Allt fyrir Brussel og Nató, hitt reddast einhvern veginn Davíð Bergmann skrifar 23. október 2025 10:45 Á hátíðlegum stundum er okkur talin trú um að við lifum í einu besta velferðarríki veraldar. Þessi gullhúðaða lygi er sú stærsta af þeim öllum. Þetta minnir á söguna „Nýju föt keisarans“ eftir H.C. Andersen; stundum held ég að við höfum sett þá sögu í leikritaform sem hefur verið í gangi í áratugi í þessu samfélagi. Uppsetningin á því verki er jafn þreytt og föstudagsþátturinn „Vikan með Gísla Martein“ á RÚV, sem við skattgreiðendur neyðumst til að fjármagna. Hvenær hættum við að kaupa þennan skrípaleik og horfumst í augu við sannleikann? Þetta er ekki fyrirmyndarsamfélag miðað við hvernig við komum fram við okkar minnstu bræður og systur. Það er löngu tímabært að láta skynsemina ráða för en ekki hégómadraumum sumra þingmanna um klapp á bakið í Brussel í von um stöðuhækkun úr „hangaround“ í „prospect“, eins og gengur og gerist í heimi mótorhjólaklúbba, þar til full aðild með vesti og merkjum fæst oftast að lokum. Lottó og hamsturinn á hjólinu Já, þetta hlýtur að vera stórkostlegt „fyrirmyndarsamfélag“ þegar skattpíndi almúginn, sem fjármagnar allan sirkusinn, fær ekki einu sinni þá sjálfsögðu þjónustu að komast til heimilislæknis. Kerfið er nútímalegt! Þú tekur þátt í lottói: þú hringir á tilteknum degi á ákveðnum tíma dagsins til að biðja um tíma. Ef þú ert heppinn, færðu tíma eftir mánuð, eða tvo. En ef þú þarft að komast til sérfræðings máttu reikna með miklu lengri bið. Hvílík þjónusta í einu ríkasta landi heims… eða svo er mér sagt. Er nema von að spilafíkn blómstri (41% 15 ára prófað að veðja) þegar þjóðarsálin virðist gegnsýrð af „gambli“ – meira að segja þegar kemur að því að fá tíma hjá heimilislækni? Og þegar þú loksins mætir líður þér eins og þjófi að stela tíma læknisins í færibandavinnunni. Undir yfirskini heilbrigðiskerfis hefur verið sviðsettur algjör skrípaleikur þar sem sjúklingurinn er alltaf auminginn í leikslok. Lyktin lýgur ekki Svo eru það blessuð börnin í vanda. Að ræða þann málaflokk er eins og að opna gamla grafhvelfingu; fnykurinn af kerfisbundinni vanrækslu er yfirþyrmandi. Það er orðið dæmigert að foreldrar í örvæntingu flýi land til að sækja þjónustu fyrir börnin sín; það getur ekki verið eðlilegt – og barnamálaráðherra okkar finnst ekkert athugavert við það og vill meina að kerfið hafi ekki brugðist. En ríkisstjórnin stendur vaktina! Hún dælir milljörðum í „fjölþóttaógn“ sem enginn hefur dáið úr hérlendis. Forgangsröðunin er fullkomin. Á meðan hafa „olnbogabörn“ dáið. Og geðheilbrigðismálin? Æ, tölum ekki um það. Það er svo leiðinlegt þegar verið er að verja landið frá ógninni í austri. Það er nóg til fyrir NATÓ, vopnakaup til Úkraínu og til að borga sig inn í fína Brussel-klúbbinn. Skál fyrir því! Á meðan er menntakerfið í „endurskipulagningu“ þar sem kennarar eru ekki lengur öruggir fyrir ofbeldi í starfi. Hlutskipti starfsfólks á gólfinu í meðferðarkerfunum með erfiðustu börnin er að láta berja sig í veikindafrí af því fólkið með möppurnar tók af þeim verkfærin. Kerfið er í steik, en aðalatriðið er að verja okkur frá austri. Hitt reddast. Biðlistinn Hápunktur skrípaleiksins og AÐALSKÖMMIN er hvernig við komum fram við gamla fólkið sem byggði undirstöður velferðarinnar sem við erum nú að eyðileggja. Þakkirnar? Að vera í „biðsal dauðans“. Á meðan erum við upptekin við að standa í biðröðinni í Brussel, eins og spenntir umsækjendur, tilbúin að ausa milljörðum í aðrar þjóðir bara til að fá inngöngu í þennan blessaða kotelklúbb. Við gerum „risið geðveikt flott.“ Á meðan glansmyndin er í lagi má restin fúna. Kjallarinn fær að molna og morkna. Hver þarf undirstöður þegar yfirborðið er svona glansandi út á við? Valkostirnir fyrir aldraða eru: „Biðsalur dauðans“ EÐA vera neydd til að vera heima við aðstæður þar sem allir vita að þau verða sér að voða. Kannski er þetta hin nýja, hagkvæma stefna? Aðferðin til að flýta fyrir dauðanum svo fólk hætti að vera byrði á samfélaginu sem er hvort eð er „runnið út af dagsetningu“? Ef móðir mín, 84 ára í þriggja hæða húsi, hrynur niður stigann, er það happdrættisvinningur? Þá losnar pláss! Og þá getum við sett MEIRI pening í Brussel-klúbbinn! Snilld, skál fyrir því! Og þetta er engin getgáta. Þetta er reynslan. Pabbi gamli, sem bjó lengst af 63 ár í sama bæ, fékk pláss 45 mínútna akstur í burtu á hjúkrunarheimili. Ekki fyrr en hann átti einn og hálfan mánuð í 91 árs afmælið. Hann fékk plássið eftir að hann var búinn að detta ítrekað heima. Eftir öll beinbrotin (rifbein, höfuðkúpa, mjöðm), ofan á krabbamein (lunga, auga). Fóturinn var styttri í 16 ár (fórnað á altari niðurskurðar í hruninu). Ein hjartaloka var óvirk (stólar um alla neðri hæðina sem var ~50 fermetrar þar sem hann gat ekki notað hina 50 fermetrana þar sem hann þurfti að fara upp 16 tröppur til að komast þangað. Stólana þurfti hann til að komast á klósettið til að ná andanum og hvíla hjartað). Móðir mín hjúkraði honum síðustu 18 árin. ÞÁ, og aðeins þá, var hann nógu mikið „case“. Sá hálfi mánuður sem hann fékk á heimilinu var hann mestallan tímann meðvitundarlaus. Nú á að endurtaka leikinn með mömmu. Hún þarf eflaust að taka flugið niður stigann til að fá inngöngu. Vaknið Stjórnvöld ættu svo sannarlega að lesa „Nýju föt keisarans“. Pabbi skilaði sínu alla tíð og verðskuldaði ekki svona ævikvöld. Hann tók engin kúlulán, fékk aldrei neinar niðurfellingar, vann fyrir öllu með tveimur jafnsterkum og var aldrei í neinu leikriti. En hvað með þessi pólitísku „puntprik“ sem núna röfla um „fjölþóttaógnir“? Hvað bíður þeirra þegar þeirra tími kemur? Verður það biðsalur dauðans eða eitthvað annað? Það fer líklega eftir því hvort við, almenningur, ætlum loksins að krefjast þess að sýningum á leikritinu „Nýju föt keisarans“ verði hætt. Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Davíð Bergmann Mest lesið Semjum við Trump: Breytt heimsmynd sem tækifæri, ekki ógn Ómar R. Valdimarsson Skoðun 23 borgarfulltrúar á fullum launum í Reykjavík, en 7 í Kaupmannahöfn Róbert Ragnarsson Skoðun Pakkaleikur á fjölmiðlamarkaði Ragnar Sigurður Kristjánsson Skoðun Sækjum til sigurs í Reykjavík Pétur Marteinsson Skoðun Þegar rökin þrjóta og ábyrgðarleysið tekur yfir - Hugleiðingar óflokksbundins einstaklings í byrjun árs 2026 Guðmundur Ragnarsson Skoðun Hvað er Trump eiginlega að bralla? Jean-Rémi Chareyre Skoðun Ísland og Trump - hvernig samband viljum við nú? Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun Það er ekki sama hvort það sé hvítvínsbelja eða séra hvítvínsbelja Hópur stjórnarmanna í Uppreisn Skoðun Þögnin sem ég hélt að myndi bjarga mér Steindór Þórarinsson Skoðun Hvað á að gerast fyrir 15–24 ára ungmenni ef þau fá ekki innlögn á Vog strax þrátt fyrir að vera tilbúin í meðferð Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Áramótaheitið er að fá leikskólapláss Ögmundur Ísak Ögmundsson skrifar Skoðun Hvað er Trump eiginlega að bralla? Jean-Rémi Chareyre skrifar Skoðun Bætum lýðræðið í bænum okkar Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Þegar rökin þrjóta og ábyrgðarleysið tekur yfir - Hugleiðingar óflokksbundins einstaklings í byrjun árs 2026 Guðmundur Ragnarsson skrifar Skoðun Leigubílamarkaður á krossgötum: Tæknin er lausnin ekki vandamálið Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Enga uppgjöf í leikskólamálum Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Atvinnuvegaráðherra vill leyfa fyrirtækjum að fara illa með dýr gegn gjaldi Jón Kaldal skrifar Skoðun Þögnin sem ég hélt að myndi bjarga mér Steindór Þórarinsson skrifar Skoðun Lög fyrir hina veiku. Friðhelgi fyrir hina sterku Marko Medic skrifar Skoðun Samruni í blindflugi – þegar menningararfur er settur á færiband Helgi Felixson skrifar Skoðun Málstjóri eldra fólks léttir fjórðu vakt kvenna Sara Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Ísland og Trump - hvernig samband viljum við nú? Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Það er ekki sama hvort það sé hvítvínsbelja eða séra hvítvínsbelja Hópur stjórnarmanna í Uppreisn skrifar Skoðun 23 borgarfulltrúar á fullum launum í Reykjavík, en 7 í Kaupmannahöfn Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Sækjum til sigurs í Reykjavík Pétur Marteinsson skrifar Skoðun Öryggismál Íslands eru í uppnámi Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Pakkaleikur á fjölmiðlamarkaði Ragnar Sigurður Kristjánsson skrifar Skoðun Semjum við Trump: Breytt heimsmynd sem tækifæri, ekki ógn Ómar R. Valdimarsson skrifar Skoðun Hvað á að gerast fyrir 15–24 ára ungmenni ef þau fá ekki innlögn á Vog strax þrátt fyrir að vera tilbúin í meðferð Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Ungmennahús í Hveragerði Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Nýjar leiðbeiningar WHO um geðheilbrigðismál Kristín Einarsdóttir skrifar Skoðun Treystum við ríkisstjórninni fyrir náttúru Íslands? Guðmundur Hörður Guðmundsson skrifar Skoðun Allt hefur sinn tíma Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Hernaðaríhlutun og mannréttindi í Venesúela Volker Türk skrifar Skoðun Er verið að svelta millistéttina til hlýðni? Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hættum að setja saklaust fólk í fangelsi Jóhann Karl Ásgeirsson Gígja skrifar Skoðun Orð ársins Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Mataræðið – mikilvægur hluti af loftslagslausninni Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Allt skal með varúð vinna Hrafnhildur Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Snjór í Ártúnsbrekku Stefán Pálsson skrifar Sjá meira
Á hátíðlegum stundum er okkur talin trú um að við lifum í einu besta velferðarríki veraldar. Þessi gullhúðaða lygi er sú stærsta af þeim öllum. Þetta minnir á söguna „Nýju föt keisarans“ eftir H.C. Andersen; stundum held ég að við höfum sett þá sögu í leikritaform sem hefur verið í gangi í áratugi í þessu samfélagi. Uppsetningin á því verki er jafn þreytt og föstudagsþátturinn „Vikan með Gísla Martein“ á RÚV, sem við skattgreiðendur neyðumst til að fjármagna. Hvenær hættum við að kaupa þennan skrípaleik og horfumst í augu við sannleikann? Þetta er ekki fyrirmyndarsamfélag miðað við hvernig við komum fram við okkar minnstu bræður og systur. Það er löngu tímabært að láta skynsemina ráða för en ekki hégómadraumum sumra þingmanna um klapp á bakið í Brussel í von um stöðuhækkun úr „hangaround“ í „prospect“, eins og gengur og gerist í heimi mótorhjólaklúbba, þar til full aðild með vesti og merkjum fæst oftast að lokum. Lottó og hamsturinn á hjólinu Já, þetta hlýtur að vera stórkostlegt „fyrirmyndarsamfélag“ þegar skattpíndi almúginn, sem fjármagnar allan sirkusinn, fær ekki einu sinni þá sjálfsögðu þjónustu að komast til heimilislæknis. Kerfið er nútímalegt! Þú tekur þátt í lottói: þú hringir á tilteknum degi á ákveðnum tíma dagsins til að biðja um tíma. Ef þú ert heppinn, færðu tíma eftir mánuð, eða tvo. En ef þú þarft að komast til sérfræðings máttu reikna með miklu lengri bið. Hvílík þjónusta í einu ríkasta landi heims… eða svo er mér sagt. Er nema von að spilafíkn blómstri (41% 15 ára prófað að veðja) þegar þjóðarsálin virðist gegnsýrð af „gambli“ – meira að segja þegar kemur að því að fá tíma hjá heimilislækni? Og þegar þú loksins mætir líður þér eins og þjófi að stela tíma læknisins í færibandavinnunni. Undir yfirskini heilbrigðiskerfis hefur verið sviðsettur algjör skrípaleikur þar sem sjúklingurinn er alltaf auminginn í leikslok. Lyktin lýgur ekki Svo eru það blessuð börnin í vanda. Að ræða þann málaflokk er eins og að opna gamla grafhvelfingu; fnykurinn af kerfisbundinni vanrækslu er yfirþyrmandi. Það er orðið dæmigert að foreldrar í örvæntingu flýi land til að sækja þjónustu fyrir börnin sín; það getur ekki verið eðlilegt – og barnamálaráðherra okkar finnst ekkert athugavert við það og vill meina að kerfið hafi ekki brugðist. En ríkisstjórnin stendur vaktina! Hún dælir milljörðum í „fjölþóttaógn“ sem enginn hefur dáið úr hérlendis. Forgangsröðunin er fullkomin. Á meðan hafa „olnbogabörn“ dáið. Og geðheilbrigðismálin? Æ, tölum ekki um það. Það er svo leiðinlegt þegar verið er að verja landið frá ógninni í austri. Það er nóg til fyrir NATÓ, vopnakaup til Úkraínu og til að borga sig inn í fína Brussel-klúbbinn. Skál fyrir því! Á meðan er menntakerfið í „endurskipulagningu“ þar sem kennarar eru ekki lengur öruggir fyrir ofbeldi í starfi. Hlutskipti starfsfólks á gólfinu í meðferðarkerfunum með erfiðustu börnin er að láta berja sig í veikindafrí af því fólkið með möppurnar tók af þeim verkfærin. Kerfið er í steik, en aðalatriðið er að verja okkur frá austri. Hitt reddast. Biðlistinn Hápunktur skrípaleiksins og AÐALSKÖMMIN er hvernig við komum fram við gamla fólkið sem byggði undirstöður velferðarinnar sem við erum nú að eyðileggja. Þakkirnar? Að vera í „biðsal dauðans“. Á meðan erum við upptekin við að standa í biðröðinni í Brussel, eins og spenntir umsækjendur, tilbúin að ausa milljörðum í aðrar þjóðir bara til að fá inngöngu í þennan blessaða kotelklúbb. Við gerum „risið geðveikt flott.“ Á meðan glansmyndin er í lagi má restin fúna. Kjallarinn fær að molna og morkna. Hver þarf undirstöður þegar yfirborðið er svona glansandi út á við? Valkostirnir fyrir aldraða eru: „Biðsalur dauðans“ EÐA vera neydd til að vera heima við aðstæður þar sem allir vita að þau verða sér að voða. Kannski er þetta hin nýja, hagkvæma stefna? Aðferðin til að flýta fyrir dauðanum svo fólk hætti að vera byrði á samfélaginu sem er hvort eð er „runnið út af dagsetningu“? Ef móðir mín, 84 ára í þriggja hæða húsi, hrynur niður stigann, er það happdrættisvinningur? Þá losnar pláss! Og þá getum við sett MEIRI pening í Brussel-klúbbinn! Snilld, skál fyrir því! Og þetta er engin getgáta. Þetta er reynslan. Pabbi gamli, sem bjó lengst af 63 ár í sama bæ, fékk pláss 45 mínútna akstur í burtu á hjúkrunarheimili. Ekki fyrr en hann átti einn og hálfan mánuð í 91 árs afmælið. Hann fékk plássið eftir að hann var búinn að detta ítrekað heima. Eftir öll beinbrotin (rifbein, höfuðkúpa, mjöðm), ofan á krabbamein (lunga, auga). Fóturinn var styttri í 16 ár (fórnað á altari niðurskurðar í hruninu). Ein hjartaloka var óvirk (stólar um alla neðri hæðina sem var ~50 fermetrar þar sem hann gat ekki notað hina 50 fermetrana þar sem hann þurfti að fara upp 16 tröppur til að komast þangað. Stólana þurfti hann til að komast á klósettið til að ná andanum og hvíla hjartað). Móðir mín hjúkraði honum síðustu 18 árin. ÞÁ, og aðeins þá, var hann nógu mikið „case“. Sá hálfi mánuður sem hann fékk á heimilinu var hann mestallan tímann meðvitundarlaus. Nú á að endurtaka leikinn með mömmu. Hún þarf eflaust að taka flugið niður stigann til að fá inngöngu. Vaknið Stjórnvöld ættu svo sannarlega að lesa „Nýju föt keisarans“. Pabbi skilaði sínu alla tíð og verðskuldaði ekki svona ævikvöld. Hann tók engin kúlulán, fékk aldrei neinar niðurfellingar, vann fyrir öllu með tveimur jafnsterkum og var aldrei í neinu leikriti. En hvað með þessi pólitísku „puntprik“ sem núna röfla um „fjölþóttaógnir“? Hvað bíður þeirra þegar þeirra tími kemur? Verður það biðsalur dauðans eða eitthvað annað? Það fer líklega eftir því hvort við, almenningur, ætlum loksins að krefjast þess að sýningum á leikritinu „Nýju föt keisarans“ verði hætt. Höfundur er áhugamaður um betra samfélag og Miðflokksmaður.
Þegar rökin þrjóta og ábyrgðarleysið tekur yfir - Hugleiðingar óflokksbundins einstaklings í byrjun árs 2026 Guðmundur Ragnarsson Skoðun
Það er ekki sama hvort það sé hvítvínsbelja eða séra hvítvínsbelja Hópur stjórnarmanna í Uppreisn Skoðun
Hvað á að gerast fyrir 15–24 ára ungmenni ef þau fá ekki innlögn á Vog strax þrátt fyrir að vera tilbúin í meðferð Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun
Skoðun Þegar rökin þrjóta og ábyrgðarleysið tekur yfir - Hugleiðingar óflokksbundins einstaklings í byrjun árs 2026 Guðmundur Ragnarsson skrifar
Skoðun Leigubílamarkaður á krossgötum: Tæknin er lausnin ekki vandamálið Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun Atvinnuvegaráðherra vill leyfa fyrirtækjum að fara illa með dýr gegn gjaldi Jón Kaldal skrifar
Skoðun Það er ekki sama hvort það sé hvítvínsbelja eða séra hvítvínsbelja Hópur stjórnarmanna í Uppreisn skrifar
Skoðun 23 borgarfulltrúar á fullum launum í Reykjavík, en 7 í Kaupmannahöfn Róbert Ragnarsson skrifar
Skoðun Hvað á að gerast fyrir 15–24 ára ungmenni ef þau fá ekki innlögn á Vog strax þrátt fyrir að vera tilbúin í meðferð Halldóra Lillý Jóhannsdóttir skrifar
Þegar rökin þrjóta og ábyrgðarleysið tekur yfir - Hugleiðingar óflokksbundins einstaklings í byrjun árs 2026 Guðmundur Ragnarsson Skoðun
Það er ekki sama hvort það sé hvítvínsbelja eða séra hvítvínsbelja Hópur stjórnarmanna í Uppreisn Skoðun
Hvað á að gerast fyrir 15–24 ára ungmenni ef þau fá ekki innlögn á Vog strax þrátt fyrir að vera tilbúin í meðferð Halldóra Lillý Jóhannsdóttir Skoðun