Byggjum fyrir fólk en ekki fjárfesta Finnur Ricart Andrason skrifar 17. febrúar 2026 07:31 Við þurfum að byggja meira ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði þar sem græn svæði, ljósvist og góðar tengingar við öflugar almenningssamgöngur ráða för. Á undanförnum árum hefur uppbygging húsnæðis í Reykjavík verið of mikið á forsendum markaðarins, á forsendum fjárfesta sem hafa það meginmarkmið að græða. Þetta hefur of víða leitt til einsleitni, of mikils þéttleika, lélegra birtuskilyrða og rýrnun grænna svæða. Við þurfum að snúa þessari þróun við og byggja fyrir fólk. Ódýrara húsnæði Húsnæðis- og leiguverð er í hæstu hæðum og hundruð íbúða á höfuðborgarsvæðinu seljast ekki af því þær eru of dýrar eða uppfylla ekki þarfir fólks. Brestirnir eru víða og það er augljóst að markaðurinn er ekki að standa sig. Þá er það skylda borgarinnar að stíga inn í til að tryggja ódýrara húsnæði fyrir Reykvíkinga. Í fyrsta lagi þurfum við að styrkja Félagsbústaði, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu borgarinnar sem gegnir mikilvægu hlutverki í að tryggja húsnæði fyrir efnaminni borgarbúa, eldri borgara og fatlað fólk. Mikilvægt er að Félagsbústaðir eignist fleiri íbúðir til að borgin geti aukið framboð af ódýrum leiguíbúðum og gert þær aðgengilegar fyrir breiðari hóp fólks. Í öðru lagi þurfum við að lækka gjaldið sem er tekið fyrir byggingarrétt. Þessi gjöld hafa hækkað mikið í gegn um tíðina í takt við markaðsvæðingu byggingarlóða og hefur þetta einungis skilað sér í hærra húsnæðisverði og mörgum milljónum í lántökukostnað fyrir launafólk. Með því að lækka þetta gjald getum við lækkað húsnæðisverð með skjótum hætti. Samhliða þessu þarf að fjölga byggingarhæfum lóðum í samræmi við gildandi kjarasamninga. Í þriðja lagi þarf borgin að fara í stórt átak í að byggja óhagnaðardrifnar íbúðir sjálf til að selja. Við þurfum að þora að ganga lengra ef við viljum tryggja ódýrt húsnæði á stærri skala fyrir Reykvíkinga. Með því að byggja sjálf getur borgin byggt ódýrara og selt Reykvíkingum beint án þess að smyrja mörgum milljónum ofan á byggingarkostnaðinn í hagnaðarskyni. Til að læra af þeim bestu skulum við horfa til Vínarborgar, Hollands og Danmerkur þar sem hefur tekist vel að bjóða upp á ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði fyrir stóran hluta almennings. Það að tryggja ódýrt húsnæði fyrir borgarbúa er besta leiðin til að auka kjör og lífsgæði fólks. Aukin gæði húsnæðis Til viðbótar við að byggja meira ódýrt og félagslegt húsnæði þarf borgin að tryggja fjölbreytta byggð þar sem ljósvist, hljóðvist, aðgengi að grænum svæðum, skólum, almenningssamgöngum og annarri þjónustu ráða för. Samhliða áframhaldandi þéttingu þurfum við að passa að gæðum sé ekki fórnað. Við þurfum að fá umhverfissálfræðinga með okkur í lið til að húsnæðisuppbyggingin framundan ýti undir vellíðan borgarbúa frekar en að auka vanlíðan. Við eigum ekki að sætta okkur við að uppfylla aðeins lágmarkskröfur heldur á borgin að að gera betur og skrúfa upp metnaðinn þegar kemur að því að auka gæði húsnæðis og bæta þar með líðan Reykvíkinga. Við þurfum að þora að hugsa stórt, láta okkur dreyma og byggja grænna, betra og ódýrara húsnæði fyrir fólkið í borginni. Höfundur sækist eftir 1. sæti í forvali Vinstri grænna í Reykjavík Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Húsnæðismál Reykjavík Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Finnur Ricart Andrason Mest lesið Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason Skoðun Niðurskurður í borginni - mannvirðing? Skúli Helgason Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson Skoðun Skoðun Skoðun Kerfin verða að tala saman Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Orðaval mótar líðan okkar og upplifun Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Takk Inga Sæland Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Niðurskurður í borginni - mannvirðing? Skúli Helgason skrifar Skoðun Stjórnvöld þurfa að tala skýrar um ETS Hrafnhildur Bragadóttir skrifar Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að virða niðurstöðu sem manni líkar ekki Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar Skoðun Bætir tækni í kennslustofunni nám? Anna Laufey Stefánsdóttir skrifar Skoðun Gervigreindin alls staðar Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Helmingsafsláttur af mennskunni Arndís Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Hvað borga ferðamenn fyrir nýtingu náttúru og innviða? Jóhannes Þór Skúlason skrifar Skoðun Fjölmiðlakreppan: Lýðræðishalli en ekki bara rekstrarvandi Stefán Jón Hafstein skrifar Skoðun The EU’s reduced attractiveness for prosperous countries Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Ábyrgðin er okkar allra Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Hvar á gervigreind að vinna fyrir hið opinbera? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar Skoðun Virðismiðuð velferðarþjónusta Finnur Pálmi Magnússon skrifar Skoðun Skuldadagar í Reykjavík Björg Magnúsdóttir skrifar Skoðun Að þora að spyrja og þola svarið Katrín Þrastardóttir skrifar Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar Skoðun Stokkið á (barna)vagninn Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Opnum Skálafell Valdimar Breiðfjörð Birgisson skrifar Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Sjá meira
Við þurfum að byggja meira ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði þar sem græn svæði, ljósvist og góðar tengingar við öflugar almenningssamgöngur ráða för. Á undanförnum árum hefur uppbygging húsnæðis í Reykjavík verið of mikið á forsendum markaðarins, á forsendum fjárfesta sem hafa það meginmarkmið að græða. Þetta hefur of víða leitt til einsleitni, of mikils þéttleika, lélegra birtuskilyrða og rýrnun grænna svæða. Við þurfum að snúa þessari þróun við og byggja fyrir fólk. Ódýrara húsnæði Húsnæðis- og leiguverð er í hæstu hæðum og hundruð íbúða á höfuðborgarsvæðinu seljast ekki af því þær eru of dýrar eða uppfylla ekki þarfir fólks. Brestirnir eru víða og það er augljóst að markaðurinn er ekki að standa sig. Þá er það skylda borgarinnar að stíga inn í til að tryggja ódýrara húsnæði fyrir Reykvíkinga. Í fyrsta lagi þurfum við að styrkja Félagsbústaði, óhagnaðardrifið leigufélag í eigu borgarinnar sem gegnir mikilvægu hlutverki í að tryggja húsnæði fyrir efnaminni borgarbúa, eldri borgara og fatlað fólk. Mikilvægt er að Félagsbústaðir eignist fleiri íbúðir til að borgin geti aukið framboð af ódýrum leiguíbúðum og gert þær aðgengilegar fyrir breiðari hóp fólks. Í öðru lagi þurfum við að lækka gjaldið sem er tekið fyrir byggingarrétt. Þessi gjöld hafa hækkað mikið í gegn um tíðina í takt við markaðsvæðingu byggingarlóða og hefur þetta einungis skilað sér í hærra húsnæðisverði og mörgum milljónum í lántökukostnað fyrir launafólk. Með því að lækka þetta gjald getum við lækkað húsnæðisverð með skjótum hætti. Samhliða þessu þarf að fjölga byggingarhæfum lóðum í samræmi við gildandi kjarasamninga. Í þriðja lagi þarf borgin að fara í stórt átak í að byggja óhagnaðardrifnar íbúðir sjálf til að selja. Við þurfum að þora að ganga lengra ef við viljum tryggja ódýrt húsnæði á stærri skala fyrir Reykvíkinga. Með því að byggja sjálf getur borgin byggt ódýrara og selt Reykvíkingum beint án þess að smyrja mörgum milljónum ofan á byggingarkostnaðinn í hagnaðarskyni. Til að læra af þeim bestu skulum við horfa til Vínarborgar, Hollands og Danmerkur þar sem hefur tekist vel að bjóða upp á ódýrt, óhagnaðardrifið og félagslegt húsnæði fyrir stóran hluta almennings. Það að tryggja ódýrt húsnæði fyrir borgarbúa er besta leiðin til að auka kjör og lífsgæði fólks. Aukin gæði húsnæðis Til viðbótar við að byggja meira ódýrt og félagslegt húsnæði þarf borgin að tryggja fjölbreytta byggð þar sem ljósvist, hljóðvist, aðgengi að grænum svæðum, skólum, almenningssamgöngum og annarri þjónustu ráða för. Samhliða áframhaldandi þéttingu þurfum við að passa að gæðum sé ekki fórnað. Við þurfum að fá umhverfissálfræðinga með okkur í lið til að húsnæðisuppbyggingin framundan ýti undir vellíðan borgarbúa frekar en að auka vanlíðan. Við eigum ekki að sætta okkur við að uppfylla aðeins lágmarkskröfur heldur á borgin að að gera betur og skrúfa upp metnaðinn þegar kemur að því að auka gæði húsnæðis og bæta þar með líðan Reykvíkinga. Við þurfum að þora að hugsa stórt, láta okkur dreyma og byggja grænna, betra og ódýrara húsnæði fyrir fólkið í borginni. Höfundur sækist eftir 1. sæti í forvali Vinstri grænna í Reykjavík
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun
Skoðun Snúum vörn í sókn Bjarni Fritzson,Hafrún Kristjánsdóttir,Magnea Gná Jóhannsdóttir,Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar
Skoðun Þeir vörðu forræðið frá Brussel — og skildu valdið eftir á Alþingi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Börnin eru ekki þau sem hafa brugðist, það er námsumhverfið sem hefur breyst Inga Henriksen skrifar
Skoðun Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Um fitulag og burðarvirki – atlaga að velferð barna og unglinga í Reykjavík Steinunn Gyðu- og Guðjónsdóttir skrifar
Ábyrgðin eftir 29. ágúst: Sölumenn efans, fargan ósanninda og ógegnsæir sjóðir Sveinn Atli Gunnarsson Skoðun