Síma­laus heimili – skref í átt að auknum sam­skiptum og betri þjónustu

Í nútímasamfélagi eru símar orðnir órjúfanlegur hluti af daglegu lífi okkar. Þeir auðvelda samskipti, auka aðgengi að upplýsingum og styðja við faglega vinnu. En í umhverfi þar sem mannleg tengsl eru kjarninn, eins og á hjúkrunarheimilum, geta þeir jafnframt orðið truflun. Með þetta í huga hefur Hrafnista stigið mikilvægt skref í átt að auknum samskiptum og betri þjónustu með innleiðingu „símalausra heimila”.

Nærvera skiptir sköpum

Á hjúkrunarheimilum býr einn viðkvæmasti hópur landsins. Margir íbúar glíma við einmanaleika eða félagslega einangrun, heilabilun eða skerta vitræna getu. Daglegt líf íbúa er háð samskiptum við starfsfólk og aðra íbúa auk aðstandenda og því eru mannleg tengsl mikilvæg svo íbúar upplifi öryggi og vellíðan.

Niðurstöður úr reglubundnum þjónustukönnunum og viðtölum sýndu að íbúar Hrafnistu og aðstandendur þeirra fundu fyrir neikvæðum áhrifum einkasímanotkunar starfsfólks á vinnutíma. Einnig bentu niðurstöður vinnustaðagreininga til tækifæra til að auka traust og jákvæð samskipti enn frekar meðal starfsfólks.

Ljóst var að þörf væri á breytingum. Þótt hagsmunir íbúa og aðstandenda væru megin drifkraftur verkefnisins þá var jafnframt horft til þess að þarna væri tækifæri til að styrkja tengsl og samheldni starfsfólks.

Víðtæk undirbúningsvinna

Símalaus heimili fela í sér að starfsfólk notar ekki einkasíma sína á hjúkrunardeildum, göngum, matsölum eða öðrum stöðum þar sem íbúar og þjónustuþegar dvelja. Slíkar breytingar kalla á samstillt átak og góða eftirfylgni. Með aukinni umræðu um áhrif símanotkunar á samskipti og líðan fundum við meðbyr og jákvæðni frá starfsfólki, íbúum og aðstandendum.

Frá upphafi tók starfsfólk virkan þátt í innleiðingarferlinu, þar sem hugmyndir, ábendingar og sjónarmið voru rædd og nýtt til að móta framkvæmdina. Sú samvinna lagði grunn að raunhæfri og skýrri útfærslu. Innleiðingin fólst meðal annars í að setja skýrar væntingar um símanotkun, styðja við góða starfshætti í daglegu starfi og tryggja aðgengi að nauðsynlegum upplýsingum á vöktum. Til að auka gagnsæi voru vinnusímar merktir með áberandi hætti, þannig að íbúar og aðstandendur geti auðveldlega greint hvenær þeir eru notaðir í faglegum tilgangi. Jafnframt voru skilgreind sérstök svæði, Höfnin, þar sem starfsfólk getur farið afsíðis til að sinna einkasamskiptum þegar þörf krefur.

Samhliða þessu starfaði vinnuhópur um að efla samskipti og virkni íbúa með fjölbreyttum hætti, meðal annars með skipulagðri dagskrá á kvöldin og um helgar, hugmyndabanka og sýnileika félagslegrar virkni. Sú vinna styður beint við markmið Hrafnistu og eykur gæði daglegs lífs íbúa.

Símalausum heimilum Hrafnistu var hrint í framkvæmd í febrúar og við merkjum strax jákvæðar breytingar.

Manneskjan í forgrunni

Símar koma ekki endilega í veg fyrir góð samskipti. Hins vegar verður að gæta þess að setja tækninni skýr mörk og leyfa mannlegum tengslum að njóta sín. Stundum felst stærsta framfaraskrefið í því að stíga eitt skref til baka og vera einfaldlega til staðar. Símalaus heimili endurspegla stefnu Hrafnistu um að setja manneskjuna í fyrsta sætið og skapa rými fyrir það sem skiptir mestu máli, hlýju, tengsl og raunveruleg samskipti.

Höfundar eru Gunnur Helgadóttir, framkvæmdastjóri heilbrigðissviðs Hrafnistu og Jakobína Hólmfríður Árnadóttir, mannauðsstjóri.