Aukin veikindaforföll ekki vegna einstaklingsbundinna vandamála Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 26. janúar 2026 16:46 Kolbrún Halldórsdóttir formaður BHM. Vísir/Vilhelm Of einföld mynd hefur verið dregin upp af veikindaforföllum á vinnumarkaði og látið að því liggja að þau séu einstaklingsbundin heilbrigðisvandamál. Nýjustu gögn frá Noregi, Svíþjóð og Danmerku benda hinsvegar til þess að kerfislægar ástæður liggi að baki, álag, mannekla og sífellt kröfuharðara vinnuumhverfi þar sem streita, kvíði og þunglyndi vegi sífellt þyngra. Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri greiningu BHM á veikindaforföllum og streitu á vinnumarkaði með samanburði við þróuun á Norðurlöndum. Þar segir meðal annars að álagstengdir sjúkdómar og stress séu þekktir áhrifavaldar, sem bitni ekki síst á fólki í framlínu opinberrar þjónustu. „Þann hóp þekkir BHM vel, þar er m.a. um að ræða fjölmennar kvennastéttir og háskólamenntaða sérfræðinga. Aukið álag, mannekla og kröfuharðara vinnuumhverfi hefur áhrif á þjónustugæði, starfsánægju og getu samfélagsins til að halda í dýrmætan lykilmannauð. Það kallar á samstillt átak að færa til betri vegar það sem aflaga hefur farið.“ Segir að mikilvæg áskorun sé fólgin í skráningu tölfræðiupplýsinga sem sé mun nákvæmari hjá nágrönnum Íslands á hinum Norðurlöndunum. Segir í tilkynningunni að BHM telji nauðsynlegt að horfa heildstætt á málin til að dýpka umræðuna. „Í því sambandi þarf að leggja fleira til grundvallar en veikindaforföll ein og sér, t.d. þarf að efla vinnuvernd og forvarnir með kerfislægri nálgun og styrkja snemmtæka starfsendurhæfingu og endurkomu til vinnu, með lærdómi af reynslu nágrannalanda. Rýna þarf kerfin, sem við höfum byggt upp og ná samkomulagi um þróun þeirra til framtíðar.“ Vinnumarkaður Stéttarfélög Heilsa Mest lesið „Stefnum að því að koma meira en tvíefld til baka“ Innlent Gluggar þaktir klósettpappír og túrblóð í lakinu: „Aldrei séð annað eins“ Innlent Alltaf jafn óþægilegt að heyra af nálægri árás Innlent Nýja brúin átti að bæta flæðið: Mislæga lausnin vék fyrir ljósum Innlent Þungt högg í magann með tvíburastelpur á vökudeild Innlent Kvöldfréttir Sýnar í beinni Innlent Tjaldsvæðisgestir vöknuðu við að þyrla lenti á vellinum Innlent „Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi“ Innlent Ferðamaðurinn fundinn heill á húfi á Suðurlandi Innlent „Þetta er bara toppurinn á ísjakanum“ Innlent Fleiri fréttir Stúlkan fannst heil á húfi „Við hlaupum bara hraðar eftir því sem gestunum fjölgar“ Lögreglan á Norðurlandi eystra lýsir eftir fjórtán ára stúlku Bleikjuvinnslunni breytt í brugghús Lögregla og björgunarsveitir leita að manneskju á Akureyri „Þarf að hafa afleiðingar ef fólki er lógað af heilbrigðisstofnun“ Mikilvægt að draga lærdóm af gerð gatnamótanna „Vald flugstjórans er náttúrulega alveg klárt“ Segir málið verða að hafa afleiðingar fyrir Skúla Tómas Vestmannaeyjabær áfrýjar til Landsréttar Segir Dag plata með úreltri skýrslu Leiðrétting fréttar: Það sem Þorgerður sagði í raun Íslenskt sumarveður verðmæt auðlind Vara við hættulegum aðstæðum við Sólheimajökul Ari „eltihrellir“ eftirlýstur og handtekinn á Kýpur Hálfs árs hrakfallasögu Herjólfs virðist lokið „Ef læknir myndi skjóta sjúkling þá mætti ekki ákæra hann“ Undirbúa sig fyrir töluvert fleiri gesti á Einni með öllu Bakkakotsvelli lokað vegna rigninga: Grjótharðir golfarar láta í minnipokann Fimmtán ár frá hryðjuverkunum í Útey og Ósló Landlæknir hafi í raun sakfellt Skúla Tómas Óttast um fleiri kindur eftir að tík týndist Úrskurður sagður skapa hættulegt fordæmi og fimmtán ár frá atburðunum í Útey Hamingjuóskum rignir yfir Skúla Tómas: „Vanhugsað strax frá upphafi“ Opna senn fyrir atkvæðagreiðslu utan kjörfundar Bandero innan lögsögunnar á ný Páll biður einhvern að forða því að Ísland verði að athlægi Aukið aðgengi að áfengi auki neyslu Regnboginn verði málaður aftur en með breyttu sniði „Verið að herja á fólk sem er búið að missa maka“ Sjá meira
