„Vilja til að ganga í Evrópu­sam­bandið“

Minn gamli kennari Maximilian Conrad, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, hitti vitanlega naglann á höfuðið í aðsendri grein á Vísi í gær þar sem hann sagði að aðildarferli að Evrópusambandinu væri „að sjálfsögðu knúið áfram af vilja til að ganga í sambandið.“ Enda er ekkert til sem heitir að kíkja í pakkann eða sjá hvað sé í boði. Ríki sem sækja um inngöngu í Evrópusambandið gera það vitanlega ekki nema vegna þess að markmiðið sé að ganga þar inn. Enda kemur til dæmis skýrt fram í viðræðuramma sambandsins vegna Íslands að „sameiginlegt markmið viðræðnanna er innganga“ í það.

Maximilian er ekki eini stjórnmálafræðiprófessorinn sem bent hefur á þessa staðreynd. Hið sama á til dæmis við um Magnús Árna Skjöld Magnússon, prófessor í stjórnmálaræði við Háskólann á Bifröst og formann Evrópuhreyfingarinnar. Þannig sagði hann í samtali við Dv.is 10. janúar síðastliðinn: „Það er auðvitað augljóst að það þarf auðvitað að vera vilji til þess að stíga skrefið inn í Evrópusambandið til þess að hefja aðildarviðræður að nýju.“ Með öðrum orðum væri forsenda þess að hefja á ný umsóknarferli að sambandinu að vilji væri fyrir því að ganga þar inn. Ekki aðeins að kanna hvað byðist.

Hliðstætt kom fram í máli Štefans Füle, þáverandi stækkunarráðherra Evrópusambandsins, á fundi utanríkismálanefndar Alþingis í október 2011. Þar tók hann skýrt fram að ekki væri hægt að sækja um inngöngu í sambandið í þeim tilgangi að sjá hvað kæmi út úr því. Umsókn yrði að byggjast á skýrum vilja umsóknarríkisins til þess að ganga í Evrópusambandið og á þeim forsendum færu viðræðurnar við ríkið fram. Þeir Maximilian, Magnús og Füle hafa þannig verið samstíga um það, ásamt ófáum öðrum, að ekki sé á boðstólum að hefja umsóknarferli að sambandinu án vilja til þess að ganga þar inn.

Höfundur er sagnfræðingur og alþjóðastjórnmálafræðingur (MA í alþjóðasamskiptum) og heldur úti vefsíðunni Stjornmalin.is.