Veikleikar í fjármálastjórn kalli ekki síður á endurskoðun fjármálastefnunnar

Veikleikar í fjármálastjórn kalla ekki síður á endurskoðun fjármálastefnunnar en fyrirséður efnhahagsskellur, að mati fjármálaráðs. Verklag við stefnumörkun í opinberum fjármálum hafi ekki verið nógu vandað. Í nýju áliti sem var skilað til fjárlaganefndar í morgun segir að samdrátturinn gæti orðið skarpari og lengri en spá Hagstofu Íslands segir til um.

Fjárlaganefnd fundaði í dag um breytingar fjármálastefnu sem þykja nauðsynlegar til að bregðast við fyrirséðum samdrætti í stað hagvaxtarins sem var gert ráð fyrir. Eftir breytinguna verður ekki sama krafa um að ríkissjóður skili afgangi.

Fjármálaáætlun og fjárlög byggja á stefnunni og er breytingin því nauðsynleg áður en áætlunin fer í gegnum þingið. Þingið ætti samkvæmt áætlun að vera komið í sumarfrí og sagði þingflokksformaður Pírata að málþófið á Alþingi hefði í rauninni unnið með ríkisstjórninni í málinu.

„Við vorum að sjá fyrst núna álit fjármálaráðs á breyttri fjármálastefnu eða fyrirætlun ríkisstjórnarinnar að breyta fjármálastefnu. Þetta sýnir bara að ríkisstjórnin var engan veginn tilbúin í þinglok,“ segir Þórhildur Sunna Ævarsdóttir, þingflokksformaður Pírata.

Í umsögn fjármálaráðs sem var birt í morgun segir að í ljósi endurskoðunar þurfi að líta til verklagsins semhefur tíðkast við stefnumörkun opinberra fjármála. Það hafi ekki verið nægilega vandað. Fjármálaáætlun og fjárlög þurfa að byggja á áreiðanlegri stefnu sem þarfnist ekki endurskoðunar.

Velt er upp hvort heppilegra sé að miða við langtímahagvöxt í stað hagvaxtarspár á hverju ári fyrir sig. Þá segir að sama óvissa sé uppi í endurskoðaðri stefnu. Frá því að tillaga um endurskoðun hafi verið lögð fram hafi Seðlabankinn breytt hagspá næsta árs úr 1,8% hagvexti í 0,4% samdrátt.

Þá hafi velta á fasteignamarkaði á höfuðborgarsvæðinu dregist saman um hátt í 15% og mesti samdráttur í brottförum erlendra ferðamanna var í maí. Hann nam nærri fjórðungi.

Niðurstaðan er að endurskoða þurfi stefnuna nú því annars yrði það nauðsynlegt í náinni framtíð. Það myndi kalla á sársaukafullar ráðstafanir. Staðan nú stafi bæði af efnahagsskelli og veikleikum í fjármálastjórn. Merki séu um að samdrátturinn geti orðið skarpari og lengri en spá hagstofunnar segir til um.

„Við skulum alveg taka því alvarlega öllum merkjum um að hlutirnir gætu þróast á verri veg. Í þessari áætlanagerð sem við erum að vinna að er hins vegar ekki mikið svigrúm til að gera annað en að byggja á hagspám og svo búum við núna til óvissusvigrúm sem er svona þokkalegt óvissusvigrúm ef að hlutirnir skyldu þróast á verri veg. Í sjálfu sér erum við ekki í neinni aðstöðu til að vera að vera með vangaveltur um það hvort hagspár séu réttar eða rangar,“ segir Bjarni Benediktsson, fjármálaráðherra.

Er einhver tímarammi sem þú ert að vinna með? Hvenær áttu von á því að þetta verði allt farið í gegnum þingið?

„Þetta er í sjálfu sér algjörlega á forræði þingsins núna og inni í fjárlaganefnd. Ég held að næsta vika muni reynast nefndinni drjúg. Ég veit ekki hvort hún dugar en kannski þarf að fara inn í vikuna þar á eftir,“ segir fjármálaráðherra.

„Það eru að mjatlast áfram núna mál sem ekki er ágreiningur um og stjórnarandstaðan er að taka þátt í umræðu um þau mál,“ segir Hanna Katrín Friðriksson, þingflokksformaður Viðreisnar.

Aftast á dagskrá þingsins eru ágreiningsmálin, þriðji orkupakkinn sem Miðflokkurinn vill af dagskrá ásamt frumvörpum um sameiningu Seðlabankans og fjármálaeftirlitsins sem og um þjóðarsjóð sem aðrir flokkar í stjórnarandstöðu vilja fresta. Stjórnarandstaðan er klofin og vill ekki semja um þessi mál í sameiningu.

„Það gefur augaleið að ef eru samningaviðræður á milli stjórnarflokkanna þriggja og Miðflokksins varðandi lúkningu á orkupakkanum þá verður ekki notað þar inni sem skiptimynt eitthvað sem skiptir stjórnarandstöðuna númer eitt máli í því, ekki þá nema án samningaviðræðna okkar,“ segir Hanna Katrín.

Fundað verður áfram um stöðuna á næstu dögum.

„Ég vil ekki fara nákvæmlega ofan í það en hins vegar þá er ég bjartsýnn á að við finnum ásættanlega leið fyrir alla,“ segir Logi Már Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.

„Ég ætla að vera bjartsýn og spá því að þessi helgi verði nýtt mjög vel og við förum að þoka málum áfram í næstu viku,“ segir Hanna Katrín.