Dropinn holar steininn Hrefna Sigurjónsdóttir skrifar 9. mars 2022 08:01 Mikil kulda- og vætutíð hefur herjað á landann undanfarið og virðist ekkert lát vera á. Við erum flest vön því að fá fréttir af litríkum lægðum á þessum árstíma við mismikinn ef nokkurn fögnuð. Búast má við slabbi og skvettum fram á vorið en þó hefur þetta tímabil reynt talsvert á. Ekki síst í kjölfarið á heimsfaraldri sem enn setur mark sitt á samfélagið. En vorið kemur og sumarið skömmu síðar með birtu og blóm í haga. Þangað til þurfum við að hjálpast að, fara varlega og sýna ávallt tillitssemi í umferðinni. Vakandi í vetrarfærð Aksturslag og aðstæður skipta miklu máli þegar kemur að vetrarakstri. Þegar kólnar í veðri geta vegir skyndilega orðið hálir og þegar snjóþungt er þrengjast götur og færðin spillist. Mikilvægt er þá að ökumenn séu á varðbergi og með augun á veginum. Í sögulegu samhengi var febrúarmánuður þetta árið í raun ekki óhefðbundinn vetrarmánuður. Lykilatriði er að flýta sér hægt og sýna tillitssemi, við höfum öll heyrt þessi varnaðarorð áður. Oft var þörf en nú er nauðsyn í þeim aðstæðum sem verið hafa á vegum landsins undanfarið. Nauðsynlegt er að vera á góðum dekkjum, velja hraða við hæfi og vera létt á inngjöfinni. Það sem skiptir þó fyrst og fremst máli við akstur í snjó og hálku er að sýna þolinmæði við aksturinn og fara varlega. Stundum er fólk að troðast en það kann ekki góðri lukku að stýra. Umferðin er samvinnuverkefni sem krefst þess að allir leggi sitt af mörkum til að hún gangi smurt fyrir sig. Vatnselgur á götum úti Þegar ekið er í polla eða vatnselg þurfum við að vera meðvituð um að óljóst er hvað leynist þar undir. Þar geta verið holur, grjót, pollurinn getur verið dýpri en við höldum og svo framvegis. Þá er vert að hafa nokkur atriði í huga og fæ ég að láni góðar ábendingar af heimasíðu Brimborgar. Gott er að miða akstur í vatni við gönguhraða og hafa skal í huga að öldur sem myndast af umferð á móti geta farið upp fyrir gólf bílsins. Ef hægt er að kanna dýptina á dýpsta stað áður en ekið er í gegnum vatnið þá væri það vissulega ákjósanlegt, en sjaldnast gefst færi til þess í innanbæjarumferð. Mismunandi er eftir bílgerðum hver vaðdýpt bílsins er en yfirleitt er miðað við að vatn fari ekki upp fyrir sílsa bílsins, það er listana neðst við bílhurðar. Mikilvægt er að stöðva ekki bíl í vatni, frekar skal keyra varlega áfram eða bakka bílnum strax upp úr vatninu. Forðast ætti að aka í gegnum saltvatn þar sem það getur valdið tæringu í ýmsum hlutum bílsins. Eftir að ekið er í gegnum vatn skal stíga létt á bremsuna til að athuga hvort full bremsuvirkni sé til staðar. Bremsubúnaðurinn hreinsar sig við hemlun en vatn og leðja geta sest á bremsubúnað og haft áhrif á virkni hans. Er hola í veginum? Í miklu fannfergi er óhjákvæmilegt að malbik losni upp og holur myndist. Djúp hola getur myndast á örfáum klukkutímum. Margir hafa orðið fyrir tjóni á bílum undanfarið vegna slæms ástands gatna. Þegar klakinn bráðnar koma í ljós holur og skarpar brúnir sem geta sprengt dekk, skemmt felgur og valdið öðrum skaða undir bílnum. Undirvagnar bíla eru viðkvæmir fyrir þungum höggum. Sú ábyrgð hvílir á veghaldara að grípa sem fyrst til aðgerða til að koma í veg fyrir tjón og mikilvægt er að tilkynna holur. Inni á heimasíðu Vegagerðarinnar er farið yfir hvernig tilkynna má um tjón á ökutæki og þá fer sú tilkynning strax í ákveðið afgreiðsluferli. Einnig er hægt að tilkynna holur með FÍB forritinu Vegbót á