Tryggjum orkuskipti og almannahag Oddný Harðardóttir og Stefán Jón Hafstein skrifa 14. febrúar 2026 12:02 Eftirspurn eftir endurnýjanlegri orku er sífellt að aukast hér á landi. En í hvað á orkan að fara? Samkvæmt núgildandi lögum er ekkert sem hamlar því að raforku sem framleidd er hér á landi verði varið til stórframkvæmda sem auka losun gróðurhúsalofttegunda. Enga forgangsröðun í þágu orkuskipta eða orkuöryggis almennings er þar heldur að finna. Við þessu þarf að bregðast strax með lagasetningu sem raðar orkuskiptum og orkuöryggi almennings fremst. Orkuþörf heimila á Íslandi og minni orkunotenda er samanlagt um 20% raforkunnar. Megnið af orkuframleiðslunni, eða rétt um 80%, fer til stórnotenda. Á haustfundi Landsvirkjunar 2025 kom fram víðtækur pólitískur vilji til þess að ríkið og samfélagið í heild forgangsraði orkunni okkar betur þar sem heimili og orkuskipti verði tekin fram yfir nýja stórnotendur sem bjóða upp orkuverð á samkeppnisforsendum. Þessum vilja þarf að fylgja eftir og staðfesta með lögum. Tryggja þarf almenningi í landinu örugga orku á verði sem skilar þjóðinni réttmætum ávinningi af sameiginlegum auðlindum og forgangsraða einnig orkuvinnslu í þágu orkuskipta. Við Íslendingar eigum mikla hagsmuni undir því að allar þjóðir dragi úr losun gróðurhúsalofttegunda. Það varðar hvorki meira né minna en hvort hér verði yfirleitt hægt að búa. Öll frekari hlýnun eykur líkur á að sjávarstraumar breytistsem getur valdið því að Ísland verði óbyggilegt.Mikið er undir og við Íslendingar þurfum að gefa gott fordæmi og fá aðrar þjóðir með okkur ef takast á að stöðva alvarlega þróun í loftlagsmálum. Við undirrituð tökum því undir áskorun samtakanna Aldins gegn loftlagsvá, þar sem skorað er á ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur að leggja strax fram fumvarp á Alþingi um forgang orkuskipta og orkuöryggis almennings við framleiðslu raforku. Höfundar eru félagar í Aldin - samtökum eldra fólks gegn loftslagsvá. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Stefán Jón Hafstein Oddný G. Harðardóttir Orkumál Orkuskipti Umhverfismál Mest lesið Hvernig stenzt þetta skoðun, Dagur? Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Áklæðið endurnýjað en vélin enn biluð Jóhanna Þorkelsdóttir Skoðun Ósanngjörn reglugerð ógnar barnalækningum á Íslandi Helga Elídóttir Skoðun Erum við að missa sjónar á því sem stendur okkur næst? Hólmfríður Rut Einarsdóttir Skoðun Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af Skoðun Af ávöxtunum skuluð þér þekkja þá Þorvaldur Víðisson Skoðun Snorri Másson Heller Mills Sjöfn Asare Hauksdóttir Skoðun Táknin skipta ekki máli – fagmennskan gerir það Magnús Þór Jónsson Skoðun Listin að blekkja heila þjóð Halldóra Mogensen Skoðun Bestum borgina fyrir hinsegin fólk! Skoðun Skoðun Skoðun Hveragerði klippt í sundur Arnar H. Halldórsson,Hjálmar Trausti Kristjánsson skrifar Skoðun Sérðu táknmálið? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Reynsla réttlætir ekki reglubrot Þórður Sigurjónsson skrifar Skoðun Ósanngjörn reglugerð ógnar barnalækningum á Íslandi Helga Elídóttir skrifar Skoðun Bestum borgina fyrir hinsegin fólk! skrifar Skoðun Af ávöxtunum skuluð þér þekkja þá Þorvaldur Víðisson skrifar Skoðun Erum við að missa sjónar á því sem stendur okkur næst? Hólmfríður Rut Einarsdóttir skrifar Skoðun Hvernig stenzt þetta skoðun, Dagur? