Íslenskur fjármálamarkaður hefur ekki farið varhluta af átökunum við Persaflóa í mars og lækkaði verðlagning innlendra hlutabréfa. Hlutfall virðis á móti hagsveifluleiðréttum hagnaði (CAPE) fyrir Úrvalsvísitölu Nasdaq Iceland (OMXI15) var um 21,1 við lok viðskipta þann 31. mars síðastliðinn. Er hlutfallið við sögulegt 20 ára meðaltal. Hefðbundið hlutfall virðis og hagnaðar (VH-hlutfall) hefur ekki verið lægra síðan í júní 2023 og er nú um 13,9 eða nokkuð undir sögulegu meðaltali, 16,8.
Að raunvirði lækkaði Úrvalsvísitalan um 9,1% milli mánaða í mars, en þegar leiðrétt er fyrir arðgreiðslum var lækkunin minni, eða 6,7%.
Hlutföllin gefa til kynna arðsemiskröfu til hlutafjár fast að 7% ef miðað er við tólf mánaða raunhagnað, en um það bil 5% ef miðað er við hagsveifluleiðréttan hagnað til lengri tíma. Í nýliðnum mánuði hækkaði ávöxtunarkrafa fimm ára óverðtryggðra ríkisskuldabréfa um 60 punkta í 7,4%, sem er hæsta gildi kröfunnar frá apríl 2024, meðal annars vegna hærra olíuverðs og aukinna verðbólguáhyggja. Verðbólguálag til sama meðaltíma er nú metið 4,5%, samanborið við 3,8% í desember. Til samanburðar var ávöxtunarkrafa bandarískra óverðtryggðra ríkisskuldabréfa um 4% undir lok marsmánaðar.
Nýjustu mælingar Hagstofu Íslands á vísitölu neysluverðs sýna að ársverðbólga jókst í 5,4%, sem er mesta bólgan frá því í september 2024. Verðhækkunina má einkum rekja til verðlagningu matvæla, drykkjarvara og eldsneytis. Til samanburðar er verðbólga í Bandaríkjunum enn mun rólegri, eða 2,4%. Í kjölfar lækkunarfasa vaxta frá október 2024 ákvað Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands síðastliðinn 18. mars að hækka meginvexti bankans um 25 punkta í 7,5%.
Til að gæta alþjóðlegs samanburðar má nefna að CAPE-hlutfall bandarísku S&P 500 vísitölunnar var 38,9 í mars samkvæmt bandaríska hagfræðingnum Robert J. Shiller. Það bendir til þess að íslenski hlutabréfamarkaðurinn sé áfram verðlagður lægra en sá bandaríski miðað við þennan mælikvarða, jafnframt sem hlutfallið er nær eigin sögulegu meðaltali.
Höfundur er hagfræðingur.
Nánar um CAPE:
Frá árinu 2016 hefur hagfræðingurinn Brynjar Örn Ólafsson með aðstoð og gögnum frá Kóða og Nasdaq Iceland tekið að sér að reikna og birta mánaðarlega opinberlega tímaraðir fyrir svokallað CAPE (e. Cyclically Adjusted Price to Earnings) fyrir Úrvalsvísitöluna OMXI10 sem hliðstæðu við útreikninga Dr. Robert J. Shiller fyrir S&P 500 vísitöluna.
Hlutfallið sýnir virði Úrvalsvísitölunnar á móti hagsveifluleiðréttum hagnaði þeirra félaga sem mynda vísitöluna. Hefðbundið VH-hlutfall miðast við hagnað síðastliðinna tólf mánaða og í þeim tilfellum sem miklar breytingar verða á hagnaði getur reynst vandasamt að átta sig á réttmæti verðlagningar. Í tilfelli CAPE er notast við verðlagsleiðréttan sögulegan hagnað sem getur gefið vísbendingu um réttmæti verðlagningar á móti hagnaði í eðlilegu árferði.
Fyrirvari: Þessi grein er eingöngu hugsuð til fræðslu og upplýsingagjafar og felur hvorki í sér fjárfestingartillögu né fjárfestingarráðgjöf, né heldur kaup- eða sölutilboð á verðbréfum eða öðrum fjármálagerningum. Greininni er einvörðungu ætlað að varpa efnahagslegu ljósi á verðlagningu hlutabréfa í samhengi við hagsveiflu og tekur hvorki mið af markmiðum, áhættuvilja eða fjárhagsstöðu né þörfum fjárfesta.
