Enn um Landspítalann

Ég á ekki í deilum við nokkurn mann um Landsspítala/háskólasjúkrahús – og ætla mér það ekki. Ég hef bara spurt nokkurra spurninga – en fátt verið um svör.

Í grein Jóhannesar Gunnarssonar er miklu rými varið í að vitna í meira en tveggja áratuga gömul ummæli mín - en svör engin gefin. Í síðari grein sinni vísar hann spurningu einfaldlega frá sér. Í greinum Ólafs Baldurssonar og Kristjáns Erlendssonar er álíka miklu rými varið í að ræða gæði íslenska heilbrigðiskerfisins og Lsp. Ég spurði ekki um það. Það veit ég. Þessi viðbrögð eru hins vegar dæmigerð um viðbrögð Íslendinga þegar þeir eru beðnir um að ræða kjarna máls. Málum drepið á dreif.

Af hverju spurt?Af hverju er spurt? Um margra ára skeið hafa ekki verið til fjármunir til nauðsynlegs viðhalds á byggingum Lsp. Sumir hlutar þeirra halda hvorki vatni né vindi. Dýr en bráðnauðsynlegur tækjabúnaður er kominn langt fram yfir áformaðan endingartíma – en hvorki hægt að endurnýja né kaupa nýtt. Starfsfólki hefur stórum fækkað vegna fjárskorts, yfirvinna bönnuð og dregið hefur stórlega úr þjónustu með tímabundnum og varanlegum lokunum – nú síðast á Grennsásdeild. Forstjóri Lsp segir sjálfur að grunnþjónustu spítalans sé í hættu stefnt. Þegar svo er ástatt um fjárhag þjóðarinnar er tilkynnt að til standi miklar byggingaframkvæmdir við nýjan spítala sem allt eigi að fjármagna með lánum! Núverandi stjórnunarkynslóð ætlar að byggja. Komandi stjórnunarkynslóðir eiga að borga!

Er ekki hverjum og einum sanngjörnum manni ljóst, að við þessar aðstæður hljóta að vakna spurningar um hvað vera eigi í kassanum. Yfir hvað er verið að byggja?

Vita en vilja ekki svaraLæknarnir þrír vita nákvæmlega hve mikils fjár er vant til þess að hægt sé að sinna í hinni nýju byggingu með fullnægjandi hætti þeirri þjónustu, sem Lsp berst við að viðhalda í dag. Hvað þarf til þess af nýjum tækjum og búnaði, hvað um þann mannskap, sem spítalinn hefur misst vegna fjárskorts en þarf á að halda og hve mikið rekstrarfé vantar sem ekki hefur fengist í dag? Er það trúverðugt að til standi að búa hið nýja húsnæði sömu úr sér gengnu tækjum og Lsp þarf að sætta sig við og að mannskapurinn verði áfram jafn takmarkaður, vinnnálagið illbærilegt og öll yfirvinna bönnuð?

Í lögum um heilbrigðisþjónustu frá 2007 segir, að Lsp/háskólasjúkrahús eigi að sinna því sem næst öllum sérgreinum í læknis- og hjúkrunarfræðum sem spítalinn gerir ekki í dag eins og þeir Ólafur og Kristján benda réttilega á. Læknarnir þrír hljóta að vita hvort í byggingaáformunum sé ráðgert að bæta fleiri sérgreinum læknisfræði við verksvið Lsp og þá hvað þarf til þess af viðbótarbúnaði og viðbótarmannskap og hvaða viðbót í rekstrarfjárframlögum.

Í sömu lögum segir að Lsp/háskólasjúkrahús eigi svo að sjá fyrir þörfum um menntun sérfræðinga, í sem flestum greinum læknis- og hjúkrunarfræða, en sú menntun er nú sótt til útlanda, kostuð af erlendum þjóðum og veitt á háskólaspítulum milljónaþjóða þar sem nægilega mörg flókin og erfið úrlausnarefni bjóðast til þess að unnt sé að þjálfa sérfræðinga til þess að fást við flóknustu viðfangsefni sinnar sérgreinar. Slíka aðstöðu býður Lsp ekki. Læknarnir þrír hljóta hins vegar að vita hvort þrátt fyrir það sé ætlunin að hefja þar sérfræðinám í einhverjum og þá í hvaða nýjum sérgreinum læknisfræði eins og kveðið er á um í lögunum frá 2007. Hvað þurfi til þess og hvað það kosti.

Vísar frá sérÖllum hlýtur að vera ljóst, að í jafn viðamiklum áformum og felast í byggingu nýs Landspítala hljóta að felast áform um breytingu og uppstokkun á sjúkrahúsaþjónustu á Íslandi. Spítalanum hlýtur að vera ætlað að sjá um a.m.k. flestar þær aðgerðir, sem nú eru stundaðar á öðrum sjúkrahúsum á landsbyggðinni. Jóhannes Gunnarsson vísar hins vegar þessari spurningu frá sér. Vill að ráðuneytið svari. Hvers vegna? En gott og vel. Þá væntanlega svarar það – mér og Jóhannesi. Er nokkur áhætta fólgin í því að opna umræðu um málið á grundvelli fyrirliggjandi gagna?

Þetta eru spurningarnar, sem ég hef spurt en ekki fengið svar við. Jóhannes hefur boðið mér að koma á fund þeirra Lsp-manna. Ég þakka gott boð. Vænti þá þess að fá svörin við spurningum mínum þar – en ekki frásagnir um eitthvað allt annað.