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Áklæðið endurnýjað en vélin enn biluð Jóhanna Þorkelsdóttir skrifar Skoðun Tækifæri í menntun sem við megum ekki missa af skrifar Skoðun „Miskunnsami Samverjinn“ — sá sem þér ber að hata, fyrirlíta og forðast Sigurvin Lárus Jónsson skrifar Skoðun Samfélag regnbogans Dagný Kristinsdóttir skrifar Skoðun Táknin skipta ekki máli – fagmennskan gerir það Magnús Þór Jónsson skrifar Skoðun 30 ára aðlögun án áhrifa Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Kópavogsdalur er okkar Central Park Hákon Gunnarsson skrifar Skoðun Rödd þeirra sem bera kerfið uppi og rétturinn til að nota hana Formenn fag- og stéttarfélaga í heilbrigðisþjónustu skrifar Skoðun Trillukarlar – síðasta vígið gegn fáræði og spillingu Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson skrifar Skoðun Börn með málþroskaraskanir geta ekki beðið endalaust Hildur Jónsdóttir skrifar Skoðun Regnbogagrýlan Sigtryggur Ellertsson skrifar Skoðun Tímasetning efnahagsaðgerða er lykilatriði Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Snorri Másson Heller Mills Sjöfn Asare Hauksdóttir skrifar Skoðun Menntamálin eru í alvarlegum vanda Ragnar Þór Pétursson skrifar Skoðun Ríkisstjórnin má ekki bíða lengur Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Fullveldi eða ESB: Hver greiðir heimilisreikninginn? Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum lengra Auður Hrefna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Ilmefni í umhverfi barna Harpa Fönn SIgurjónsdóttir skrifar Skoðun Í stuttu máli: Villandi tal um aðlögunarviðræður Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Vald í velvild Guðný Sara Birgisdóttir skrifar Skoðun „Hugmyndafræði“ regnbogans Snæbjörn Guðmundsson skrifar Sjá meira
Eftirspurn eftir endurnýjanlegri orku er sífellt að aukast hér á landi. En í hvað á orkan að fara? Samkvæmt núgildandi lögum er ekkert sem hamlar því að raforku sem framleidd er hér á landi verði varið til stórframkvæmda sem auka losun gróðurhúsalofttegunda. Enga forgangsröðun í þágu orkuskipta eða orkuöryggis almennings er þar heldur að finna. Við þessu þarf að bregðast strax með lagasetningu sem raðar orkuskiptum og orkuöryggi almennings fremst. Orkuþörf heimila á Íslandi og minni orkunotenda er samanlagt um 20% raforkunnar. Megnið af orkuframleiðslunni, eða rétt um 80%, fer til stórnotenda. Á haustfundi Landsvirkjunar 2025 kom fram víðtækur pólitískur vilji til þess að ríkið og samfélagið í heild forgangsraði orkunni okkar betur þar sem heimili og orkuskipti verði tekin fram yfir nýja stórnotendur sem bjóða upp orkuverð á samkeppnisforsendum. Þessum vilja þarf að fylgja eftir og staðfesta með lögum. Tryggja þarf almenningi í landinu örugga orku á verði sem skilar þjóðinni réttmætum ávinningi af sameiginlegum auðlindum og forgangsraða einnig orkuvinnslu í þágu orkuskipta. Við Íslendingar eigum mikla hagsmuni undir því að allar þjóðir dragi úr losun gróðurhúsalofttegunda. Það varðar hvorki meira né minna en hvort hér verði yfirleitt hægt að búa. Öll frekari hlýnun eykur líkur á að sjávarstraumar breytistsem getur valdið því að Ísland verði óbyggilegt.Mikið er undir og við Íslendingar þurfum að gefa gott fordæmi og fá aðrar þjóðir með okkur ef takast á að stöðva alvarlega þróun í loftlagsmálum. Við undirrituð tökum því undir áskorun samtakanna Aldins gegn loftlagsvá, þar sem skorað er á ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur að leggja strax fram fumvarp á Alþingi um forgang orkuskipta og orkuöryggis almennings við framleiðslu raforku. Höfundar eru félagar í Aldin - samtökum eldra fólks gegn loftslagsvá.
Skoðun „Miskunnsami Samverjinn“ — sá sem þér ber að hata, fyrirlíta og forðast Sigurvin Lárus Jónsson skrifar
Skoðun Rödd þeirra sem bera kerfið uppi og rétturinn til að nota hana Formenn fag- og stéttarfélaga í heilbrigðisþjónustu skrifar