Að­lögun, hvaða að­lögun?

Nei-menn segja okkur að já-atkvæði 29. ágúst þýði „aðlögun“, að Ísland þurfi að breyta lögum sínum, stofnunum sínum, kerfum sínum. Að eitthvað óafturkræft gerist ef við segjum já.

Þetta er rangt. Og nú liggur það fyrir svart á hvítu.

Hvað gerðist síðast?

Ísland var í aðildarviðræðum 2009–2013. Fjögur ár. ESB veitti Íslandi um 1,8 milljarða króna í IPA-styrki. Þeir foru í:

• Endurbætur á þjóðhagsreikningum Hagstofunnar.
• Kortlagningu vistkerfa og fuglalífs.
• Þýðingu á regluverki.
• Fræðslu fyrir fullorðna með litla formlega menntun.

Þetta er ekki „aðlögun.“ Þetta er uppbygging. Og ekkert af þessu var neikvætt.

Engum lögum var breytt

Utanríkisráðuneytið staðfesti þetta formlega 22. maí 2026: á fjögurára viðræðum var engin aðlögun — hvorki lagabreytingar né stofnanabreytingar — umfram venjulegar EES-skuldbindingar.

Af hverju ekki? Vegna þess að ESB samþykkti strax í upphafi: ekki er hægt að gefa sér fyrirfram útkomu þjóðaratkvæðagreiðslu. Engar breytingar fyrr en þjóðin hefur sagt sitt — í seinni þjóðaratkvæðagreiðslu um endanlegan samning.

Hvað þýðir já 29. ágúst?

Það opnar viðræður. Ekkert annað.

Engin lög breytast. Engum stofnunum er breytt. Ekkert óafturkræft gerist. Þjóðin heldur öllum spilum sínum og fær annað tækifæri til að segja nei ef samningurinn hentar ekki.

Ráðuneytið segir: „Ekki verði ráðist í neinar breytingar á stofnunum, kerfum og lögum og regluverki fyrr en að undangengnu endanlegu samþykki íslensku þjóðarinnar.“

Svo hvað er verið að óttast?

Þeir sem tala um „aðlögun“ sem ástæðu til að kjósa nei eru annaðhvort illa upplýstir eða reyna vísvitandi að skapa ótta við eitthvað sem á sér enga stoð í reynslu eða lögum.

Já er ekki já við ESB. Já er já við að semja.

Höfundur er sérfræðingur í samstarfi og smíðaði verdbolga.net, opið mælaborð sem flokkar hvern lið verðbólgunnar eftir uppruna: ríki, erlendu eða innlendu.