Leið­togi í hvítrússnesku and­spyrnu­hreyfingunni frjáls

Svjatlana Tsíkhanóskaja greinir frá fréttunum á samfélagsmiðlum en hún tók við af eiginmanni sínum sem leiðtogi hvítrússnesku stjórnarinnar en hún hefur verið í útlegð frá heimalandi sínu síðan eiginmaður hennar var tekinn fastur árið 2020. Það var þá sem Alexander Lúkasjenka tryggði sér sitt sjötta kjörtímabil í embætti forseta en Sjarhej var helsti mótframbjóðandi hans og andstæðingur.

Stærsta mótmælaalda í sögu Hvíta-Rússlands

Niðurstöður kosninganna voru samkvæmt uppgefnum gögnum yfirburðasigur Lúkasjenka. Hann hlaut samkvæmt opinberum tölum ríflega átta tíu prósent atkvæða. Í kjölfar kosninganna braust út stærsta mótmælaalda í sögu Hvíta-Rússlands og fylkti á þriðja hundrað þúsund á götur út. Stjórn Lúkasjenka brást við mótmælunum með því að handtaka helstu pólitísku andstæðinga sína og hrekja Svjatlönu í útlegð, hún hlaut dóm en tókst að komast undan.

Svjatlana birti myndband af hjartnæmum endurfundunum.

„Sjarhej eiginmaður minn er frjáls! Það er erfitt að lýsa gleðinni í hjarta mér,“ segir hún.

Ákvörðun hvítrússneskra stjórnvalda þykir koma á óvart. Þó er talið að Keith Kellogg, sérstakur erindreki Bandaríkjanna til stríðandi fylkinga í Úkraínu, hafi haft þar einhvern hlut í. Hann fór á fund Lúkasjenka í Mínsk í dag. Samkvæmt umfjöllun Guardian er talið að ákvörðun Lúkasjenka um að láta fjórtán pólitíska fanga lausa sé liður í að draga úr einangrun alræðisríkisins á alþjóðavettvangi.

Flúði til Litháen

Sjarhej Tsíkhanóski var vinsæll bloggari í Hvíta-Rússlandi á árunum fyrir handtöku hans. Hann virkjaði stóran hlut hvítrússnesku þjóðarinnar til að mótmæla stjórn Lúkasjenka og bauð sig svo fram gegn honum til forseta árið 2020. Hann var þá hann handtekinn og dæmdur til átján ára fangelsisvistar fyrir að „kynda undir hatur og ófrið.“

Eiginkona hans Svjatlana bauð sig fram í hans stað og varð helsta andlit mótspyrnuhreyfingarinnar en þurfti að flýja handtökuskipun Lúkasjenka til Litháens þaðan sem hún hefur leitt hreyfinguna á síðustu árum. Hún kom meðal annars til Íslands á Norðurlandaráðsþing á síðasta ári og þá ræddi fréttastofa við hana um andspyrnuna, eiginmannsmissinn og óttann.

Í færslu sinni þakkar hún Bandaríkjaforseta og erindrekanum sérstaka fyrir aðstoð þeirra. Þó segir hún baráttunni ekki lokið. Enn séu á tólfta hundrað pólitískir fangar í Hvíta-Rússlandi.