Á Reykjavík að hafa þingmenn á Alþingi? Jón Bjarnason skrifar 17. september 2026 10:45 Höfuðborg Bandaríkjanna Washington, D,C á engan fulltrúa á Bandaríkjaþingi, hvorki í Öldungadeildinni né Fulltrúadeildinni. Hún er svo kallað " alríkishérað" þar sem miðstöð stjórnsýslu Bandaríkjanna er, höfuðborg allra Bandaríkjanna. Til þess að gæta hlutleysis og forðast beina hagsmunabaráttu inni á Bandríkja þingi gagnvart öðrum fylkjum og héruðum Bandaríkjanna var ákveðið í stjórnarskrá að borgin skyldi ekki hafa fulltrúa á þinginu. Um 700 þús manns búa á borgarsvæðinu. Engu að síður borga íbúarnir skatta til alríkisins eins og íbúar annarra fylkja. "Stórborgarsvæðið Washinton, D.C. er sjöunda stærsta borgarsvæði Bandaríkjanna. Frá 1973 hefur stjórn alríkishéraðsins verið í höndum borgarstjóra og 13 manna kjörins borgarráðs, en Bandaríkjaþing hefur heimild til að fella úr gildi lög alríkishéraðsins. Íbúar alríkishéraðsins hafa ekki kosningarétt á Bandaríkjaþingi, en kjósa sér einn áheyrnarfulltrúa án atkvæðisréttar í neðri deild þingsins. Kjósendur í borginni hafa þrjá kjörmenn í forsetakosningum samkvæmt 23. viðauka bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1961. ( Wilkepedia) Því er þetta nefnt hér að í nýrri skýrslu og tillögum að skipan alþingis er lagt til að fækka þingmönnum á landsbyggðinni með auknu valdi til höfðuðborgarsvæðisins. Lýðræðið getur fyrir sumum verið afstætt og ekki skal lagt mat á röksemd starfshópsins. Kannski ætti að skipta landinu aftur upp í fleiri kjördæmi þannig að nánd þingmanna við land og þjóði yrði meiri frá innstu dala til ystu stranda. Öll ríki Sameinuðuþjóðanna hafa reyndar eitt atkvæði óháð stærð. Mismunandi atkvæðisrétt er verið að taka upp innan Evrópusambandsins eftir stærð þjóða. Reykjavík er höfuðborg allra landsmanna Hér væri líka ágætt að velta fyrir sér sama fyrikomulagi og í Bandaríkjunum. Reykjavík, höfðuborg landsins með alþingi, öll ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir. Háskóla landsins og æðstu dómstóla, fjármálastofnanir og landsjúkrahús svo mætti áfram telja, væri skilgreind sem höfuðborg þjóðarinnar allrar, eins og hún er, og þá án sérstakra þingmanna á Alþingi Íslendinga eins og Bandaríkin hafa það. Nú hefur starfshópur skilað áliti um nýjan skipan alþingis. Ísland er að þróast í borgríki, ekki aðeins hvað varðar búsetu heldur einnig í þjóðfélagsvitundinni og í hugum borgarbúa sjálfra. og landsmanna allra Ekki er við einstaka borgarbúa að sakast, en það gæti verið frumlegra að skipa starfshóp, einn frá Langanesi, einn frá Höfn í Hornafirði einn frá Vestmannaeyjum og einn frá Ísafirði í að vinna tillögur um skipan kjördæma og þingmanna á alþingi Íslendinga. Menn sem vilja slá sig til riddara og sem álitsgjafa í þjóðfélagsumræðunni finnst of ágætt að tala niður til landsbyggðarinnar. Maður verður enn meir hugsi og skilur betur rökin fyrir stöðu höfuðborgar Bandaríkjanna þegar svon tillögur koma fram. Til þjóðarsáttar hefur Washington engan eigin þingmann á Bandaríkjaþingi og enginn talar um að flytja þaðan þess vegna Nýjasta þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild að ESB og skifting atkvæða milli landsvæða sýnir því miður að bilið breikkar á milli höfuðborgar og landsbyggðar.. Talað var niður til landsbyggðarfólks sem væri ómenntaður bændalýður eða sjávarþorpsbúar sem hefðu ekkert vit á hvað þeim væri fyrir bestu og m.a. hafnað aðild að ESB.. Skattar á fjarlægðir aðal tekjustofn ríkisins Einn aðal tekjustofn ríkissjóðs eru skattar á fjarlægðir frá höfuðborginni, kílómetragjald, oliíugjöld osfv, flutningsgjöld, skólagjöld, sérhæfð læknisþjónusta. Og enn er gefið í : Því lengra frá höfuðborginni, því hærri skattlagning. Samtímis er þjónustunni safnað og safnað saman í Borgríkinu Reykjvík. Það er leitun að auglýsinga skiltum eða upplýsingum á íslensku á götum eða í búðargluggum höfuðborgarinnari. Það verður að grípa til rótækra aðgerða. Liður í því væri að fara að dæmi Bandaríkjamanna og höfuðborgin væri höfuðborg allra landsmanna og gæfi eftir fulltrúa sína á alþingi til landsbyggðarkjördæmanna á Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Kjördæmum mætti skipta upp í önnur minni til þess að auka nánd þingmanna við landið og þjóðina alla. Höfundur er fyrrverandi þingmaður og ráðherra. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Kjördæmaskipan Mest lesið Til hamingju... með hvað? Einar Jóhannes Guðnason Skoðun Ég er ekki tilbúin að stökkva Agla Þyri Kristjánsdóttir Skoðun Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange Skoðun 60 milljarðarnir sem enginn talar um Kári Sigurðsson Skoðun Spilin sem enginn vill fá Sigríður Eva Þorsteinsdóttir Skoðun Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson Skoðun Tilvistarkreppa borðstofunnar Gunnar Salvarsson Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir Skoðun Er mikið umframboð á fasteignamarkaði? Ólafur Margeirsson Skoðun Skoðun Skoðun Er mikið umframboð á fasteignamarkaði? Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Spilin sem enginn vill fá Sigríður Eva Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Ég er ekki tilbúin að stökkva Agla Þyri Kristjánsdóttir skrifar Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Vöruverðið á vegum úti Benedikt S. Benediktsson skrifar Skoðun Lífið í Grindavík í dag – þakklæti, óvissa og trú á framtíðina Dagmar Valsdóttir skrifar Skoðun Hugsum fram í tímann Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Nýsköpun er besta byggðastefnan Lilja Björg Ágústsdóttir skrifar Skoðun Til hamingju... með hvað? Einar Jóhannes Guðnason skrifar Skoðun Tíminn sem tapast þegar næringin fylgir ekki æfingaálaginu Lilja Guðmundsdóttir ,Arnar Sölvi Arnmundsson skrifar Skoðun Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson skrifar Skoðun Hvað kemur ESB málinu við? Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange skrifar Skoðun Flokkur fólksins klippir á bremsur unga fólksins Óðinn Freyr Baldursson skrifar Skoðun Tilvistarkreppa borðstofunnar Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Af hverju ekki hún? Thelma Kristín Kvaran skrifar Skoðun Norrænt sambandsríki – næsta skref! Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Hvers vegna eru niðurstöður PISA leyndarmál? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Ekki er allt gull sem glóir Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Verðmætin verða ekki til af sjálfu sér Hafdís Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Hvað varð um tillögurnar? Ragnhildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Spyrjið okkur hvað við sjáum á TikTok Lena Amirsdóttir Mulamuhic skrifar Skoðun Erum við að borða það sem við höldum að við séum að borða? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Lyf eru fjárfesting í fólki og framtíðinni Erla Sigríður Skarphéðinsdóttir skrifar Skoðun Mikilvæg niðurstaða fyrir launafólk Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Laxeldi á Seyðisfirði Kristján Ingimarsson skrifar Skoðun Til foreldra trans barna og ungmenna María Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Vextir og vöxtur nýsköpunar Kjartan Björgvinsson skrifar Skoðun Allir vinna – fjárfestum í því sem við eigum Birna Ósk Einarsdóttir skrifar Sjá meira
Höfuðborg Bandaríkjanna Washington, D,C á engan fulltrúa á Bandaríkjaþingi, hvorki í Öldungadeildinni né Fulltrúadeildinni. Hún er svo kallað " alríkishérað" þar sem miðstöð stjórnsýslu Bandaríkjanna er, höfuðborg allra Bandaríkjanna. Til þess að gæta hlutleysis og forðast beina hagsmunabaráttu inni á Bandríkja þingi gagnvart öðrum fylkjum og héruðum Bandaríkjanna var ákveðið í stjórnarskrá að borgin skyldi ekki hafa fulltrúa á þinginu. Um 700 þús manns búa á borgarsvæðinu. Engu að síður borga íbúarnir skatta til alríkisins eins og íbúar annarra fylkja. "Stórborgarsvæðið Washinton, D.C. er sjöunda stærsta borgarsvæði Bandaríkjanna. Frá 1973 hefur stjórn alríkishéraðsins verið í höndum borgarstjóra og 13 manna kjörins borgarráðs, en Bandaríkjaþing hefur heimild til að fella úr gildi lög alríkishéraðsins. Íbúar alríkishéraðsins hafa ekki kosningarétt á Bandaríkjaþingi, en kjósa sér einn áheyrnarfulltrúa án atkvæðisréttar í neðri deild þingsins. Kjósendur í borginni hafa þrjá kjörmenn í forsetakosningum samkvæmt 23. viðauka bandarísku stjórnarskrárinnar frá 1961. ( Wilkepedia) Því er þetta nefnt hér að í nýrri skýrslu og tillögum að skipan alþingis er lagt til að fækka þingmönnum á landsbyggðinni með auknu valdi til höfðuðborgarsvæðisins. Lýðræðið getur fyrir sumum verið afstætt og ekki skal lagt mat á röksemd starfshópsins. Kannski ætti að skipta landinu aftur upp í fleiri kjördæmi þannig að nánd þingmanna við land og þjóði yrði meiri frá innstu dala til ystu stranda. Öll ríki Sameinuðuþjóðanna hafa reyndar eitt atkvæði óháð stærð. Mismunandi atkvæðisrétt er verið að taka upp innan Evrópusambandsins eftir stærð þjóða. Reykjavík er höfuðborg allra landsmanna Hér væri líka ágætt að velta fyrir sér sama fyrikomulagi og í Bandaríkjunum. Reykjavík, höfðuborg landsins með alþingi, öll ráðuneyti og stjórnsýslustofnanir. Háskóla landsins og æðstu dómstóla, fjármálastofnanir og landsjúkrahús svo mætti áfram telja, væri skilgreind sem höfuðborg þjóðarinnar allrar, eins og hún er, og þá án sérstakra þingmanna á Alþingi Íslendinga eins og Bandaríkin hafa það. Nú hefur starfshópur skilað áliti um nýjan skipan alþingis. Ísland er að þróast í borgríki, ekki aðeins hvað varðar búsetu heldur einnig í þjóðfélagsvitundinni og í hugum borgarbúa sjálfra. og landsmanna allra Ekki er við einstaka borgarbúa að sakast, en það gæti verið frumlegra að skipa starfshóp, einn frá Langanesi, einn frá Höfn í Hornafirði einn frá Vestmannaeyjum og einn frá Ísafirði í að vinna tillögur um skipan kjördæma og þingmanna á alþingi Íslendinga. Menn sem vilja slá sig til riddara og sem álitsgjafa í þjóðfélagsumræðunni finnst of ágætt að tala niður til landsbyggðarinnar. Maður verður enn meir hugsi og skilur betur rökin fyrir stöðu höfuðborgar Bandaríkjanna þegar svon tillögur koma fram. Til þjóðarsáttar hefur Washington engan eigin þingmann á Bandaríkjaþingi og enginn talar um að flytja þaðan þess vegna Nýjasta þjóðaratkvæðagreiðslan um aðild að ESB og skifting atkvæða milli landsvæða sýnir því miður að bilið breikkar á milli höfuðborgar og landsbyggðar.. Talað var niður til landsbyggðarfólks sem væri ómenntaður bændalýður eða sjávarþorpsbúar sem hefðu ekkert vit á hvað þeim væri fyrir bestu og m.a. hafnað aðild að ESB.. Skattar á fjarlægðir aðal tekjustofn ríkisins Einn aðal tekjustofn ríkissjóðs eru skattar á fjarlægðir frá höfuðborginni, kílómetragjald, oliíugjöld osfv, flutningsgjöld, skólagjöld, sérhæfð læknisþjónusta. Og enn er gefið í : Því lengra frá höfuðborginni, því hærri skattlagning. Samtímis er þjónustunni safnað og safnað saman í Borgríkinu Reykjvík. Það er leitun að auglýsinga skiltum eða upplýsingum á íslensku á götum eða í búðargluggum höfuðborgarinnari. Það verður að grípa til rótækra aðgerða. Liður í því væri að fara að dæmi Bandaríkjamanna og höfuðborgin væri höfuðborg allra landsmanna og gæfi eftir fulltrúa sína á alþingi til landsbyggðarkjördæmanna á Vesturlandi, Vestfjörðum, Norðurlandi, Austurlandi og Suðurlandi. Kjördæmum mætti skipta upp í önnur minni til þess að auka nánd þingmanna við landið og þjóðina alla. Höfundur er fyrrverandi þingmaður og ráðherra.
Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange Skoðun
Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson Skoðun
Skoðun Viðreisn vill raunverulegar forvarnir gegn nikótínneyslu ungmenna Sandra Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Tíminn sem tapast þegar næringin fylgir ekki æfingaálaginu Lilja Guðmundsdóttir ,Arnar Sölvi Arnmundsson skrifar
Skoðun Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson skrifar
Skoðun Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange skrifar
Skoðun Valkvætt samhengi Ásdísar svo hún geti teiknað upp réttu fyrirsögnina Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Barn fyrir bíl Albína Pálsdóttir,Anna Margrét Ásbjarnardóttir,Brynhildur Bolladóttir,Geir Finnsson,Gísli Marteinn Baldursson,Halldóra Þórsdóttir,Hrafnhildur Ingibjargardóttir Hallsdóttir,Kjartan Sveinn Guðmundsson,Rán Flygenring,Sveinn Þórhallsson ,Viktor Lorange Skoðun
Ekkert leyniletur heldur íslenskt ritmál – Punktaletur á að vera sjálfsagður hlutur Hjalti Sigurðsson Skoðun