Hinn sjö mánaða Sam Fahd Abu Haikal Sveinn Þórhallsson skrifar 11. júní 2026 08:16 Á föstudaginn var sat hinn sjö mánaða Sam í fangi móður sinnar í aftursæti bifreiðar fjölskyldunnar þegar þau voru á heimleið eftir að hafa ekið ömmu hans heim til sín. Þegar fjölskyldan var að aka framhjá ólöglegri landtökubyggð í Hebron á Vesturbakkanum, nálægt heimili ömmunnar, sáu þau ísraelska hernámsliða gefa þeim merki um að stoppa. Faðir Sam, Fahd, sem ók bílnum hægði á og stöðvaði og rétti upp hendurnar til að sýna svo enginn vafi léki á að engin hætta stafaði af þeim. Þrátt fyrir það miðaði einn hermanna hernámsliðsins riffli sínum og skaut í gegnum framrúðu bílsins. Kúlan straukst við hönd Fahd og hæfði svo Sam beint í andlitið áður en hún festist að lokum nálægt hjarta móður hans. Sam dó af sárum sínum. Hinir ísraelsku hernámsliðar veittu enga aðstoð og komu sér af vettvangi. Sjö mánaða. Maður spyr sig hvernig þetta geti gerst. Hvernig hermaður getur miðað á bíl fjölskyldu og hleypt af? Svarið finnst ekki einungis í persónulegum misbrestum eða illsku þessa tiltekna hermanns, heldur þeim hlutum sem ísraelskt samfélag hefur talið sér í trú um Palestínumenn áratugum saman. Strax árið 1957 orðaði þáverandi forsætisráðherra Ísraels, hin úkraínsk-fædda Golda Meir, þetta á þennan hátt: „Friður kemst á þegar Arabarnir elska börnin sín meira en þau hata okkur“ Þessi setning hefur verið endurtekin svo oft í gegnum tíðina að fólk er hætt að pæla hvað Meir var raunverulega að segja. Hún sagði að palestínskir foreldrar elskuðu börnin sín minna en annað fólk. Að palestínskir foreldrar séu hreinlega minna mennsk en við hin, sem elskum börnin okkar. Sam Fahd Abu Haikal Trúir því einhver virkilega í alvöru að Fahd hafi elskað son sinn minna en aðrir feður elska sína syni? Að hann hafi ekki strokið honum um hárið? Að hann hafi ekki brosað þegar hann hló barnslegum hlátri sínum? Að hann hafi ekki vaknað um miðjar nætur til að hugga hann? Ekki gert áætlanir um framtíð hans? Ekki reynt að sjá fyrir sér manninn sem hann myndi verða? Samt er það nákvæmlega það sem fólst í orðum Goldu Meir. Að palestínskir foreldrar séu á einhvern hátt frábrugðnir öðrum foreldrum. Að ást þeirra á börnum sínum sé veikari. Síðri. Að sorg þeirra sé minni. Að börnin þeirra skipti þau minna máli. Golda Meir er ekkert einsdæmi. Þessi hugsunarháttur, þessi afmennskun á Palestínumönnum, hefur litað ísraelskt samfélag alveg frá upphafi. Það er í skjóli þessarar afmennskunar sem hermaður í hernámsliði skýtur á fjölskyldubifreið sem stöðvað hefur för sína og honum stafar engin hætta af. Sam er fyrir vikið langt frá því að vera einn. Hind Rajab var fimm ára gömul þegar hún sat föst í bifreið umkringd líkum fjölskyldu sinnar og grátbað björgunarsveitir um hjálp í síma. Ísraelskir hernámsliðar skutu bílinn 335 sinnum og drápu hana, og drápu svo sjúkraflutningamenn Rauða hálfmánans sem sendir voru á vettvang til að bjarga henni. Muhammad Abu Khdeir var sextán ára þegar honum var rænt af ísraelskum landtökumönnum, hann barinn og síðan brenndur lifandi. Á Gaza hafa tugir þúsunda barna verið drepin af ísraelska hernámsliðinu frá október 2023 og hundruð frá meintu vopnahléi. Svona get ég haldið lengi áfram. Á dögunum fékk de Volksrant evrópsku fréttaverðlaunin fyrir rannsókn sína á mynstri sem læknar alls staðar að úr heiminum sáu hjá börnum á Gaza meðan þeir störfuðu þar: Börn komu endurtekið inn á sjúkrahús og skurðstofur þeirra með eitt skotsár í höfði eða í bringu. Að minnsta kosti 114 slík tilfelli voru skráð, en ætla má að þau séu mun fleiri í ljósi þess að læknarnir sem greindu frá þeim störfuðu aðeins á nokkrum sjúkrahúsa Gaza og yfirleitt bara í stuttan tíma. Það má líka draga þá ályktun að flest börn sem skotin voru á þennan hátt hafi líkast til dáið samstundis og fyrir vikið aldrei verið færð undir læknishendur og þess vegna ekki talin með í neinum tölum. Hverju sem líður er ljóst að þetta var ekki aðeins algengt, heldur kerfisbundið. Höfuð eru lítil skotmörk. Barnshöfuð eru enn minni skotmörk. Með öðrum orðum, svona gerist