Að vera heil manneskja í brotakenndum heimi Inga Gunnlaugsdóttir skrifar 20. febrúar 2026 14:02 Í heimi þar sem egoisma virðist oft vera umbunað,þar sem völd og peningar fá meira vægi en mannleg reisn,og þar sem óheiðarleiki og spilling eru stundum orðin svo algeng að það virðist næstum eðlilegt, getur verið eðlilegt að spyrja sig:Skiptir það einhverju máli að vera góð manneskja? Kannski skiptir það meira máli en nokkru sinni fyrr. Að vera heil, heiðarleg og góð manneskja í slíkum heimi er ekki veikleiki.Það er styrkur.Kannski einn sá mesti. Heil manneskja er ekki fullkomin.Hún gerir mistök, missir jafnvægið,En hún er tilbúin að horfast í augu við sjálfa sig.Hún felur sig ekki á bak við afsakanir.Hún tekur ábyrgð. Heiðarleiki byrjar sjaldnast í því sem við segjum opinberlega.Hann byrjar í hinu hljóða samtali við okkur sjálf.Get ég viðurkennt þegar ég hef rangt fyrir mér?Get ég staðið með gildum mínum þó það kosti mig vinsældir eða þægindi?Get ég sagt skoðun mína og sett mörk, jafnvel þegar það væri auðveldara að þegja? Að vera góð manneskja í dag krefst kjarks.Ekki háværs kjarks sem leitar sviðsljóssins,heldur hins hljóða kjarks að vera samkvæmur sjálfum sér. Heil manneskja leitast ekki við að vera yfir aðra hafin.Hún leitast við að vera í samræmi við eigin gildi.Hún skilur að raunveruleg virðing fæst ekki með yfirburðum,heldur með nærveru, mildi og festu. Í heimi þar sem margir sækjast eftir völdum til að fylla tómarúm innra með sér,velur heil manneskja að vinna með sitt eigið innra líf.Hún veit að það sem ekki er unnið innan frá mun alltaf leita út á viðí stjórnsemi, í græðgi, í þörf fyrir viðurkenningu. Að vera góð manneskja þýðir ekki að vera mjúk á þann hátt að láta traðka á sér.Það þýðir að hafa hjartað opið en hryggsúluna beina.Að sýna samkennd án þess að fórna sjálfri sér.Að bregðast ekki við hörku með meiri hörku,en heldur ekki samþykkja það sem er rangt. Hún velur að svara af meðvitund frekar en út frá varnarviðbrögðum.Velur ábyrgð frekar en ótta.Hún velur að vera ljós í stað þess að auka myrkrið.Ekki af því hún er naív,heldur af því hún veit að allt byrjar innan frá. Í raun er stærsta byltingin kannski súað halda áfram í daglegum, litlum ákvörðunum að vera heiðarleg, góð og ábyrgþegar það virðist ekki vera það sem „borgar sig“. Því að þegar allt kemur til alls,eru það ekki völd eða auður sem skapa frið innra með okkur.Það eru heilindi. Kannski er það einmitt það sem heimurinn þarfnast mest, ekki fleiri háværrar raddir,heldur fleiri heil hjörtu, fleiri manneskjur sem eru heilar að innan. Heil manneskja breytir kannski ekki heiminum á einni nóttu.En hún breytir andrúmsloftinu í kringum sig,hún minnir aðra á að það sé hægt að velja aðra leið. Þannig, hægt og rólega mótast heimurinn af þeim sem þora að lifa af heilindum. Ekki í leit að fullkomnun, heldur í stöðugri viðleitni til að vera heiðarleg og meðvituð. Skref fyrir skref, frá egoisma til samkenndar, frá sérhagsmunum að því sem er best fyrir heildina. Það er þar sem raunveruleg breyting byrjar. Höfundur er nemi í skapandi skrifum við Háskólan í Malmö og CFT þerapisti. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geðheilbrigði Mest lesið Hamfarir Hildar – seinni hluti Haraldur Freyr Gíslason Skoðun Það sem Sjálfstæðisflokknum líður verst með Arnar Þór Ingólfsson Skoðun Innantóm loforð um hjúkrunarheimili Gunnsteinn R. Ómarsson,Berglind Friðrikisdóttir,Pálmi Þór Ásbergsson,Bryndís Sigurðardóttir Skoðun Ást mín á íþróttum og silfurleysið í Peking Bjarni Fritzson Skoðun Aukið aðgengi að áfengi? Lísbet Sigurðardóttir Skoðun Leðurblökur í ráðhúsinu Elías Blöndal Guðjónsson Skoðun Menntamálin sem við forðumst að ræða Þorsteinn Mar Gunnlaugsson Skoðun Verkakonuskattur leikskólakerfisins Sólveig Anna Jónsdóttir Skoðun Þegar framtíðin