Dropinn holar steininn Hrefna Sigurjónsdóttir skrifar 9. mars 2022 08:01 Mikil kulda- og vætutíð hefur herjað á landann undanfarið og virðist ekkert lát vera á. Við erum flest vön því að fá fréttir af litríkum lægðum á þessum árstíma við mismikinn ef nokkurn fögnuð. Búast má við slabbi og skvettum fram á vorið en þó hefur þetta tímabil reynt talsvert á. Ekki síst í kjölfarið á heimsfaraldri sem enn setur mark sitt á samfélagið. En vorið kemur og sumarið skömmu síðar með birtu og blóm í haga. Þangað til þurfum við að hjálpast að, fara varlega og sýna ávallt tillitssemi í umferðinni. Vakandi í vetrarfærð Aksturslag og aðstæður skipta miklu máli þegar kemur að vetrarakstri. Þegar kólnar í veðri geta vegir skyndilega orðið hálir og þegar snjóþungt er þrengjast götur og færðin spillist. Mikilvægt er þá að ökumenn séu á varðbergi og með augun á veginum. Í sögulegu samhengi var febrúarmánuður þetta árið í raun ekki óhefðbundinn vetrarmánuður. Lykilatriði er að flýta sér hægt og sýna tillitssemi, við höfum öll heyrt þessi varnaðarorð áður. Oft var þörf en nú er nauðsyn í þeim aðstæðum sem verið hafa á vegum landsins undanfarið. Nauðsynlegt er að vera á góðum dekkjum, velja hraða við hæfi og vera létt á inngjöfinni. Það sem skiptir þó fyrst og fremst máli við akstur í snjó og hálku er að sýna þolinmæði við aksturinn og fara varlega. Stundum er fólk að troðast en það kann ekki góðri lukku að stýra. Umferðin er samvinnuverkefni sem krefst þess að allir leggi sitt af mörkum til að hún gangi smurt fyrir sig. Vatnselgur á götum úti Þegar ekið er í polla eða vatnselg þurfum við að vera meðvituð um að óljóst er hvað leynist þar undir. Þar geta verið holur, grjót, pollurinn getur verið dýpri en við höldum og svo framvegis. Þá er vert að hafa nokkur atriði í huga og fæ ég að láni góðar ábendingar af heimasíðu Brimborgar. Gott er að miða akstur í vatni við gönguhraða og hafa skal í huga að öldur sem myndast af umferð á móti geta farið upp fyrir gólf bílsins. Ef hægt er að kanna dýptina á dýpsta stað áður en ekið er í gegnum vatnið þá væri það vissulega ákjósanlegt, en sjaldnast gefst færi til þess í innanbæjarumferð. Mismunandi er eftir bílgerðum hver vaðdýpt bílsins er en yfirleitt er miðað við að vatn fari ekki upp fyrir sílsa bílsins, það er listana neðst við bílhurðar. Mikilvægt er að stöðva ekki bíl í vatni, frekar skal keyra varlega áfram eða bakka bílnum strax upp úr vatninu. Forðast ætti að aka í gegnum saltvatn þar sem það getur valdið tæringu í ýmsum hlutum bílsins. Eftir að ekið er í gegnum vatn skal stíga létt á bremsuna til að athuga hvort full bremsuvirkni sé til staðar. Bremsubúnaðurinn hreinsar sig við hemlun en vatn og leðja geta sest á bremsubúnað og haft áhrif á virkni hans. Er hola í veginum? Í miklu fannfergi er óhjákvæmilegt að malbik losni upp og holur myndist. Djúp hola getur myndast á örfáum klukkutímum. Margir hafa orðið fyrir tjóni á bílum undanfarið vegna slæms ástands gatna. Þegar klakinn bráðnar koma í ljós holur og skarpar brúnir sem geta sprengt dekk, skemmt felgur og valdið öðrum skaða undir bílnum. Undirvagnar bíla eru viðkvæmir fyrir þungum höggum. Sú ábyrgð hvílir á veghaldara að grípa sem fyrst til aðgerða til að koma í veg fyrir tjón og mikilvægt er að tilkynna holur. Inni á heimasíðu Vegagerðarinnar er farið yfir hvernig tilkynna má um tjón á ökutæki og þá fer sú tilkynning strax í ákveðið afgreiðsluferli. Einnig er hægt að tilkynna holur með FÍB forritinu Vegbót á vegbot.is þar sem skrá má holu eða hvarf í vegi. Ef það er gert með snjalltæki á staðnum á staðsetning að fylgja með tilkynningunni. Verum viðbúin hinu óvænta Dropinn holar steininn er yfirskrift þessa pistils og má skilja máltækið bókstaflega þar sem dropinn hefur sannarlega holað steininn á götum borgarinnar. En hins vegar vísar máltækið líka til þess að endurtekin skilaboð skila árangri. Nú hafa tryggingafélögin tekið undirvagnstjón inn í sínar kaskótryggingar. Kaskóverndin er því orðin mun víðtækari en hún var og er það viðbragð við ákalli markaðarins. Mikil verðmæti eru fólgin í undirvagninum, ekki síst með tilkomu rafbíla, og taka þarf tillit til þess. Mikilvægt er því að mæta þörfum viðskiptavina á hverjum tíma. En best er auðvitað fyrir alla hlutaðeigandi að forða tjónum og þar kemur aðgæsla ökumanna til sögunnar. Með því að huga að forvörnum og vera sem best undirbúin fyrir akstur í mismunandi aðstæðum getum við komist hjá leiðindum og miska. Þetta felur meðal annars í sér að sinna vel viðhaldi ökutækisins, aka um á góðum dekkjum, hafa rúðusköfu og framrúðuplástur til taks í bílnum, láta símann eiga sig á meðan á akstri stendur, bakka í stæði og virða hámarkshraða. Góð athygli, þolinmæði og tillitssemi eru besta veganestið. Förum varlega í umferðinni og góða ferð. Höfundur er verkefnastjóri forvarna hjá Sjóvá. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hrefna Sigurjónsdóttir Umferðaröryggi Tryggingar Slysavarnir Mest lesið Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir Skoðun Utanríkisráðherra setur EES-samninginn í uppnám Gunnar Bragi Sveinsson Skoðun Stríð ESB gegn jöfnuði og velferð Andri Sigurðsson Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega Skoðun Halldór 29.08.26 Halldór The EU Referendum Dorrit Moussaieff Skoðun Mun ESB hjálpa við vegagerð á Íslandi? Jón Þorvaldur Heiðarsson Skoðun Skoðun Skoðun Þjóðin sagði nei – megum við þá ganga frá eftir okkur? Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Foreldrar og þjálfarar: Hvar liggja mörkin? Ragna Ingólfsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin tapaði – og ætti að segja af sér Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Eigum við ekki bara að taka til heima hjá okkur? Guðjón Idir skrifar Skoðun Hugvekja á Höfuðdaginn Ívar Örn Hauksson skrifar Skoðun Við munum ekki hafa neitt neitunarvald Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun NEI heldur öllu opnu. JÁ er vegferð að lokun Haraldur Ólafsson skrifar Skoðun Hvað græði ég á að segja já? Björn B Björnsson skrifar Skoðun Opið bréf til óákveðinna kjósenda Gylfi Zoega skrifar Skoðun Þyrnirinn sem náði í gegn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Stærsta lygin Sverrir Björnsson skrifar Skoðun Hver á þennan bústað, já eða nei? Sigþrúður Ármann skrifar Skoðun Stjórnum okkur sjálf og höfum áhrif í Evrópu Viktor Orri Valgarðsson skrifar Skoðun Hvers virði er velvild Trump? Paal Frisvold skrifar Skoðun Lýðræðisveislan 2026 Birgir Björn Sigurjónsson skrifar Skoðun Ungum Íslendingum er betur borgið utan ESB Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar Skoðun Veistu hvaða sírenur syngja til þín? Vilbert Gústafsson skrifar Skoðun Það er sitthvað bogið við banana Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun Já fyrir íslenskuna! Logi Einarsson skrifar Skoðun Segðu ekki nei, segðu kannski, kannski, kannski Hólmar Örn Finnsson skrifar Skoðun Hverjum treystir þú? María Rut Kristinsdóttir skrifar Skoðun Spænskir strandveiðisjómenn til Íslands Bergþór Ólason skrifar Skoðun Ryksugan hans Halldórs Svanhvít Aðalsteinsdóttir skrifar Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Barist fyrir veröld sem var Elías Þórsson skrifar Skoðun Við höfum tekið margar góðar ákvarðanir Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Kjósum með opnum huga Kristín A. Árnadóttir skrifar Skoðun Um Kanada og Ísland Eliza Reid skrifar Skoðun Frístundamiðstöðvar lagðar niður, á hverjum bitnar það? Sigrún Ósk Arnardóttir skrifar Sjá meira
Mikil kulda- og vætutíð hefur herjað á landann undanfarið og virðist ekkert lát vera á. Við erum flest vön því að fá fréttir af litríkum lægðum á þessum árstíma við mismikinn ef nokkurn fögnuð. Búast má við slabbi og skvettum fram á vorið en þó hefur þetta tímabil reynt talsvert á. Ekki síst í kjölfarið á heimsfaraldri sem enn setur mark sitt á samfélagið. En vorið kemur og sumarið skömmu síðar með birtu og blóm í haga. Þangað til þurfum við að hjálpast að, fara varlega og sýna ávallt tillitssemi í umferðinni. Vakandi í vetrarfærð Aksturslag og aðstæður skipta miklu máli þegar kemur að vetrarakstri. Þegar kólnar í veðri geta vegir skyndilega orðið hálir og þegar snjóþungt er þrengjast götur og færðin spillist. Mikilvægt er þá að ökumenn séu á varðbergi og með augun á veginum. Í sögulegu samhengi var febrúarmánuður þetta árið í raun ekki óhefðbundinn vetrarmánuður. Lykilatriði er að flýta sér hægt og sýna tillitssemi, við höfum öll heyrt þessi varnaðarorð áður. Oft var þörf en nú er nauðsyn í þeim aðstæðum sem verið hafa á vegum landsins undanfarið. Nauðsynlegt er að vera á góðum dekkjum, velja hraða við hæfi og vera létt á inngjöfinni. Það sem skiptir þó fyrst og fremst máli við akstur í snjó og hálku er að sýna þolinmæði við aksturinn og fara varlega. Stundum er fólk að troðast en það kann ekki góðri lukku að stýra. Umferðin er samvinnuverkefni sem krefst þess að allir leggi sitt af mörkum til að hún gangi smurt fyrir sig. Vatnselgur á götum úti Þegar ekið er í polla eða vatnselg þurfum við að vera meðvituð um að óljóst er hvað leynist þar undir. Þar geta verið holur, grjót, pollurinn getur verið dýpri en við höldum og svo framvegis. Þá er vert að hafa nokkur atriði í huga og fæ ég að láni góðar ábendingar af heimasíðu Brimborgar. Gott er að miða akstur í vatni við gönguhraða og hafa skal í huga að öldur sem myndast af umferð á móti geta farið upp fyrir gólf bílsins. Ef hægt er að kanna dýptina á dýpsta stað áður en ekið er í gegnum vatnið þá væri það vissulega ákjósanlegt, en sjaldnast gefst færi til þess í innanbæjarumferð. Mismunandi er eftir bílgerðum hver vaðdýpt bílsins er en yfirleitt er miðað við að vatn fari ekki upp fyrir sílsa bílsins, það er listana neðst við bílhurðar. Mikilvægt er að stöðva ekki bíl í vatni, frekar skal keyra varlega áfram eða bakka bílnum strax upp úr vatninu. Forðast ætti að aka í gegnum saltvatn þar sem það getur valdið tæringu í ýmsum hlutum bílsins. Eftir að ekið er í gegnum vatn skal stíga létt á bremsuna til að athuga hvort full bremsuvirkni sé til staðar. Bremsubúnaðurinn hreinsar sig við hemlun en vatn og leðja geta sest á bremsubúnað og haft áhrif á virkni hans. Er hola í veginum? Í miklu fannfergi er óhjákvæmilegt að malbik losni upp og holur myndist. Djúp hola getur myndast á örfáum klukkutímum. Margir hafa orðið fyrir tjóni á bílum undanfarið vegna slæms ástands gatna. Þegar klakinn bráðnar koma í ljós holur og skarpar brúnir sem geta sprengt dekk, skemmt felgur og valdið öðrum skaða undir bílnum. Undirvagnar bíla eru viðkvæmir fyrir þungum höggum. Sú ábyrgð hvílir á veghaldara að grípa sem fyrst til aðgerða til að koma í veg fyrir tjón og mikilvægt er að tilkynna holur. Inni á heimasíðu Vegagerðarinnar er farið yfir hvernig tilkynna má um tjón á ökutæki og þá fer sú tilkynning strax í ákveðið afgreiðsluferli. Einnig er hægt að tilkynna holur með FÍB forritinu Vegbót á vegbot.is þar sem skrá má holu eða hvarf í vegi. Ef það er gert með snjalltæki á staðnum á staðsetning að fylgja með tilkynningunni. Verum viðbúin hinu óvænta Dropinn holar steininn er yfirskrift þessa pistils og má skilja máltækið bókstaflega þar sem dropinn hefur sannarlega holað steininn á götum borgarinnar. En hins vegar vísar máltækið líka til þess að endurtekin skilaboð skila árangri. Nú hafa tryggingafélögin tekið undirvagnstjón inn í sínar kaskótryggingar. Kaskóverndin er því orðin mun víðtækari en hún var og er það viðbragð við ákalli markaðarins. Mikil verðmæti eru fólgin í undirvagninum, ekki síst með tilkomu rafbíla, og taka þarf tillit til þess. Mikilvægt er því að mæta þörfum viðskiptavina á hverjum tíma. En best er auðvitað fyrir alla hlutaðeigandi að forða tjónum og þar kemur aðgæsla ökumanna til sögunnar. Með því að huga að forvörnum og vera sem best undirbúin fyrir akstur í mismunandi aðstæðum getum við komist hjá leiðindum og miska. Þetta felur meðal annars í sér að sinna vel viðhaldi ökutækisins, aka um á góðum dekkjum, hafa rúðusköfu og framrúðuplástur til taks í bílnum, láta símann eiga sig á meðan á akstri stendur, bakka í stæði og virða hámarkshraða. Góð athygli, þolinmæði og tillitssemi eru besta veganestið. Förum varlega í umferðinni og góða ferð. Höfundur er verkefnastjóri forvarna hjá Sjóvá.
Skoðun Hvaða dyr viljum við hafa opnar? Reynsla Spánar og Portúgals Anna Margrét Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Evrópusambandið byggir ekki á því að aðildarríkin séu sammála. Þvert á móti Martha Árnadóttir skrifar