn var herra annarra og „óæðri“ kynþátta í Bandaríkjunum. MAGA hreyfingin er hugmyndafræðilegur arftaki Ku Klux Klan (KKK) sem stundaði hryðjuverk á svörtu fólki í Bandaríkjunum allt frá kirkjubrennum til aftaka án dóms og laga. MAGA og KKK hafa sömu markmið að viðhalda forræði hvíta mannsins en nota mismunandi leiðir að því markmiði, enn sem komið er. Samkvæmt kynþáttahyggju Trump eru inúítar á Grænlandi óæðri kynstofn sem hann lýsir m.a. fyrirlitningu sinni á með því að draga upp þá mynd af landi þeirra að „frumstæð“ tækni eins og hundasleðar séu aðaleinkenni samfélagsins. Þetta hundaflaut Trump eru skýr skilaboð til MAGA hreyfingarinnar um að hann sé tryggja stöðu hvíta kynstofnsins í N- Ameríku þar sem inúítarnir á Grænlandi séu ekki færir um að tryggja varnir eigin samfélags. Heimsbyggðin hefur nöturlega reynslu af þjóðhöfðingjum sem stjórnast af stækri kynþáttahyggju og til allrar hamingju hafa þeir liðið undir lok annað hvort af eigin völdum eða annarra. Verra er að hér á Íslandi, sem hefur gefið sig út fyrir að vera einn nánasti bandamaður Grænlands, fyrirfinnast alþingismenn sem afsaka glórulausar hótanir Trumps gagnvart Grænlandi. Við verðum að gera þá lágmarkskröfu til íslenskra stjórnmálamanna að þeir standi heils hugar með grænlensku þjóðinni á þessum erfiðu tímum. Þegar harðstjórinn Trump verður kominn á öskuhauga sögunnar gætu það orðið nöturleg eftirmæli um þessa þingmenn, sem sumir hverjir stæra sig mjög af þjóðrækni, að hafa myndað fimmtu herdeild Trump á Íslandi gegn Grænlandi og eigin þjóð. Höfundur stundaði framhaldsnám í Bandaríkjunum, býr í Garðabæ og er áhugamaður um öflugt frjálst Grænland Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Bandaríkin Grænland Hótanir Bandaríkjanna vegna Grænlands Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Skoðun Vefsíðan er dauð! Lengi lifi amma dreki! Geir Sigurður Jónsson skrifar Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar Skoðun Spjall við Guð Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Hvað er svona sérstakt við börn fædd í apríl? Nanna Kristín Tryggvadóttir skrifar Skoðun Dauðalæsi: Þegar samtalið skiptir mestu máli Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir. skrifar Skoðun ÁTVR, Ölgerðin og breyttir tímar Jón Páll Haraldsson skrifar Skoðun Gilda engin lög um óvígða sambúð? Eva Hauksdóttir skrifar Sjá meira
Hótanir Trump forseta Bandaríkjanna um að leggja undir sig Grænland, næsta nágranna Íslands, með góðu eða illu hafa vakið ugg í brjósti margra. Í DV í dag, 15. janúar, segir Ólafur Ragnar Grímsson, fyrrv. forseti Íslands, sem þekkir fleiri bandaríska ráðamenn en flestir íslenskir stjórnmálamenn, að hann útiloki ekki að Bandaríkin muni taka Grænland með valdi en segir jafnframt að: „Afleiðingarnar yrðu af stærðargráðu sem við höfum aldrei séð á okkar lífskeiði.“ Þær skýringar sem komið hafa fram um ástæður ásælni Trump í Grænland eru algengastar að hann ásælist sjaldgæfa málma þar sem notaðir eru í hernaðarlegum tilgangi og hann sé að koma í veg fyrir valdatöku Rússlands eða Kína á Grænlandi. Báðar þessar skýringar halda ekki vatni. Grænland er opið fyrir bandarísk fyrirtæki að nýta þessa málma og Bandaríkin eru með virkan varnarsamning við Grænland sem gefur hvorki Rússlandi né Kína færi á að ná yfirráðum á Grænlandi, sem fremi sem Bandaríkin ræki skyldur sínar samkvæmt þessum samningum. Trump sjálfur hefur sagt við blaðamenn vestra að það séu sálfræðilegar ástæður fyrir þessari ásælni hans í Grænland en lítið hefur farið fyrir því hjá fjölmiðlum að greina hverjar þessar sálrænu ástæður gætu verið. Ein gæti verið alkunn hégómagirnd forsetans m.a. að geta veifað korti af Grænlandi í bandarísku fánalitunum og sagt sinni þjóð „þetta eignaðist ég fyrir ykkur.“ Önnur og veigameiri skýring er kynþáttahyggja Trump með tilheyrandi ranghugmyndum um yfirburði hvíta mannsins gagnvart þeim sem eru af öðrum uppruna. MAGA (Make America Great Again), áhrifamesta stuðningshreyfing Trump, er ákall um afturhvarf til þess tíma þegar hvíti maðurinn var herra annarra og „óæðri“ kynþátta í Bandaríkjunum. MAGA hreyfingin er hugmyndafræðilegur arftaki Ku Klux Klan (KKK) sem stundaði hryðjuverk á svörtu fólki í Bandaríkjunum allt frá kirkjubrennum til aftaka án dóms og laga. MAGA og KKK hafa sömu markmið að viðhalda forræði hvíta mannsins en nota mismunandi leiðir að því markmiði, enn sem komið er. Samkvæmt kynþáttahyggju Trump eru inúítar á Grænlandi óæðri kynstofn sem hann lýsir m.a. fyrirlitningu sinni á með því að draga upp þá mynd af landi þeirra að „frumstæð“ tækni eins og hundasleðar séu aðaleinkenni samfélagsins. Þetta hundaflaut Trump eru skýr skilaboð til MAGA hreyfingarinnar um að hann sé tryggja stöðu hvíta kynstofnsins í N- Ameríku þar sem inúítarnir á Grænlandi séu ekki færir um að tryggja varnir eigin samfélags. Heimsbyggðin hefur nöturlega reynslu af þjóðhöfðingjum sem stjórnast af stækri kynþáttahyggju og til allrar hamingju hafa þeir liðið undir lok annað hvort af eigin völdum eða annarra. Verra er að hér á Íslandi, sem hefur gefið sig út fyrir að vera einn nánasti bandamaður Grænlands, fyrirfinnast alþingismenn sem afsaka glórulausar hótanir Trumps gagnvart Grænlandi. Við verðum að gera þá lágmarkskröfu til íslenskra stjórnmálamanna að þeir standi heils hugar með grænlensku þjóðinni á þessum erfiðu tímum. Þegar harðstjórinn Trump verður kominn á öskuhauga sögunnar gætu það orðið nöturleg eftirmæli um þessa þingmenn, sem sumir hverjir stæra sig mjög af þjóðrækni, að hafa myndað fimmtu herdeild Trump á Íslandi gegn Grænlandi og eigin þjóð. Höfundur stundaði framhaldsnám í Bandaríkjunum, býr í Garðabæ og er áhugamaður um öflugt frjálst Grænland
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Öflugasta endurhæfingarstofnun Íslands verður að fá slagkraft á ný Halldór Víglundsson skrifar
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson Skoðun
Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun