Enn þykknar upp hjá SÁÁ

Eiður Þór Árnason skrifar 11. september 2026 16:21

Sjúkrahúsið Vogur er meðal þeirra heilbrigðisstofnana sem SÁÁ rekur. Vísir/Vilhelm

Stór hluti starfsfólks á meðferðarsviði SÁÁ hefur lýst yfir vantrausti á formann SÁÁ og framkvæmdastjórn samtakanna. Kallað er eftir því að tryggt verði með skýrum hætti að stjórn félagsins virði faglegt sjálfstæði heilbrigðisstarfs SÁÁ.

Rúmlega sextíu starfsmenn skrifa undir yfirlýsinguna en meðal þeirra eru læknar, stjórnendur, hjúkrunarfræðingar, sálfræðingar, auk áfengis- og vímuefnaráðgjafa. RÚV greindi fyrst frá vantraustsyfirlýsingunni.

Nýverið tilkynntu Valgerður Rúnarsdóttir, framkvæmdastjóri lækninga, og Þóra Björk Ingólfsdóttir, fagstjóri á Vík, að þær myndu láta af störfum hjá samtökunum. Þá hefur starfslokasamningur verið gerður við Ragnheiði Huldu Friðriksdóttur, forstjóra SÁÁ.

Landlæknir lítur átök innan SÁÁ mjög alvarlegum augum en starfsemi samtakanna er nú til skoðunar hjá embættinu.

Valgerður og Þóra hafa sakað stjórn SÁÁ um óeðlileg afskipti af meðferðarstarfi samtakanna sem fjármagnað er af ríkinu og sagt þau eina meginástæðu þess að þær sögðu starfi sínu lausu. Þá sagði Þóra, sem hefur starfað hjá SÁÁ í áratug fullreynt að heilbrigðisþjónusta sem þessi væri á forræði félagasamtaka og lýsti miklum áhyggjum af framtíð meðferðarstarfsins.

„Við köllum eftir því að aðalstjórn SÁÁ taki þegar í stað til formlegrar umfjöllunar ábyrgð formanns og framkvæmdastjórnar á þeirri atburðarás sem leitt hefur til núverandi stöðu og grípi til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar eru til að endurreisa traust innan samtakanna,“ segir í yfirlýsingu eftirstandandi starfsmanna SÁÁ.

„Það veldur okkur því miklum áhyggjum að sú uppbygging, samstaða og jákvæða þróun sem náðst hafði skuli nú vera í hættu. Við viljum fá að halda áfram á þeirri faglegu stefnu sem mörkuð hafði verið og byggja áfram á þeim árangri sem náðst hafði undir forystu Ragnheiðar og annarra faglegra stjórnenda.“ Starfslokasamningur var nýlega gerður við Ragnheiði, forstjóra SÁÁ, líkt og áður segir.

Fréttin er í vinnslu.

Yfirlýsing starfsmannanna í heild sinni:

Við undirrituð, starfsmenn SÁÁ, lýsum yfir vantrausti á formann SÁÁ og framkvæmdastjórn samtakanna.

Sú alvarlega staða sem nú er komin upp innan SÁÁ verður að okkar mati ekki skýrð sem eðlilegar breytingar í stjórnun eða einstök starfsmannamál. Á skömmum tíma hafa lykilstjórnendur heilbrigðis- og meðferðarstarfs SÁÁ horfið frá störfum og fráfarandi stjórnendur lýst alvarlegum áhyggjum af afskiptum stjórnar af faglegu starfi samtakanna.

Áður en þessi atburðarás hófst var staðan innan SÁÁ að okkar mati góð. Við vorum stolt af þeirri uppbyggingu og framþróun sem hafði átt sér stað og ánægð með þá stefnu sem unnið var eftir undir forystu Ragnheiðar. Nýir samningar voru mikilvægur áfangi og mikill sigur fyrir starfsemina. Með þeim opnuðust tækifæri til frekari þróunar og eflingar þjónustunnar sem starfsfólk var bæði stolt af og spennt að taka þátt í að innleiða. Starfsánægja hafði að okkar mati aldrei verið meiri og ríkur vilji var meðal starfsfólks til að halda áfram þeirri vinnu sem hafin var.

Það veldur okkur því miklum áhyggjum að sú uppbygging, samstaða og jákvæða þróun sem náðst hafði skuli nú vera í hættu. Við viljum fá að halda áfram á þeirri faglegu stefnu sem mörkuð hafði verið og byggja áfram á þeim árangri sem náðst hafði undir forystu Ragnheiðar og annarra faglegra stjórnenda.

Yfirlýsingar Valgerðar Rúnarsdóttur, framkvæmdastjóra lækninga, vega þungt í þessu samhengi. Þegar einn reynslumesti læknir landsins á sviði fíknimeðferðar og framkvæmdastjóri lækninga hjá SÁÁ lýsir því opinberlega að afskipti stjórnar af faglegu heilbrigðisstarfi séu óviðunandi og treystir sér ekki lengur til að starfa við þær aðstæður sem stjórn samtakanna hyggst skapa, teljum við ekki unnt að líta fram hjá því.

Málið snýst því ekki eingöngu um ágreining einstaklinga. Það snýst um stjórnarhætti SÁÁ, faglegt sjálfstæði heilbrigðisstarfsins og framtíð þeirrar mikilvægu þjónustu sem samtökunum hefur verið treyst fyrir.

Starfsfólk SÁÁ ber daglega ríka ábyrgð gagnvart sjúklingum og aðstandendum þeirra. Við störfum samkvæmt faglegum og siðferðilegum skyldum og teljum okkur því verða að bregðast við þegar ákvarðanir og stjórnarhættir kunna að ógna faglegri samfellu, starfsfriði og trausti innan samtakanna.

Brottför reynslumikilla lykilstjórnenda, samhliða alvarlegum áhyggjum þeirra af afskiptum stjórnar af faglegu starfi, kallar á skýr svör. Að okkar mati hefur starfsfólki ekki verið veitt fullnægjandi skýring á því hvernig þessi staða varð til, hvar ábyrgðin liggur eða hvernig tryggja eigi faglegt sjálfstæði heilbrigðisstarfsins til framtíðar.

Traust verður ekki endurreist með því einu að lýsa yfir að starfsemin haldi áfram. Það byggist á gagnsæi, ábyrgð, trúverðugum upplýsingum og virðingu fyrir faglegum mörkum. Að okkar mati hefur traustið nú brostið.

Við köllum eftir því að aðalstjórn SÁÁ taki þegar í stað til formlegrar umfjöllunar ábyrgð formanns og framkvæmdastjórnar á þeirri atburðarás sem leitt hefur til núverandi stöðu og grípi til þeirra aðgerða sem nauðsynlegar eru til að endurreisa traust innan samtakanna.

Jafnframt teljum við nauðsynlegt að tryggt verði með skýrum hætti að stjórn félagsins virði faglegt sjálfstæði heilbrigðisstarfs SÁÁ. Ákvarðanir sem varða faglega starfsemi, skipulag hennar og stjórnun verða að vera teknar í eðlilegu og raunverulegu samráði við þá faglegu stjórnendur sem bera ábyrgð á þjónustunni.

SÁÁ eru ekki aðeins félagasamtök. Innan samtakanna er rekin umfangsmikil heilbrigðisþjónusta fyrir viðkvæman sjúklingahóp. Þeir sem fara með stjórn samtakanna bera því ríka ábyrgð á að ákvarðanir þeirra raski hvorki faglegu sjálfstæði né öryggi og samfellu þjónustunnar eða því trausti sem starfsemin byggist á.

Við lýsum ekki yfir vantrausti af léttúð. Við gerum það vegna þess að við teljum okkur bera skyldu til að standa vörð um sjúklinga okkar, samstarfsfólk, faglegt heilbrigðisstarf og framtíð SÁÁ.

Við viljum sjá SÁÁ halda áfram á þeirri faglegu og framsæknu braut sem mörkuð hafði verið og byggja áfram á þeim árangri, metnaði og starfsánægju sem einkenndi starfsemina áður en núverandi staða kom upp.

Traust okkar til formanns og framkvæmdastjórnar SÁÁ er brostið. Aðalstjórn verður nú að bregðast við.

Undirritað:

Helga Katrín Jónsdóttir læknir

Elín Þórdís Meldal áfengis og vímuefnaráðgjafi, aðstoðarfagstjóri

Kristjana Gyða Pétursdóttir, móttökuritari

Helga Brynja áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Sandra Dögg Björnsdóttir sjúkraliði

Jónína Sigrún Birgisdóttir sálfræðingur

Benjamín Gíslason áfengis og vímuefnaráðgjafi

Axel Wilhelm Einarsson hjúkrunarfræðingur

Katrín Ella Jónsdóttir sálfræðingur,fagstjóri sálfélagslegrar meðferðar

Kristbjörg Kona áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Hafsteinn Sæmundsson næturvörður

Emilija Aleksandraviciene sjúkraliði

Gunnhildur Óskarsdóttir sjúkraliði

Edric Jaben læknir

Rúna Sif Harðardóttir félagsráðgjafi

Karen Birna V. Ómarsdóttir félagsráðgjafi

Helga Agnes Björnsdóttir sjúkraliði

Hildur Ósk Ragnarsdóttir áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Benedikt Guðnason áfengis og vímuefnaráðgjafi

Sara Mjöll Vatnar Skjaldardóttir áfengis og vímuefnaráðgjafi

Trausti Einarsson áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Guðný Björg Helgadóttir hjúkrunarfræðingur

Halldóra Róbertsdóttir hjúkrunarfræðinemi

Bryndís Ólafsdóttir hjúkrunarfræðingur, aðstoðarfagstjóri

Ael Nabetse hjúkrunarfræðingur

Sandra Kristín Björnsdóttir móttökuritari

Erla Dögg Héðinsdóttir móttökuritari

Signý Sigurðardóttir sálfræðingur

Gunnhildur Hafþórsdóttir Blöndal hjúkrunarfræðingur

Oddur Sigurjónsson áfengis og vímuefnaráðgjafi

Júlí Aspelund fagstjóri fræðslu og þjálfunar

Baldvin Þór Þorsteinsson áfengis og vímuefnaráðgjafi

Nanna Björk Elvarsdóttir áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Tinna Jónsdóttir sjúkraliði

Aníta Ösp læknir

Katla Sigríður Gísladóttir læknanemi

Vilborg Þórsdóttir sjúkraliði

Birta Dís Lárusdóttir sálfræðingur

Júlíus Fannar Pálsson næturvörður

Svanur Þorláksson áfengis og vímuefnaráðgjafi

Steingerður Björk Pétursdóttir sjúkraliði

Dagrún Þórný Marínardóttir heilbrigðisgagnafræðingur

Sigfríður Birna Sigmarsdóttir sjúkraliði

Rósa Diljá Gísladóttir hjúkrunarfræðingur

Kristín Maggý Erlingsdóttir sjúkraliði

Björn Björnsson áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Margrét Erla Þorláksdóttir áfengis og vímuefnaráðgjafi

Bjarney Rós Guðmundsdóttir félagsráðgjafi

Ólafur Guðmundsson læknir, fagstjóri lækninga

Þóra G Þórisdóttir sjúkraliði

Ólöf Kristjánsdóttir sjúkraliði

Kolbrún Brynja áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Selja Dís Jónsdóttir áfengis og vímuefnaráðgjafanemi

Árný Inga Guðjónsdóttir sjúkraliði

Guðbjörg Drengsdóttir sjúkraliði

Guðlaug Dóra Þorsteinsdóttir sjúkraliði

Rakel Sif deildarstjóri ritunar