vegbot.is þar sem skrá má holu eða hvarf í vegi. Ef það er gert með snjalltæki á staðnum á staðsetning að fylgja með tilkynningunni. Verum viðbúin hinu óvænta Dropinn holar steininn er yfirskrift þessa pistils og má skilja máltækið bókstaflega þar sem dropinn hefur sannarlega holað steininn á götum borgarinnar. En hins vegar vísar máltækið líka til þess að endurtekin skilaboð skila árangri. Nú hafa tryggingafélögin tekið undirvagnstjón inn í sínar kaskótryggingar. Kaskóverndin er því orðin mun víðtækari en hún var og er það viðbragð við ákalli markaðarins. Mikil verðmæti eru fólgin í undirvagninum, ekki síst með tilkomu rafbíla, og taka þarf tillit til þess. Mikilvægt er því að mæta þörfum viðskiptavina á hverjum tíma. En best er auðvitað fyrir alla hlutaðeigandi að forða tjónum og þar kemur aðgæsla ökumanna til sögunnar. Með því að huga að forvörnum og vera sem best undirbúin fyrir akstur í mismunandi aðstæðum getum við komist hjá leiðindum og miska. Þetta felur meðal annars í sér að sinna vel viðhaldi ökutækisins, aka um á góðum dekkjum, hafa rúðusköfu og framrúðuplástur til taks í bílnum, láta símann eiga sig á meðan á akstri stendur, bakka í stæði og virða hámarkshraða. Góð athygli, þolinmæði og tillitssemi eru besta veganestið. Förum varlega í umferðinni og góða ferð. Höfundur er verkefnastjóri forvarna hjá Sjóvá. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Hrefna Sigurjónsdóttir Umferðaröryggi Tryggingar Slysavarnir Mest lesið Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal Skoðun Skoðun Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Skoðun Heilbrigð skynsemi Einar Bárðarson skrifar Skoðun Samsköttun hjóna – allt annar hlutur? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Tæknin í okkar þágu – ekki öfugt Halla Tómasdóttir skrifar Skoðun Pólland setur jurtaríkið á matseðilinn Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Hún þekkir mig með hjartanu Thelma Jónsdóttir skrifar Skoðun Hvalveiðum er lokið... í bili Sigurlaug Knudsen Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hver borgar? — Seinni hluti: Já 2026 Gestur Valgarðsson skrifar Sjá meira
Mikil kulda- og vætutíð hefur herjað á landann undanfarið og virðist ekkert lát vera á. Við erum flest vön því að fá fréttir af litríkum lægðum á þessum árstíma við mismikinn ef nokkurn fögnuð. Búast má við slabbi og skvettum fram á vorið en þó hefur þetta tímabil reynt talsvert á. Ekki síst í kjölfarið á heimsfaraldri sem enn setur mark sitt á samfélagið. En vorið kemur og sumarið skömmu síðar með birtu og blóm í haga. Þangað til þurfum við að hjálpast að, fara varlega og sýna ávallt tillitssemi í umferðinni. Vakandi í vetrarfærð Aksturslag og aðstæður skipta miklu máli þegar kemur að vetrarakstri. Þegar kólnar í veðri geta vegir skyndilega orðið hálir og þegar snjóþungt er þrengjast götur og færðin spillist. Mikilvægt er þá að ökumenn séu á varðbergi og með augun á veginum. Í sögulegu samhengi var febrúarmánuður þetta árið í raun ekki óhefðbundinn vetrarmánuður. Lykilatriði er að flýta sér hægt og sýna tillitssemi, við höfum öll heyrt þessi varnaðarorð áður. Oft var þörf en nú er nauðsyn í þeim aðstæðum sem verið hafa á vegum landsins undanfarið. Nauðsynlegt er að vera á góðum dekkjum, velja hraða við hæfi og vera létt á inngjöfinni. Það sem skiptir þó fyrst og fremst máli við akstur í snjó og hálku er að sýna þolinmæði við aksturinn og fara varlega. Stundum er fólk að troðast en það kann ekki góðri