Vinasamtök al-Qaeda sögð reyna að steypa ríkis­stjórninni af stóli

Sprengingar og skothríð heyrðust í Bamakó, höfuðborg Malí, í morgun þegar fylking vígahópa gerði, að því er virðist, samhæfðar árásir í borginni. 

Herinn í Malí sagðist í yfirlýsingu fyrr í dag standa í orrustum við ónafngreind „hryðjuverkasamtök“ víða um landið. Unnið væri að því að hrekja uppreisnarmennina á brott. Einnig var greint frá óeirðum í Gaó í Austur-Malí og Kidal í Norður-Malí.

Herforingjastjórn rændi völdum í Malí 2020 og stýrir landinu enn í dag.

Uppreisnarhópur Túarega í Malí sem kallast Þjóðfrelsisfylking Azawad (e. Azawad Liberation Front, FLA) er sagður hafa lagt undir sig borgina Kidal gervalla og hluta borgarinnar Gao. Þessu heldur Mohamed Elmaouloud Ramadane, talsmaður hópsins, fram í Facebook færslu en þetta hefur ekki verið staðfest. Ramadane brýnir fyrir stjórnvöldum í nágrannaríkjunum Búrkína Fasó og Níger að blanda sér ekki í átökin í Malí. Bandarísk stjórnvöld hafa fordæmt árásirnar.

Túaregar nefnist þjóðflokkur í norðvesturhluta Afríku sem teygir sig frá suðvesturhluta Líbíu til suðurhluta Alsír, Níger, Búrkína Fasó og jú, Malí. FLA hefur í gegnum árin barist fyrir sjálfstæði Azawad-héraðs í Norður-Malí en íslamistar hafa á undanförnum árum rutt sér til rúms innan hreyfingarinnar.

Al Jazeera hefur eftir heimildramönnum innan hers landsins að vígamenn á vegum íslamistahreyfingarinnar Jama'at Nusrat al-Islam wal-Muslimin (JNIM) séu einnig grunaðir um óeirðir víða um landið. 

JNIM, sem eru hliðhollir Al-Qaeda, hafa haslað sér völl í Malí á undanförnum árum, sem og margar aðrar jíhadistahreyfingar, en samtökin eru í raun sögð stjórna stórum hlutum Malí og Búrkína Fasó. Heimildarmenn Al Jazeera segja að JNIM reyni steypa ríkisstjórninni af stóli.

Svo virðist sem FLA og JNIM hafi gert samhæfða árás; FLA hafi einbeitt sér að norðurhluta borgarinnar á meðan JNIM hafi ráðist á borgir annars staðar í landinu.

Í Malí, sem er í Vestur-Afríku, búa um 24,5 milljónir manns en landið hefur heyrt undir herstjórn síðan herinn gerði valdarán undir forystu Assimi Goïta hershöfðingja árið 2020.

Vígahópar hafa lengi haldið til á Sahel-svæðinu svokallaða en þar er átt við þurrt svæði suður af Sahara-eyðimörkinni sem nær yfir þvera Afríku. Þar hafa þeir um árabil hagnast á óskráðum gullnámum, auk þess sem hóparnir skattleggja íbúa á yfirráðasvæðum sínum og fjármagna sig með ránum. Hóparnir fjármagna sig einnig með smygli á fíkniefnum og fólki, svo eitthvað sé nefnt.

Fjöldi valdarána hefur orðið í Vestur-Afríku síðustu ár, meðal annars í Níger, Búrkína Fasó og nú síðast í Gíneu-Bissau, og hafa herforingjastjórnir ítrekað vísað í uppgang þessara íslamistahópa þegar þær hrifsa völdin og heitið því að taka á þessum málum fastari tökum.

Aftur á móti hafa herforingjastjórnir í Afríku að undanförnu vísað á brott hermönnum frá Bandaríkjunum og Frakklandi og þess í stað þegið aðstoð Rússa við að berjast gegn öflugum víga- og uppreisnarhópum sem eru virkir þar og annars staðar á Sahel-svæðinu. En eftir að Jevgení Prígósjín, eigandi málaliðahópsins Wagner, lést hefur staða Rússa í Afríku versnað töluvert. Nýi málaliðahópur Rússa, Afríkudeildin, sem rekinn er af varnarmálaráðuneytinu hefur ekki skilað sama árangri og Wagner-sveitirnar gerðu á sínum tíma, hvorki með tilliti til hagnaðar né áhrifa.