Skoðun

Hver verndar vel­ferð barna þegar náttúran blandar kynjunum?

Jón Þór Ólafsson skrifar

Móðir náttúra ákveður kyn og blöndu þeirra með fjölbreyttum hætti. Allt frá genum, kynkyrtlum, kynhormónum og næmni kynfruma fyrir þeim. Þetta er allt saman saman erða- og líffræði 101 - og þá eru ótalin upplifun fólks af sínu kyni sem vísindin sýna okkur að getur líka haft líffræðilegar rætur.

Hverjum er ekki sama spyrja sumir? Greinilega sumum - því það þýðir breytingar að samþykkja að náttúran skapaði mannskepnuna öðruvísi en mannskepnan skapaði sitt samfélag - og það er óþægilegt fyrir suma. En við höfum gert það milljón sinnum í sögu okkar sem mannkyn: 

  • Að stunda kynlíf utan hjónabands fylgdi dauðadómur. 
  • Skilnaður var lengi vel ólöglegur. 
  • Og öll kynhneigð önnur en gagnkynhneigð var greind sem geðröskun.

Okkur er að takast þetta líka núna með aukinni vernda á velferð intersex og trans barna - og núna eins og áður þá eru mannúð, vísindi og málefnalegt samtal leiðin framhjá fordómum og til að róa hræðsluna sem fóðrar þá.

Til að vernda börn þá þurfum við fullorðna fólkið að vanda okkur.

Lög um kynrænt sjálfræði sem voru samþykkt 2019 með öllum greiddum atkvæðum á Alþingi, bönnuðu loksins „óafturkræf læknisfræðileg inngrip“ á börnum, þar til að þau hafa aldur og þroska til að koma að þeirri ákvörðun.

Lögin þýða aðekkert barn, enginn undir átján ára aldri, fer í kynleiðréttingaraðgerð hér á landi. Og sjálfræðið til að koma að ákvörðunum um hormóna breytingar á eigin líkama fá aðeins 16 ára börn og eldri, og þá aðeins eftir ítarlega upplýsingagjöf um mögulegar afleiðingar, samráð við foreldra og að teymi heilbrigðisstarfsfólks sé sammála að það sé barninu fyrir bestu.

Lögin voru vandlega unnin í samræmi við teymi heilbrigðisstarfsfólks sem segir: „Börnum skal tryggð í lögum sú vernd og umönnun sem velferð þeirra krefst.“ Og lögin voru unnin í samráði við og með stuðningi frá Umboðsmanni Barna, Barnaverndarstofu og Barnaheill, frá Landlækni og Barna- og unglingageðdeild Landspítalans, frá réttindasamtökum Intersex, Trans og Heildarsamtökum hinsegin fólks, ásamt Prestastefnu Þjóðkirkjunnar og Siðfræðistofnun Háskóla Íslands.

Þau sem hafa hér á landi tileinkað líf sitt til að vernda réttindi barna, sálfræðilega líðan þeirra og líkamlega heilsu eru samstíga hinsegin samfélaginu, sálfræðingum, siðfræðingum og prestum, að lögin séu mikil réttarbót fyrir velferð intersex og trans barna.

Börn eiga því skilið að þingmenn sem telja sig vita betur um: ‘heilsu þeirra og velferð’ - en þau sjálf með foreldrum sínum og heilbrigðisstarfsfólki í samræmi við gildandi lög - að þeir að lágmarki vandi sig í umræðu sem varðar: ‘heilsu þeirra og velferð.’

Og börn eiga það líka skilið að þessir þingmenn leggi það þá á sig að kynna sér nýju lögin - til að leggja svo fram vandaðar og vel rökstuddar breytingar á þeim - ef þeim er alvara um að lögin verndi ekki nógu vel velferð þeirra.

Og börnin okkar eiga það svo sannarlega skilið að við fullorðna fólkið minnum hvert annað á að vanda umræðuna þegar það kemur að velferð þeirra. - Um það getum við flest verið samstíga.

Höfundur er fyrrum Alþingismaður.




Skoðun

Sjá meira


×