Þetta er meðal þess sem fram kemur í nýrri greiningu BHM á veikindaforföllum og streitu á vinnumarkaði með samanburði við þróuun á Norðurlöndum. Þar segir meðal annars að álagstengdir sjúkdómar og stress séu þekktir áhrifavaldar, sem bitni ekki síst á fólki í framlínu opinberrar þjónustu. „Þann hóp þekkir BHM vel, þar er m.a. um að ræða fjölmennar kvennastéttir og háskólamenntaða sérfræðinga. Aukið álag, mannekla og kröfuharðara vinnuumhverfi hefur áhrif á þjónustugæði, starfsánægju og getu samfélagsins til að halda í dýrmætan lykilmannauð. Það kallar á samstillt átak að færa til betri vegar það sem aflaga hefur farið.“ Segir að mikilvæg áskorun sé fólgin í skráningu tölfræðiupplýsinga sem sé mun nákvæmari hjá nágrönnum Íslands á hinum Norðurlöndunum. Segir í tilkynningunni að BHM telji nauðsynlegt að horfa heildstætt á málin til að dýpka umræðuna. „Í því sambandi þarf að leggja fleira til grundvallar en veikindaforföll ein og sér, t.d. þarf að efla vinnuvernd og forvarnir með kerfislægri nálgun og styrkja snemmtæka starfsendurhæfingu og endurkomu til vinnu, með lærdómi af reynslu nágrannalanda. Rýna þarf kerfin, sem við höfum byggt upp og ná samkomulagi um þróun þeirra til framtíðar.“
Vinnumarkaður Stéttarfélög Heilsa Mest lesið „Stefnum að því að koma meira en tvíefld til baka“ Innlent Gluggar þaktir klósettpappír og túrblóð í lakinu: „Aldrei séð annað eins“ Innlent Alltaf jafn óþægilegt að heyra af nálægri árás Innlent Nýja brúin átti að bæta flæðið: Mislæga lausnin vék fyrir ljósum Innlent Þungt högg í magann með tvíburastelpur á vökudeild Innlent Kvöldfréttir Sýnar í beinni Innlent Tjaldsvæðisgestir vöknuðu við að þyrla lenti á vellinum Innlent „Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi“ Innlent Ferðamaðurinn fundinn heill á húfi á Suðurlandi Innlent „Þetta er bara toppurinn á ísjakanum“ Innlent Fleiri fréttir Stúlkan fannst heil á húfi „Við hlaupum bara hraðar eftir því sem gestunum fjölgar“ Lögreglan á Norðurlandi eystra lýsir eftir fjórtán ára stúlku Bleikjuvinnslunni breytt í brugghús Lögregla og björgunarsveitir leita að manneskju á Akureyri „Þarf að hafa afleiðingar ef fólki er lógað af heilbrigðisstofnun“ Mikilvægt að draga lærdóm af gerð gatnamótanna „Vald flugstjórans er náttúrulega alveg klárt“ Segir málið verða að hafa afleiðingar fyrir Skúla Tómas Vestmannaeyjabær áfrýjar til Landsréttar Segir Dag plata með úreltri skýrslu Leiðrétting fréttar: Það sem Þorgerður sagði í raun Íslenskt sumarveður verðmæt auðlind Vara við hættulegum aðstæðum við Sólheimajökul Ari „eltihrellir“ eftirlýstur og handtekinn á Kýpur Hálfs árs hrakfallasögu Herjólfs virðist lokið „Ef læknir myndi skjóta sjúkling þá mætti ekki ákæra hann“ Undirbúa sig fyrir töluvert fleiri gesti á Einni með öllu Bakkakotsvelli lokað vegna rigninga: Grjótharðir golfarar láta í minnipokann Fimmtán ár frá hryðjuverkunum í Útey og Ósló Landlæknir hafi í raun sakfellt Skúla Tómas Óttast um fleiri kindur eftir að tík týndist Úrskurður sagður skapa hættulegt fordæmi og fimmtán ár frá atburðunum í Útey Hamingjuóskum rignir yfir Skúla Tómas: „Vanhugsað strax frá upphafi“ Opna senn fyrir atkvæðagreiðslu utan kjörfundar Bandero innan lögsögunnar á ný Páll biður einhvern að forða því að Ísland verði að athlægi Aukið aðgengi að áfengi auki neyslu Regnboginn verði málaður aftur en með breyttu sniði „Verið að herja á fólk sem er búið að missa maka“ Sjá meira