ekki bara, sérstaklega ekki að þessu umfangi. Einhver miðaði á þessi börn og ætlaði sér að hæfa þau í höfuðið eða bringuna. Ætlaði sér að drepa þau. Slíkt getur aðeins átt sér stað þegar viðkomandi sér ekki barnið sem barn. Sér ekki manneskjuna sem manneskju. Þessi hugsunarháttur lýsir framgöngu ísraelska hernámsliðsins á Gazaströndinni undanfarin þrjú ár og birtist vel í orðum þáverandi varnarmálaráðherra Ísraels, Yoav Galant, þegar hann sagði þann 9. október 2023 að þeir væru að berjast við „mennsk dýr“, sem kallast svo sannarlega á við inntak orða Golda Meir 76 árum fyrr. En afmennskunin einskorðast ekki við slík orð né einstaka hermenn sem framfylgja vilja þeirra sem svona tala. Afmennskunin byrjar ekki þar. Hún byrjar þegar palestínskir foreldrar eru taldir elska börnin sín minna en aðrir foreldrar. Hún byrjar þegar sorg palenstínskrar móður er talin minna virði en sorg annarrar móður. Hún byrjar þegar palestínskt barn hættir að vera barn og verður fyrst og fremst . Í augum þess sem alist hefur upp í samfélagi sem afmennskar heila þjóð var Sam einfaldlega ekki barn sem átti skilið að lifa. Hann var Palestínumaður. Hind var ekki barn. Hún var Palestínumaður. Börnin í rannsókn de Volkskrant voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Tugir þúsunda barna sem drepin hafa verið á Gaza undanfarin þrjú ár voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Og þess vegna gat sjö mánaða drengur setið í fangi móður sinnar á leiðinni heim frá ömmu sinni og verið skotinn í andlitið. Höfundur er faðir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson Skoðun Þekkingin hefur aukist en hvað með þjónustuna? Hanna Birna Valdimarsdóttir Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Hvernig viljum við eldast? Janus Guðlaugsson Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman Skoðun Skoðun Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Sameiginleg þjónusta þarf að vera aðgengileg öllum Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Þegar báðir græða Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Opið bréf til innviðaráðherra og atvinnuvegaráðherra Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar Skoðun Bókaklúbbur borgarstjórans Michelle Spinei skrifar Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty skrifar Skoðun Nýi kaflinn í iðnsögunni Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Loftbrú: Ráðherra í 0% tengingu við landsbyggðina Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson skrifar Sjá meira
Á föstudaginn var sat hinn sjö mánaða Sam í fangi móður sinnar í aftursæti bifreiðar fjölskyldunnar þegar þau voru á heimleið eftir að hafa ekið ömmu hans heim til sín. Þegar fjölskyldan var að aka framhjá ólöglegri landtökubyggð í Hebron á Vesturbakkanum, nálægt heimili ömmunnar, sáu þau ísraelska hernámsliða gefa þeim merki um að stoppa. Faðir Sam, Fahd, sem ók bílnum hægði á og stöðvaði og rétti upp hendurnar til að sýna svo enginn vafi léki á að engin hætta stafaði af þeim. Þrátt fyrir það miðaði einn hermanna hernámsliðsins riffli sínum og skaut í gegnum framrúðu bílsins. Kúlan straukst við hönd Fahd og hæfði svo Sam beint í andlitið áður en hún festist að lokum nálægt hjarta móður hans. Sam dó af sárum sínum. Hinir ísraelsku hernámsliðar veittu enga aðstoð og komu sér af vettvangi. Sjö mánaða. Maður spyr sig hvernig þetta geti gerst. Hvernig hermaður getur miðað á bíl fjölskyldu og hleypt af? Svarið finnst ekki einungis í persónulegum misbrestum eða illsku þessa tiltekna hermanns, heldur þeim hlutum sem ísraelskt samfélag hefur talið sér í trú um Palestínumenn áratugum saman. Strax árið 1957 orðaði þáverandi forsætisráðherra Ísraels, hin úkraínsk-fædda Golda Meir, þetta á þennan hátt: „Friður kemst á þegar Arabarnir elska börnin sín meira en þau hata okkur“ Þessi setning hefur verið endurtekin svo oft í gegnum tíðina að fólk er hætt að pæla hvað Meir var raunverulega að segja. Hún sagði að palestínskir foreldrar elskuðu börnin sín minna en annað fólk. Að palestínskir foreldrar séu hreinlega minna mennsk en við