Að­lögun að ESB sé þegar hluti af dag­legu lífi

Alþingismenn luku í gærkvöldi fyrri umræðu um þingsályktunartillögu ríkisstjórnarinnar um þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald aðildarviðræðna við ESB. Þingfundur stóð fram til að verða ellefu þar sem tekist var á um málið en að endingu lauk umræðunni og fer málið nú í síðari umræðu og til meðferðar hjá utanríkismálanefnd Alþingis.

Berghildur Erla Bernharðsdóttir fréttamaður ræddi við Kristrúnu að loknum ríkisstjórnarfundi í morgun og spurði hvernig henni hefði þótt umræðurnar hingað til.

„Ég held að það skipti miklu máli að þjóðin fái að taka ákvörðun í þessu máli. Það er í rauninni verið að spyrja þjóðina hvort hún vilji setja þetta mál á dagskrá með þessari þjóðaratkvæðagreiðslu. Það hefur kannski aðeins angrað mig í umræðunni af hálfu minni hlutans að það sé látið eins og þjóðin viti ekki sínu viti, sé ekki fær til að kynna sér málið og um hvað það snýst,“ sagði hún.

Málið snerist aðallega um það að þjóðin fengi fyrsta og síðasta orðið þegar kemur að aðildarviðræðum, fengi að ákveða hvort að málið færi á dagskrá, hvort farið yrði aðildarviðræður eða ekki, og síðan að lokum, yrði svarið við fyrri spurningunni já, hvernig þær aðildarviðræður enduðu.

Aðlögum okkur reglulega

Fram hefur komið í máli ýmissa sem vilja síður ganga til þjóðaratkvæðagreiðslu, og enn síður hefja aðildarviðræður, að upphaf aðildarviðræðna marki einnig upphaf aðlögunarferlis að regluverki Evrópusambandsins.

Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins, spurði Kristrúni til að mynda í óundirbúnum fyrirspurnartíma hvort henni væri kunnugt um þennan anga málsins.

Er eitthvað til í því sem hefur komið fram hjá hinum ýmsu að segi þjóðin já, að þá feli það í sér að hér þurfi að aðlaga lagaramma varðandi hinar ýmsu greinar að Evrópusambandinu?

„Við erum auðvitað í EES. Við erum reglulega að aðlaga okkur að EES-markaðnum og það hefur fyrst og fremst haft jákvæðar afleiðingar fyrir okkur. Þannig að þetta er hluti af daglegu lífi hjá okkur Íslendingum og hjá þinginu. Hitt er síðan annað, að við eigum stjórnarskrá, það er þingræði í landinu og við þurfum ekki að gera neitt nema Alþingi Íslendinga vilji samþykkja það. Þetta fer allt saman fyrir þing Íslendinga. Þannig að það er ekki rétt að um aðlögun sem slíka sé að ræða, það verður farið í að ræða ákveðin samningsatriði. En það liggur alveg fyrir að þjóðin muni eiga fyrsta orðið í þessu og þjóðin mun eiga seinasta orðið í þessu.“

Vill ræða myntbandalag, tollamál og samkeppnismál

Þarf ekki að kynna vel fyrir þjóðinni núna hvað það felur í sér að fara inn í ESB og ætlar ríkisstjórnin að fara í slíkan kynningarleiðangur áður en til þjóðaratkvæðagreiðslunnar kemur?

„Ég fagna því að við getum átt umræðu um kosti og galla Evrópusambandsins og ég hygg reyndar að sú umræða sé farin af stað. Það hefur kannski hjá af hálfu minnihlutans farið meira fyrir ókostunum frekar en kostunum. Þannig að ég myndi fagna því að við myndum ræða um samkeppnismál, við myndum ræða um tollaumhverfi, við myndum ræða um myntbandalög og fleira.“

Það sem skipti þó mestu máli hvað þetta varðar væri að fólk vissi á hvaða forsendum stjórnvöld færu inn í slíkar samningsviðræður, að þau myndu gera tilkall til þess að hafa óskorað forræði yfir auðlindum, til að mynda.

„Það eru svona ákveðin rauð flögg eða rauðar línur í sandinn sem fólk vill heyra. Síðan er þetta alltaf spurning um hversu vel okkur tekst að semja samkvæmt þeim prinsippum og það er það sem við höfum sagt, enginn veit það að raun fyrr en sá samningur liggur fyrir. En fólk veit að stjórnvöld, og á að vita, fara inn í þetta af heilindum með þessi rauðu flögg varðandi til að mynda okkar auðlindir og varðandi ákveðna þætti hér og atvinnugreinar. En síðan mun samningurinn alltaf liggja til grundvallar því hvort að við á endanum förum inn í Evrópusambandið eða ekki.