Gleymdi að hann hefði staðið fyrir inn­leiðingu Evrópulaga

Guðlaugur, sem talaði við þáttastjórnendur Bítisins á Bylgjunni frá Kanada, var til viðtals til að ræða Evrópusambandið og hver áhrif inngöngu í sambandið gætu verið á fullveldi Íslands. 

„Þessu valdaframsali sem felst í því að við erum ekki bara að færa löggjafarvald, við erum að færa framkvæmdavald og dómsvald til Evrópusambandsins ef við göngum inn. Þetta er það mikið að ég veit ekki til þess að neinn sé að mótmæla því að við þurfum að breyta stjórnarskránni ef við viljum vera aðilar að Evrópusambandinu,“ sagði Guðlaugur Þór.

Hann segir að gangi Ísland í Evrópusambandið muni mörg lög þess fara sjálfkrafa í íslenskan rétt og dómstóllinn sem úrskurðar um málefni sambandsins sé ekki á Íslandi. Þjóðin þurfi þá að hlíta ákvörðunum hans.

ESB vildi knésetja Ísland

„Nú er það þannig að ef við hefðum verið í Evrópusambandinu þegar Icesave-málið kom upp þá hefðum við aldrei getað varið okkur, það hefði ekki verið hægt,“ segir Guðlaugur.

Sigmar bendir á að hingað til hafi ekki verið ráðist á Ísland. Ástæðan fyrir því að menn hafi beitt sér hafi verið vegna þess að Bretland var þá hluti af Evrópusambandinu en ef Ísland hefði einnig verið hluti af sambandinu hefði Icesave-málið verið tekið upp á öðrum vettvangi.

„Þetta er mesta þvælukenning sem ég hef nokkurn tíma heyrt. Ég veit ekki hvaða snillingur kokkaði það upp en sá einstaklingur veit ekkert um hvað hann er að tala. Evrópusambandið hefði aldrei stoppað Breta í þessum aðgerðum. Reyndar var það þannig að Evrópusambandið kærði sig inn í málið af því að það var sammála Bretum og það vildi knésetja okkur. En við gátum varist af því að við vorum ekki í Evrópusambandinu,“ svarar Guðlaugur.

Fór undan í flæmingi

Í sjö ára tíð ríkisstjórnar Katrínar Jakobsdóttur, sem samanstóð af Vinstri grænum, Sjálfstæðisflokknum og Framsókn, gegndi Guðlaugur Þór bæði embætti utanríkisráðherra og orku- og loftslagsmálaráðherra.

Heimir Karlsson þáttastjórnandi heldur því fram að gullhúðun á innleiðingu reglugerðar EES-hafi aldrei verið meiri í tíð þeirrar ríkisstjórnar, eitthvað sem Guðlaugur segir ekki standast skoðun. Heimir biður Guðlaug um að svara fyrir gullhúðunina, sem er þegar stjórnvöld nýta svigrúm í innleiðingu EES-gerða til að ganga lengra og setja íþyngjandi ákvæði umfram lágmarkskröfur.

„Það var reyndar þannig að ég tók það fyrst upp og við samþykktum þá í ríkisstjórninni að koma í veg fyrir það. Það er fyrsta, ef ekki eina málið sem hefur verið afgreitt. Það er nú í minni tíð og ég veit ekki hvað menn eru að vísa í ETS og mig, ég kannast ekki við það.

Sigmar bendir á að eftir undirbúningsvinnu annarra ráðherra fyrir tíma Guðlaugar hafi hann sjálfur lagt fram heildarlögin um ETS-kerfið, sem er viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir sem hefur það að markmiði að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda. Ísland fékk í gegn sérlausn vegna millilandaflugs og hyggst Evrópusambandið framlengja sérlausnina til ársins 2030.

„Við vorum að fá undanþágu á þessu sem þú innleiddir 2023 til þriggja ára og er að valda Icelandair og ferðaþjónustunni nokkrum hausverkum, þannig að þú ert nú búinn að vera þátttakandi í þessu,“ segir Sigmar.

Við þetta fer Guðlaugur undan í flæmingi og segist þurfa að skoða málið en bendir síðan á að árið 2023 hafi hann vissulega ekki verið utanríkisráðherra.

„Nei, þú ert orku- og loftslagsmálaráðherra og þú leggur fram heildarlögin. Ég meina, þetta er bara skráð á Alþingi.is,“ svarar Sigmar.

„Já, okei, ég þarf bara að skoða það betur. Ég er viss um að já.. ég þarf, æ, þegar að ETS-ið.. já heyrðu ég þarf að skoða þetta,“ segir Guðlaugur.

Hlusta má á viðtalið í heild sinni hér fyrir neðan.

Beitti sér fyrir hagsmunagæslu

Heimir segir inntak spurninganna vera að þar sem Ísland hafi þegar tekið upp fjölda reglna Evrópu sé lítill munur á því að „klára þetta alveg“ og ganga í Evrópusambandið.

„Nei, nei, nei, það er alveg gríðarlega mikill munur á því og það er sko þarna mjög ólíku saman að jafna. Síðan getum við farið í það þegar kemur að hagsmunagæslunni, sem ég beitti mér nú sérstaklega fyrir og breytti því þegar ég kom inn sem utanríkisráðherra og sá til þess með tillögu minni að þá stórefldum við hana,“ segir Guðlaugur.

Hann ítrekar orð sín um að inngöngu fylgi „gríðarlega mikið framsal“ af löggjafar- og framkvæmdavaldi.

„Framkvæmdavaldið þýðir að þá heyrir Ísland beint undir umtalsvert af stofnunum Evrópusambandsins sem við gerum ekki núna. Auðvitað dómsvaldið, ég meina við þyrftum ekki að breyta stjórnarskránni ef þetta væri engin breyting.“