lukku að stýra. Umferðin er samvinnuverkefni sem krefst þess að allir leggi sitt af mörkum til að hún gangi smurt fyrir sig. Vatnselgur á götum úti Þegar ekið er í polla eða vatnselg þurfum við að vera meðvituð um að óljóst er hvað leynist þar undir. Þar geta verið holur, grjót, pollurinn getur verið dýpri en við höldum og svo framvegis. Þá er vert að hafa nokkur atriði í huga og fæ ég að láni góðar ábendingar af heimasíðu Brimborgar. Gott er að miða akstur í vatni við gönguhraða og hafa skal í huga að öldur sem myndast af umferð á móti geta farið upp fyrir gólf bílsins. Ef hægt er að kanna dýptina á dýpsta stað áður en ekið er í gegnum vatnið þá væri það vissulega ákjósanlegt, en sjaldnast gefst færi til þess í innanbæjarumferð. Mismunandi er eftir bílgerðum hver vaðdýpt bílsins er en yfirleitt er miðað við að vatn fari ekki upp fyrir sílsa bílsins, það er listana neðst við bílhurðar. Mikilvægt er að stöðva ekki bíl í vatni, frekar skal keyra varlega áfram eða bakka bílnum strax upp úr vatninu. Forðast ætti að aka í gegnum saltvatn þar sem það getur valdið tæringu í ýmsum hlutum bílsins. Eftir að ekið er í gegnum vatn skal stíga létt á bremsuna til að athuga hvort full bremsuvirkni sé til staðar. Bremsubúnaðurinn hreinsar sig við hemlun en vatn og leðja geta sest á bremsubúnað og haft áhrif á virkni hans. Er hola í veginum? Í miklu fannfergi er óhjákvæmilegt að malbik losni upp og holur myndist. Djúp hola getur myndast á örfáum klukkutímum. Margir hafa orðið fyrir tjóni á bílum undanfarið vegna slæms ástands gatna. Þegar klakinn bráðnar koma í ljós holur og skarpar brúnir sem geta sprengt dekk, skemmt felgur og valdið öðrum skaða undir bílnum. Undirvagnar bíla eru viðkvæmir fyrir þungum höggum. Sú ábyrgð hvílir á veghaldara að grípa sem fyrst til aðgerða til að koma í veg fyrir tjón og mikilvægt er að tilkynna holur. Inni á heimasíðu Vegagerðarinnar er farið yfir hvernig tilkynna má um tjón á ökutæki og þá fer sú tilkynning strax í ákveðið afgreiðsluferli. Einnig er hægt að tilkynna holur með FÍB forritinu Vegbót á vegbot.is þar sem skrá má holu eða hvarf í vegi. Ef það er gert með snjalltæki á staðnum á staðsetning að fylgja með tilkynningunni. Verum viðbúin hinu óvænta Dropinn holar steininn er yfirskrift þessa pistils og má skilja máltækið bókstaflega þar sem dropinn hefur sannarlega holað steininn á götum borgarinnar. En hins vegar vísar máltækið líka til þess að endurtekin skilaboð skila árangri. Nú hafa tryggingafélögin tekið undirvagnstjón inn í sínar kaskótryggingar. Kaskóverndin er því orðin mun víðtækari en hún var og er það viðbragð við ákalli markaðarins. Mikil verðmæti eru fólgin í undirvagninum, ekki síst með tilkomu rafbíla, og taka þarf tillit til þess. Mikilvægt er því að mæta þörfum viðskiptavina á hverjum tíma. En best er auðvitað fyrir alla hlutaðeigandi að forða tjónum og þar kemur aðgæsla ökumanna til sögunnar. Með því að huga að forvörnum og vera sem best undirbúin fyrir akstur í mismunandi aðstæðum getum við komist hjá leiðindum og miska. Þetta felur meðal annars í sér að sinna vel viðhaldi ökutækisins, aka um á góðum dekkjum, hafa rúðusköfu og framrúðuplástur til taks í bílnum, láta símann eiga sig á meðan á akstri stendur, bakka í stæði og virða hámarkshraða. Góð athygli, þolinmæði og tillitssemi eru besta veganestið. Förum varlega í umferðinni og góða ferð. Höfundur er verkefnastjóri forvarna hjá Sjóvá.
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar