Synjun birtingar þrengi verulega að möguleikum þingmanna til eftirlits

Fréttastofa ræddi við Sigmar Guðmundsson, þingmann Viðreisnar, í hádegisfréttum Bylgjunnar þar sem segir upplifun sína af atkvæðagreiðslu síðastliðinn mánudag, um hvort leyfa ætti fyrirspurn þingmanns Samfylkingar um Lindarhvol, hafa verið dapurlega. Búið sé að reisa háan og voldugan þagnarmúr og að þingforseti sé verkstjórinn.

Misræmi ríkisendurskoðenda dragi fram mikilvægi eftirlitshlutverks þings

Sigurður Þórðarson, fyrrverandi settur ríkisendurskoðandi, vill aflétta leyndinni yfir greinargerð sinni um málið en Guðmundur Björgvin Helgason, núverandi ríkisendurskoðandi, ekki og telur birtingu stangast á við lög um Ríkisendurskoðun. Sigmar segir að akkúrat í þessu misræmi kristallist mikilvægi eftirlitshlutverks þingsins.

Í greinargerð Sigurðar séu upplýsingar sem séu ekki alveg í samræmi við eiginlega skýrslu Ríkisendurskoðunar um málið.

„Þegar þetta mikla misræmi er á milli; annar ríkisendurskoðandinn vill birta en hinn ekki, þá getum við alþingismenn, sem þurfum að hafa eftirlit með framkvæmdarvaldinu, ekki trúað öðrum aðilanum í blindni og því er bráðnauðsynlegt að birta þessa greinargerð líkt og Sigurður Þórðarson vill að gerist, líkt og allir í forsætisnefnd vilja að verði gert og líkt og lögfræðiálit kveða á um að eigi að gera og líkt og manni sýnist að um helmingur þingmanna vilji gera því það eru allmargir stjórnarþingmenn sem telja líka að það eigi að birta greinargerðina.“

Ljóst sé að þingmenn séu ekki sammála um hvernig túlka beri lögin.

„Mér finnst hafið yfir allan vafa að þessi greinargerð sé partur af stjórnsýslu þingsins og reyndar hefur þingforseti fyrrverandi staðfest það. Ég sé engin rök sem hníga að því að það eigi ekki að leyfa þessa fyrirspurn. En það sem menn eru auðvitað að reyna að gera er að koma í veg fyrir birtingu þessara upplýsinga og það finnst mér ekki gott því það setur okkur í þinginu í svolítið erfiða stöðu því að eins og ég segi, við eigum auðvitað að hafa eftirlit með framkvæmdarvaldinu en þegar svona háttar til þá er verið að þrengja verulega að möguleikum þingsins til eftirlitsins.“

Atkvæðagreiðslu frestað í tvígang vegna titrings 

Hér er hægt að sjá yfirlit yfir það hvernig hinir mismunandi þingmenn greiddu atkvæði í umræddri atkvæðagreiðslu. Tuttugu þingmenn voru fjarverandi þegar atkvæðagreiðslan fór fram. 

Sigmar var spurður hvort hann teldi að allir hefðu greitt atkvæði samkvæmt sannfæringu sinni í ljósi þess hversu umdeilt málið er.

„Ég er auðvitað ekki dómbær á það hvað gerist inn í hugskoti annarra þegar menn eru að greiða atkvæði en það var alveg augljóst í aðdraganda atkvæðagreiðslunnar að það var titringur, það þurfti að fresta atkvæðagreiðslunni í tvígang, um hálftíma og svo aftur hálftíma vegna þess að stjórnarflokkarnir þurftu að funda. Þannig að ég held að þetta hafi að mörgu leyti verið erfið atkvæðagreiðsla fyrir einhverja þingmenn en hvort þeir hafi farið gegn sannfæringu sinni það get ég auðvitað ekki dæmt um en við erum auðvitað bundin af því samkvæmt stjórnarskrá að greiða atkvæði samkvæmt sannfæringu okkar og samvisku.“

Málið geti ekki endað öðruvísi en með birtingu greinargerðar

Sigmar er sannfærður um að málið endi ekki með þessari atkvæðagreiðslu. Hann telur líklegast að greinargerðin verði á endanum birt.

„Úr því að ríkisendurskoðandinn sem vann gagnið telur mikilvægt að alþingismenn fái aðgang að því og þar með almenningur. Hvernig atburðarásin í því verður veit ég ekki alveg en það segir auðvitað heilmikla sögu að allir í forsætisnefnd nema forseti þingsins vilja birtingu og fleiri stjórnarþingmenn til viðbótar."

Málið sé að einhverju leyti aftur komið inn á borð stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.

„Við verðum að sjá hvað það leiðir af sér en ég held að þetta geti ekki endað öðruvísi heldur en með birtingu þessarar greinargerðar. Ég held að almenningur þoli það ekki að það hvíli leynd um það þegar verið er að selja ríkiseigur fyrir hundruð milljarða og að upplýsingar frá annars vegar settum ríkisendurskoðanda og hins vegar skýrslu Ríkisendurskoðunar um málið að þar stangist á. Að ekki sé nú talað um að Sigurður Þórðarson talar um það að hann hafi sífellt rekist á veggi og átt erfitt með að nálgast upplýsingar um þetta mál og það er auðvitað eitthvað sem þingið verður að kafa ofan í.“