Borgin sem hætti að hlusta

Húsnæðisvandinn í Reykjavík snýst ekki bara um fjölda íbúða. Hann snýst fyrst og fremst um það hvort við erum að byggja íbúðir fyrir fólk sem er til, hefur áhuga á að búa í borginni eða flytja til hennar. Búið er að skapa ástand þar sem gengið er út frá því að kerfið viti betur en íbúarnir hvernig þeir vilja búa.

Skipulagið ekki í takt við raunveruleikann

HMS birti á dögunum niðurstöður nýrrar búsetukönnunar. Niðurstöðurnar staðfesta það sem margir hafa lengi upplifað: skipulag borgarinnar er ekki í takt við óskir og þarfir fólks. Reykjavíkurborg lagði áður metnað í að hlusta á íbúa og mældi húsnæðis- og búsetuóskir. Þessi gögn voru grunnur að skipulagi sem átti að endurspegla þarfir og áhuga fólks. Síðasta áratug eða svo hætti borgin að spyrja Reykvíkinga hvernig þeir vildu búa og fór að ákveða það sjálf. Niðurstaðan er að borgin er að byggja fyrir fortíð sem er liðin.

Hljóð og mynd fer ekki saman

Í búsetukönnun HMS er niðurstaðan skýr. Fólk vill minni íbúðir - ekki risastór fjölbýlishús, græn svæði, birtu og veruleikatengingu í magni bílastæða fyrir sig og sína. Þetta eru ekki jaðaróskir heldur vilji yfirgnæfandi meirihluta. Og þetta heyrum við í Viðreisn daglega í þeirri kosningabaráttu sem nú stendur yfir.

Gögnin vísa veginn

Þótt Reykjavík sé einstök er hún í mörgu lík höfuðborgum hinna Norðurlandanna. Við erum hins vegar um 15 árum á eftir í lýðþróun. Höfuðborgir Norðurlandanna eiga það þó sameiginlegt að eftirspurnin er mest eftir minni eignum. Í hinum Norðurlöndum er um 60 prósent íbúða undir 80 fermetrum en hlutfallið hér á höfuðborgarsvæðinu er 23%.

Stærðin skiptir máli

Afleiðingar þess að byggja of dýrar íbúðir, eins og raungerst hefur í Reykjavík undanfarin ár, blasa við. Færri komast inn á markaðinn, fólk situr fast í óhentugu húsnæði, hreyfanleiki minnkar og unga fólkið flyst annað. Fleiri litlar og ódýrar eignir gera unga fólki kleift að komast inn á markaðinn og eldra fólki kleift að færa sig úr stóru húsunum. Minni eignir halda hringrás markaðarins á lífi. Þegar skortur er á þeim lokast fólk inni í kerfinu.

Fyrstu eignar verkefni í fókus

Á dögunum var höggvið á hnút sem lengi hefur staðið fastur varðandi uppbyggingu á ríkislóðum í borginni. Þar má sérstaklega hrósa fjármálaráðherra og varaformanni Viðreisnar, Daða Má Kristóferssyni, fyrir að koma þeim lóðum upp úr skotgröfum í samvinnu við borgina. Þetta eru allt að 1400 íbúðir. Við í Viðreisn leggjum áherslu á að á þessum reitum rísi íbúðir sem fólk vill búa í og hefur efni á. Þarna væri t.a.m. hægt að fara í sérstakt fyrstu eignar verkefni fyrir unga fólkið. Með fleiri minni eignum á viðráðanlegu verði komum við meiri hringrás á markaðinn sem við nauðsynlega þurfum á að halda.

Snúum við í húsnæðismálum

Það skiptir okkur í Viðreisn miklu máli að næsta kynslóð Reykvíkinga hafi efni á því að búa í borginni og vilji búa í borginni. Eins er mikilvægt að eldra fólk geti flutt sig úr stórum eignum í minni eignir sem þau langar að búa í og við nýtum þannig innviði sem best. Lykillinn að þessu er að vera í góðu samtali við íbúa, uppbyggingaraðila og markaðinn og byggja það samtal á gögnum og mælingum.

Höfundur er oddviti Viðreisnar í Reykjavík.