hin, sem elskum börnin okkar. Sam Fahd Abu Haikal Trúir því einhver virkilega í alvöru að Fahd hafi elskað son sinn minna en aðrir feður elska sína syni? Að hann hafi ekki strokið honum um hárið? Að hann hafi ekki brosað þegar hann hló barnslegum hlátri sínum? Að hann hafi ekki vaknað um miðjar nætur til að hugga hann? Ekki gert áætlanir um framtíð hans? Ekki reynt að sjá fyrir sér manninn sem hann myndi verða? Samt er það nákvæmlega það sem fólst í orðum Goldu Meir. Að palestínskir foreldrar séu á einhvern hátt frábrugðnir öðrum foreldrum. Að ást þeirra á börnum sínum sé veikari. Síðri. Að sorg þeirra sé minni. Að börnin þeirra skipti þau minna máli. Golda Meir er ekkert einsdæmi. Þessi hugsunarháttur, þessi afmennskun á Palestínumönnum, hefur litað ísraelskt samfélag alveg frá upphafi. Það er í skjóli þessarar afmennskunar sem hermaður í hernámsliði skýtur á fjölskyldubifreið sem stöðvað hefur för sína og honum stafar engin hætta af. Sam er fyrir vikið langt frá því að vera einn. Hind Rajab var fimm ára gömul þegar hún sat föst í bifreið umkringd líkum fjölskyldu sinnar og grátbað björgunarsveitir um hjálp í síma. Ísraelskir hernámsliðar skutu bílinn 335 sinnum og drápu hana, og drápu svo sjúkraflutningamenn Rauða hálfmánans sem sendir voru á vettvang til að bjarga henni. Muhammad Abu Khdeir var sextán ára þegar honum var rænt af ísraelskum landtökumönnum, hann barinn og síðan brenndur lifandi. Á Gaza hafa tugir þúsunda barna verið drepin af ísraelska hernámsliðinu frá október 2023 og hundruð frá meintu vopnahléi. Svona get ég haldið lengi áfram. Á dögunum fékk de Volksrant evrópsku fréttaverðlaunin fyrir rannsókn sína á mynstri sem læknar alls staðar að úr heiminum sáu hjá börnum á Gaza meðan þeir störfuðu þar: Börn komu endurtekið inn á sjúkrahús og skurðstofur þeirra með eitt skotsár í höfði eða í bringu. Að minnsta kosti 114 slík tilfelli voru skráð, en ætla má að þau séu mun fleiri í ljósi þess að læknarnir sem greindu frá þeim störfuðu aðeins á nokkrum sjúkrahúsa Gaza og yfirleitt bara í stuttan tíma. Það má líka draga þá ályktun að flest börn sem skotin voru á þennan hátt hafi líkast til dáið samstundis og fyrir vikið aldrei verið færð undir læknishendur og þess vegna ekki talin með í neinum tölum. Hverju sem líður er ljóst að þetta var ekki aðeins algengt, heldur kerfisbundið. Höfuð eru lítil skotmörk. Barnshöfuð eru enn minni skotmörk. Með öðrum orðum, svona gerist ekki bara, sérstaklega ekki að þessu umfangi. Einhver miðaði á þessi börn og ætlaði sér að hæfa þau í höfuðið eða bringuna. Ætlaði sér að drepa þau. Slíkt getur aðeins átt sér stað þegar viðkomandi sér ekki barnið sem barn. Sér ekki manneskjuna sem manneskju. Þessi hugsunarháttur lýsir framgöngu ísraelska hernámsliðsins á Gazaströndinni undanfarin þrjú ár og birtist vel í orðum þáverandi varnarmálaráðherra Ísraels, Yoav Galant, þegar hann sagði þann 9. október 2023 að þeir væru að berjast við „mennsk dýr“, sem kallast svo sannarlega á við inntak orða Golda Meir 76 árum fyrr. En afmennskunin einskorðast ekki við slík orð né einstaka hermenn sem framfylgja vilja þeirra sem svona tala. Afmennskunin byrjar ekki þar. Hún byrjar þegar palestínskir foreldrar eru taldir elska börnin sín minna en aðrir foreldrar. Hún byrjar þegar sorg palenstínskrar móður er talin minna virði en sorg annarrar móður. Hún byrjar þegar palestínskt barn hættir að vera barn og verður fyrst og fremst . Í augum þess sem alist hefur upp í samfélagi sem afmennskar heila þjóð var Sam einfaldlega ekki barn sem átti skilið að lifa. Hann var Palestínumaður. Hind var ekki barn. Hún var Palestínumaður. Börnin í rannsókn de Volkskrant voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Tugir þúsunda barna sem drepin hafa verið á Gaza undanfarin þrjú ár voru ekki börn. Þau voru Palestínumenn. Og þess vegna gat sjö mánaða drengur setið í fangi móður sinnar á leiðinni heim frá ömmu sinni og verið skotinn í andlitið. Höfundur er faðir.
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar
Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun