Aðför að verðmætasköpun Guðveig Lind Eyglóardóttir skrifar 25. febrúar 2026 13:46 Ég var ánægð að heyra í upphafi kjörtímabilsins að sitjandi ríkisstjórn ætlaði að kenna sig við verðmætasköpun. Verðmætasköpun sem myndi felast í því að efla byggðir landsins, styðja við vöxt fyrirtækja, auka gjaldeyristekjur, efla innviði, skapa störf og auka hagsæld. Í dag hef ég aftur á móti vaxandi áhyggjur af skilningsleysi þessara flokka á því hvað drífur atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni áfram. Það eru stórkostleg vonbrigði að ekkert hafi þokast áfram á þessari verðmætasköpunarvegferð sem ríkisstjórn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins kynnti. Þvert á móti virðist stefnan hjá þeim vera sú að veikja markvisst bæði fyrirtæki og byggðir landsins. Sú aðför hefur hreinlega komið úr öllum skúmaskotum frá sitjandi ríkisstjórn. Skattlagning úr öllum áttum. Ríkisstjórnin ætlar að treysta á skattahækkanir við stjórn ríkisfjármála en sér ekki hversu alvarleg langtímaáhrif þessi stefna mun valda. Skattahækkanir eins og afnám samsköttunar hjóna og sambúðarfólks, hærri vörugjöld á bíla og kílómetragjöld sem eru hreinn landsbyggðarskattur. Það er öllum ljóst að þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa haldið uppi verðbólgu og háu vaxtarstigi í landinu sem bitnar á fjölskyldum og fyrirtækjum. Þá hafa álögur á fyrirtæki skapað erfiðara rekstarumhverfi. Hærri veiðigjöld eru þegar farin að bitna á afleiddri starfsemi í sjávarbyggðum og teygja sig um allt land. Atvinnuleysi hefur aukist og ástandið hefur farið hratt versnandi. Þá er það grafalvarleg staða að sú orðræða sem ríkisstjórnin hefur um okkar helstu útflutningsgreinar eins og sjávarútveg og ferðaþjónustu er farin að skapa ranghugmyndir í hugum fólks um þessar mikilvægu atvinnugreinar. Það er miður að ríkisstjórnin sé stöðugt að skrímslavæða fólk og fyrirtæki sem halda uppi atvinnulífi um allt land og skapa mikilvægar tekjur fyrir þjóðarbúið. Nýjasta atlagan. Nýjasta atlagan að landsbyggðinni felst svo í frumvarpi til laga um jöfnun atkvæðavægis. Jöfnun atkvæðavægis hefur þann tilgang að fjölga þingmönnum Höfuðborgarsvæðisins og suðvesturhornsins og fækka þingmönnum annarra kjördæma. Frá upphafi hefur á Alþingi Íslendinga verið fylgt því sjónarmiði að fulltrúalýðræði byggi ekki aðeins á fjölda atkvæða að baki hverjum fulltrúa heldur einnig að íbúar um land allt eigi rödd á löggjafarsamkomunni. Á því sjónarmiði byggja einnig löggjafarsamkomur fjölda annarra lýðræðisríkja. Landsbyggðin, þar sem raunhagkerfið býr. Verðmætasköpun þjóðarbúsins á að mestu leyti uppruna sinn utan þéttbýlasta svæðis landsins svo sem í ferðaþjónustu, matvæla- og orkuframleiðslu. Sú verðmætasköpun er forsenda lífskjara á Íslandi og skatttekna ríkissjóðs. Nærtækasta dæmið er 40 milljarða innspýting í ríkissjóð frá Kerecis sem snýr nú halla á ríkissjóði í afgang. Fram undan er mikið verk að tryggja áframhaldandi verðmætasköpun í sátt við nærsamfélög um land allt. Í því samhengi hefur aldrei verið mikilvægara en nú að fækka ekki röddum hinna dreifðu byggða á Alþingi Íslendinga. Það er ljóst að sú keðja aðgerða sem sitjandi ríkisstjórn vinnur nú að mun til lengri tíma litið stórskaða hagkerfið. Ég biðla til allra þingmanna sem sitja á löggjafarþinginu að horfa á heildarmyndina til lengri tíma og taka sér stöðu með byggðum landsins, þar sem raunhagkerfið býr. Höfundur er forseti sveitarstjórnar Borgarbyggð. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Byggðamál Guðveig Lind Eyglóardóttir Mest lesið Halldór 04.07.2026 Halldór Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið Skoðun Skoðun Skoðun Ég hef líka trú á Ögmundi Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun „Áður en við segjum já eða nei“ Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Þjóðarmorð? Finnur Th. Eiríksson skrifar Skoðun Breyttar áherslur í borgarskipulagi Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Hernaðarbrölt Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Sjá meira
Ég var ánægð að heyra í upphafi kjörtímabilsins að sitjandi ríkisstjórn ætlaði að kenna sig við verðmætasköpun. Verðmætasköpun sem myndi felast í því að efla byggðir landsins, styðja við vöxt fyrirtækja, auka gjaldeyristekjur, efla innviði, skapa störf og auka hagsæld. Í dag hef ég aftur á móti vaxandi áhyggjur af skilningsleysi þessara flokka á því hvað drífur atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni áfram. Það eru stórkostleg vonbrigði að ekkert hafi þokast áfram á þessari verðmætasköpunarvegferð sem ríkisstjórn Viðreisnar, Samfylkingarinnar og Flokks fólksins kynnti. Þvert á móti virðist stefnan hjá þeim vera sú að veikja markvisst bæði fyrirtæki og byggðir landsins. Sú aðför hefur hreinlega komið úr öllum skúmaskotum frá sitjandi ríkisstjórn. Skattlagning úr öllum áttum. Ríkisstjórnin ætlar að treysta á skattahækkanir við stjórn ríkisfjármála en sér ekki hversu alvarleg langtímaáhrif þessi stefna mun valda. Skattahækkanir eins og afnám samsköttunar hjóna og sambúðarfólks, hærri vörugjöld á bíla og kílómetragjöld sem eru hreinn landsbyggðarskattur. Það er öllum ljóst að þessar aðgerðir ríkisstjórnarinnar hafa haldið uppi verðbólgu og háu vaxtarstigi í landinu sem bitnar á fjölskyldum og fyrirtækjum. Þá hafa álögur á fyrirtæki skapað erfiðara rekstarumhverfi. Hærri veiðigjöld eru þegar farin að bitna á afleiddri starfsemi í sjávarbyggðum og teygja sig um allt land. Atvinnuleysi hefur aukist og ástandið hefur farið hratt versnandi. Þá er það grafalvarleg staða að sú orðræða sem ríkisstjórnin hefur um okkar helstu útflutningsgreinar eins og sjávarútveg og ferðaþjónustu er farin að skapa ranghugmyndir í hugum fólks um þessar mikilvægu atvinnugreinar. Það er miður að ríkisstjórnin sé stöðugt að skrímslavæða fólk og fyrirtæki sem halda uppi atvinnulífi um allt land og skapa mikilvægar tekjur fyrir þjóðarbúið. Nýjasta atlagan. Nýjasta atlagan að landsbyggðinni felst svo í frumvarpi til laga um jöfnun atkvæðavægis. Jöfnun atkvæðavægis hefur þann tilgang að fjölga þingmönnum Höfuðborgarsvæðisins og suðvesturhornsins og fækka þingmönnum annarra kjördæma. Frá upphafi hefur á Alþingi Íslendinga verið fylgt því sjónarmiði að fulltrúalýðræði byggi ekki aðeins á fjölda atkvæða að baki hverjum fulltrúa heldur einnig að íbúar um land allt eigi rödd á löggjafarsamkomunni. Á því sjónarmiði byggja einnig löggjafarsamkomur fjölda annarra lýðræðisríkja. Landsbyggðin, þar sem raunhagkerfið býr. Verðmætasköpun þjóðarbúsins á að mestu leyti uppruna sinn utan þéttbýlasta svæðis landsins svo sem í ferðaþjónustu, matvæla- og orkuframleiðslu. Sú verðmætasköpun er forsenda lífskjara á Íslandi og skatttekna ríkissjóðs. Nærtækasta dæmið er 40 milljarða innspýting í ríkissjóð frá Kerecis sem snýr nú halla á ríkissjóði í afgang. Fram undan er mikið verk að tryggja áframhaldandi verðmætasköpun í sátt við nærsamfélög um land allt. Í því samhengi hefur aldrei verið mikilvægara en nú að fækka ekki röddum hinna dreifðu byggða á Alþingi Íslendinga. Það er ljóst að sú keðja aðgerða sem sitjandi ríkisstjórn vinnur nú að mun til lengri tíma litið stórskaða hagkerfið. Ég biðla til allra þingmanna sem sitja á löggjafarþinginu að horfa á heildarmyndina til lengri tíma og taka sér stöðu með byggðum landsins, þar sem raunhagkerfið býr. Höfundur er forseti sveitarstjórnar Borgarbyggð.