er seld á útsölu Anna Kristín Jensdóttir Skoðun Kársnesið okkar á betra skilið Thelma Árnadóttir Skoðun Skoðun Skoðun Urriðaholt svikið um almennilega sundlaug Laufey Gunnþórsdóttir skrifar Skoðun Hver bað um þessa illsku við eignalausa? Guðmundur Hrafn Arngrímsson,Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Stöndum með skólasamfélaginu í Garðabæ! Harpa Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Fangelsi fyrir fjölskyldur - Ekki nota börn sem peð í pólitískri skák Alma Mjöll Ólafsdóttir skrifar Skoðun Ferilsskrá í stað fagurgala Vigdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Börnin aftur í aftursætið? Heiðdís Geirsdóttir skrifar Skoðun Innantóm loforð um hjúkrunarheimili Gunnsteinn R. Ómarsson,Berglind Friðrikisdóttir,Pálmi Þór Ásbergsson,Bryndís Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ást mín á íþróttum og silfurleysið í Peking Bjarni Fritzson skrifar Skoðun Aukið aðgengi að áfengi? Lísbet Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þegar loforð duga ekki: Leikskólakerfið í Kópavogsbæ Nína Berglind Sigurgeirsdóttir skrifar Skoðun Leðurblökur í ráðhúsinu Elías Blöndal Guðjónsson skrifar Skoðun Um kennaranám Ása Lind Finnbogadóttir skrifar Skoðun Reynsla Íslands á erindi við umheiminn Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Garðabær er lifandi samfélag með aðlaðandi umhverfi, menningu og mannlíf Stella Stefánsdóttir skrifar Skoðun Árleg óvissa um NPA samninga er óboðleg Rúnar Björn Herrera Þorkelsson,Þorbera Fjölnisdóttir skrifar Skoðun Frelsi felst í fleiri valkostum Haukur Logi Jóhannsson skrifar Skoðun Mismunum grunnskólabarna í sumarfrístundakerfi Reykjavíkurborgar Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Viljum við að fatlað fólk mennti sig? Þuríður Harpa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Bið, endalaus bið Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Kársnesið okkar á betra skilið Thelma Árnadóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að missa pláss í eigin landi? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fleiri talmeinafræðinga og biðlistana burt Tinna Steindórsdóttir skrifar Skoðun Verkakonuskattur leikskólakerfisins Sólveig Anna Jónsdóttir skrifar Skoðun Gæði kennslu: Læsiskennsla á unglingastigi Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rannveig Oddsdóttir,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar Skoðun Félagslegt húsnæði og ójöfnuður á Akureyri Sigrún Steinarsdóttir skrifar Skoðun Á hvaða ferðalagi er Sjálfstæðisflokkurinn? Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Eru börnin okkar örugg á götum bæjarins? Björn Sighvatsson skrifar Skoðun Menning gerir bæi að spennandi stöðum til að búa á Sunnefa Elfarsdóttir skrifar Skoðun Menntamálin sem við forðumst að ræða Þorsteinn Mar Gunnlaugsson skrifar Skoðun Tökum ekki skref til fortíðar Hrönn Svansdóttir,Tótla I. Sæmundsdóttir,Bjarni Gíslason,Ingibjörg Elín Halldórsdóttir,Sigríður Schram,Ragnar Schram,Birna Þórarinsdóttir,Stella Samúelsdóttir skrifar Sjá meira
Í heimi þar sem egoisma virðist oft vera umbunað,þar sem völd og peningar fá meira vægi en mannleg reisn,og þar sem óheiðarleiki og spilling eru stundum orðin svo algeng að það virðist næstum eðlilegt, getur verið eðlilegt að spyrja sig:Skiptir það einhverju máli að vera góð manneskja? Kannski skiptir það meira máli en nokkru sinni fyrr. Að vera heil, heiðarleg og góð manneskja í slíkum heimi er ekki veikleiki.Það er styrkur.Kannski einn sá mesti. Heil manneskja er ekki fullkomin.Hún gerir mistök, missir jafnvægið,En hún er tilbúin að horfast í augu við sjálfa sig.Hún felur sig ekki á bak við afsakanir.Hún tekur ábyrgð. Heiðarleiki byrjar sjaldnast í því sem við segjum opinberlega.Hann byrjar í hinu hljóða samtali við okkur sjálf.Get ég viðurkennt þegar ég hef rangt fyrir mér?Get ég staðið með gildum mínum þó það kosti mig vinsældir eða þægindi?Get ég sagt skoðun mína og sett mörk, jafnvel þegar það væri auðveldara að þegja? Að vera góð manneskja í dag krefst kjarks.Ekki háværs kjarks sem leitar sviðsljóssins,heldur hins hljóða kjarks að vera samkvæmur sjálfum sér. Heil manneskja leitast ekki við að vera yfir aðra hafin.Hún leitast við að vera í samræmi við eigin gildi.Hún skilur að raunveruleg virðing fæst ekki með yfirburðum,heldur með nærveru, mildi og festu. Í heimi þar sem margir sækjast eftir völdum til að fylla tómarúm innra með sér,velur heil manneskja að vinna með sitt eigið innra líf.Hún veit að það sem ekki er unnið innan frá mun alltaf leita út á viðí stjórnsemi, í græðgi, í þörf fyrir viðurkenningu. Að vera góð manneskja þýðir ekki að vera mjúk á þann hátt að láta traðka á sér.Það þýðir að hafa hjartað opið en hryggsúluna beina.Að sýna samkennd án þess að fórna sjálfri sér.Að bregðast ekki við hörku með meiri hörku,en heldur ekki samþykkja það sem er rangt. Hún velur að svara af meðvitund frekar en út frá varnarviðbrögðum.Velur ábyrgð frekar en ótta.Hún velur að vera ljós í stað þess að auka myrkrið.Ekki af því hún er naív,heldur af því hún veit að allt byrjar innan frá. Í raun er stærsta byltingin kannski súað halda áfram í daglegum, litlum ákvörðunum að vera heiðarleg, góð og ábyrgþegar það virðist ekki vera það sem „borgar sig“. Því að þegar allt kemur til alls,eru það ekki völd eða auður sem skapa frið innra með okkur.Það eru heilindi. Kannski er það einmitt það sem heimurinn þarfnast mest, ekki fleiri háværrar raddir,heldur fleiri heil hjörtu, fleiri manneskjur sem eru heilar að innan. Heil manneskja breytir kannski ekki heiminum á einni nóttu.En hún breytir andrúmsloftinu í kringum sig,hún minnir aðra á að það sé hægt að velja aðra leið. Þannig, hægt og rólega mótast heimurinn af þeim sem þora að lifa af heilindum. Ekki í leit að fullkomnun, heldur í stöðugri viðleitni til að vera heiðarleg og meðvituð. Skref fyrir skref, frá egoisma til samkenndar, frá sérhagsmunum að því sem er best fyrir heildina. Það er þar sem raunveruleg breyting byrjar. Höfundur er nemi í skapandi skrifum við Háskólan í Malmö og CFT þerapisti.
Innantóm loforð um hjúkrunarheimili Gunnsteinn R. Ómarsson,Berglind Friðrikisdóttir,Pálmi Þór Ásbergsson,Bryndís Sigurðardóttir Skoðun
Skoðun Hver bað um þessa illsku við eignalausa? Guðmundur Hrafn Arngrímsson,Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar
Skoðun Fangelsi fyrir fjölskyldur - Ekki nota börn sem peð í pólitískri skák Alma Mjöll Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Innantóm loforð um hjúkrunarheimili Gunnsteinn R. Ómarsson,Berglind Friðrikisdóttir,Pálmi Þór Ásbergsson,Bryndís Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Garðabær er lifandi samfélag með aðlaðandi umhverfi, menningu og mannlíf Stella Stefánsdóttir skrifar
Skoðun Árleg óvissa um NPA samninga er óboðleg Rúnar Björn Herrera Þorkelsson,Þorbera Fjölnisdóttir skrifar
Skoðun Mismunum grunnskólabarna í sumarfrístundakerfi Reykjavíkurborgar Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar
Skoðun Gæði kennslu: Læsiskennsla á unglingastigi Anna Kristín Sigurðardóttir,Berglind Gísladóttir,Birna María B. Svanbjörnsdóttir,Guðmundur Engilbertsson,Hermína Gunnþórsdóttir,Jóhann Örn Sigurjónsson,Rannveig Oddsdóttir,Rúnar Sigþórsson,Sólveig Zophoníasdóttir skrifar
Skoðun Tökum ekki skref til fortíðar Hrönn Svansdóttir,Tótla I. Sæmundsdóttir,Bjarni Gíslason,Ingibjörg Elín Halldórsdóttir,Sigríður Schram,Ragnar Schram,Birna Þórarinsdóttir,Stella Samúelsdóttir skrifar
Innantóm loforð um hjúkrunarheimili Gunnsteinn R. Ómarsson,Berglind Friðrikisdóttir,Pálmi Þór Ásbergsson,Bryndís Sigurðardóttir Skoðun