Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 7. september 2026 20:01 Hafsteinn Einarsson stjórnmálafræðingur hefur rýnt í niðurstöður þjóðaratkvæðagreiðslunnar. Kjörsókn í þjóðaratkvæðagreiðslunni um áframhaldandi viðræður við ESB jókst meira á landsbyggðinni heldur en í borginni frá alþingiskosningum 2024. Að sögn stjórnmálafræðings hafði það ekki úrslitaáhrif á niðurstöðuna en áhuginn sé þó athyglisverður. Það veki einnig athygli hve mikið fylgi Já hafi að endingu haft á landsbyggðinni. „Kjarninn í þessu er sá að ef við berum þetta saman við síðustu alþingiskosningar þá hækkaði kjörsókn um 2,3 prósent á landsvísu en töluvert meira á landsbyggðinni heldur en í Reykjavík, mest jókst hún í Norðausturkjördæmi um 3,5 prósent,“ segir Hafsteinn Einarsson stjórnmálafræðingur í samtali við Vísi. Hafsteinn stóð eins og frægt er orðið vaktina í kosningasjónvarpi Ríkisútvarpsins og áttaði sig fyrstur manna á væntanlegum sigri Nei-sinna. Nei fékk 52,8 prósent atkvæða en Já 47,16 prósent. Hafsteinn segir að í heildina hafi kjörsókn aukist um 2,8 prósent á landsbyggðinni samanborið við 1,7 prósent í Reykjavík. „Það er mjög áhugaverð þróun og bendir til sérstaks áhuga landsbyggðarkjördæmanna á þessari kosningu. Þó erum við bara að tala um einhver nokkur hundruð atkvæði sem bætast við ef kjörsókn væri jöfn á öllu landinu. Þetta er því ekki líklegt til að hafa áhrif á úrslit kosninganna. Ástæða þess er að þrátt fyrir að kjörsóknin hafi aukist svona mikið að þá hafi Já-ið samt náð fjörutíu prósenta fylgi í landsbyggðarkjördæmunum.“ Erfitt sé að setja fingur á hvað valdi en ljóst sé að um grundvallarmál sé að ræða á landsbyggðinni. Þó verði að taka fram að jöfn kjörsókn hefði einungis skilað Já-inu 0,1 prósent meira fylgi. Hvað veldur aukinni kjörsókn á landsbyggðinni? „Það er mjög góð spurning. Þetta er auðvitað grundvallarmál. Segjum að við hefðum ákveðið að ganga í Evrópusambandið að undangengum tvennum kosningum þá væri það grundvallarbreyting. Það þarf ekki að koma á óvart að þetta ýti við fólki og ég held þetta hafi sérstaklega mikil áhrif á landsbyggðinni þar sem stórar atvinnugreinar eiga rætur, sjávarútvegur og svo framvegis og ljóst að sjávarútvegurinn var upp til hópa mjög andsnúinn viðræðum.“ Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Innlent Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Erlent Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Innlent Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Erlent Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Innlent Vara við „perragleraugum“ Innlent Fleiri fréttir Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Bakar til góðs næsta sólarhringinn Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Skoða viðbrögð við rannsókn á Ölgerðinni Minna á útgáfu nafnskírteina vegna rannsóknar lögreglu Eldur í lyftara í álverinu í Straumvík Tveir reyndu að flýja lögreglu á fótum eftir eftirför „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar „Eigum ekki að bíða eftir alvarlegu atviki“ Sjá meira
„Kjarninn í þessu er sá að ef við berum þetta saman við síðustu alþingiskosningar þá hækkaði kjörsókn um 2,3 prósent á landsvísu en töluvert meira á landsbyggðinni heldur en í Reykjavík, mest jókst hún í Norðausturkjördæmi um 3,5 prósent,“ segir Hafsteinn Einarsson stjórnmálafræðingur í samtali við Vísi. Hafsteinn stóð eins og frægt er orðið vaktina í kosningasjónvarpi Ríkisútvarpsins og áttaði sig fyrstur manna á væntanlegum sigri Nei-sinna. Nei fékk 52,8 prósent atkvæða en Já 47,16 prósent. Hafsteinn segir að í heildina hafi kjörsókn aukist um 2,8 prósent á landsbyggðinni samanborið við 1,7 prósent í Reykjavík. „Það er mjög áhugaverð þróun og bendir til sérstaks áhuga landsbyggðarkjördæmanna á þessari kosningu. Þó erum við bara að tala um einhver nokkur hundruð atkvæði sem bætast við ef kjörsókn væri jöfn á öllu landinu. Þetta er því ekki líklegt til að hafa áhrif á úrslit kosninganna. Ástæða þess er að þrátt fyrir að kjörsóknin hafi aukist svona mikið að þá hafi Já-ið samt náð fjörutíu prósenta fylgi í landsbyggðarkjördæmunum.“ Erfitt sé að setja fingur á hvað valdi en ljóst sé að um grundvallarmál sé að ræða á landsbyggðinni. Þó verði að taka fram að jöfn kjörsókn hefði einungis skilað Já-inu 0,1 prósent meira fylgi. Hvað veldur aukinni kjörsókn á landsbyggðinni? „Það er mjög góð spurning. Þetta er auðvitað grundvallarmál. Segjum að við hefðum ákveðið að ganga í Evrópusambandið að undangengum tvennum kosningum þá væri það grundvallarbreyting. Það þarf ekki að koma á óvart að þetta ýti við fólki og ég held þetta hafi sérstaklega mikil áhrif á landsbyggðinni þar sem stórar atvinnugreinar eiga rætur, sjávarútvegur og svo framvegis og ljóst að sjávarútvegurinn var upp til hópa mjög andsnúinn viðræðum.“
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Mest lesið Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Innlent Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Erlent Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Innlent Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Erlent Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Innlent Vara við „perragleraugum“ Innlent Fleiri fréttir Flúði táragas lögreglu í Nice Íslendingur í Frakklandi og ekki bjóða góðan dag „Ég elska Obbu“ Gaus úr úðarakerfi í Mjóddinni Þorgerður Katrín í ítarlegu viðtali Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Einn handtekinn vegna líkamsárásar í miðbænum Popúlismi og einangrunarhyggja ógnar loftslagsaðgerðum Biður Jón afsökunar „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Komi til greina að nýta gervigreind í námsgagnagerð Ari nýr formaður Ungra vinstri grænna Farið að hvessa: „Veðrið er ekkert svo slæmt en ekkert sérstakt heldur“ Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Engin yfirsýn hvort það séu Tik Tok-myndbönd eða klám sem eigi að geyma Leggi línuna að samþykki veiti rétt til að stórskaða fólk Vara við „perragleraugum“ Þyrlan kölluð út vegna slyss á hálendinu Kannast ekki við lýsingar Jóns Bakar til góðs næsta sólarhringinn Þakplötur að losna af íþróttahúsi í Grundarfirði Skoða viðbrögð við rannsókn á Ölgerðinni Minna á útgáfu nafnskírteina vegna rannsóknar lögreglu Eldur í lyftara í álverinu í Straumvík Tveir reyndu að flýja lögreglu á fótum eftir eftirför „Fylgjumst grannt með framvindu mála“ Dæmi um að búnar séu til „gervikennitölur“ fyrir börn Handtekinn fyrir að ausa fúkyrðum yfir hóp fólks Aðgengið gott en gefur ekki upp synjanirnar „Eigum ekki að bíða eftir alvarlegu atviki“ Sjá meira