Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar 24. ágúst 2026 06:30 Íslenskt samfélag hefur um aldir verið mótað af fákeppni og stéttaskiptingu. Jarðir og auðlindir á höndum kirkjunnar, örfárra bænda og höfðingja. Alþýða fólks bjó við erfið kjör og mjög takmörkuð tækifæri til að bæta hag sinn og sinna. Gamla valdið í nýjum búningi Stórir sigrar hafa unnist. Sjálfstæðisbaráttan, verkalýðshreyfingin og uppbygging velferðarkerfisins færðu aukin tækifæri til almennings. En ef rýnt er í uppbyggingu íslensks samfélags má sjá að rauði þráðurinn hefur aldrei almennilega slitnað. Eignir, fjármunir, sjávarútvegsauðlindin og fjármálakerfið eru enn í höndum fámenns hóps. Hið efnahagslega vald yfir samfélaginu okkar hefur í raun færst úr höndum stórbænda fortíðarinnar yfir til fárra fjárfesta, útgerðarinnar og hagsmunagæslumanna. Óttinn við staðreyndir og gagnsæi Í þessu samhengi er lærdómsríkt að fylgjast með málflutningi þeirra sem berjast gegn ESB-viðræðum. Hvers vegna gætir svona mikils ótta við að ganga til viðræðna, ná fram samningi, fá staðreyndir á borðið og sjá hvaða tækifæri felast í honum? Með því að fara í gegnum ferlið, klára viðræður og fá aðildarsamning á borðið fær íslensk þjóð í tækifæri til að reyna á breytingar sem gætu opnað samfélagið enn frekar, aukið samkeppni, lækkað framfærslukostnað og bætt hag almennings. Hið efnahagslega vald óttast gagnsæið; þeir vilja ekki að þjóðin fái tækifæri til að skoða samninginn sjálf og taki upplýsta ákvörðun. Ala á ótta og óvissu til að tryggja að óbreytt ástand ríki áfram hér á landi. Hvað er raunverulegt sjálfstæði? Sumir halda því fram að verið sé að fórna sjálfstæði þjóðarinnar. En raunverulegt sjálfstæði snýst ekki um að verja hagsmuni fárra útvalinna. Raunverulegt sjálfstæði snýst um að þjóðin fái að vita, velja og hafna á eigin forsendum út frá hagsmunum heildarinnar. Með því að kjósa JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst tryggjum við að ferlinu sé framhaldið, gengið verið að samningaborðinu og almenningur fengi lokaorðið. Það er kominn tími til að landsmenn allir ákveði hvað er best fyrir þjóðina og framtíðar kynslóðir. Sameinumst um það að velja upplýsingar og gagnsæi - segjum JÁ þann 29. ágúst. Höfundur er þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Viðreisn Mest lesið Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Ræður Ísland eitt við heilbrigðisverkefni framtíðarinnar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Já við fleiri verkfærum fyrir byggðir landsins Arna Lára Jónsdóttir skrifar Skoðun Ábyrg stefna í alþjóðamálum Gísli Garðarsson skrifar Skoðun Raunverulegt sjálfstæði Sandra Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þarftu að vita mikið um ESB til að kjósa 29. ágúst? Árný Elínborg Ásgeirsdóttir skrifar Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rífum í lóðin Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar Skoðun Slaufun, skautun, skömmun Örn Bárður Jónsson skrifar Skoðun When Path Dependence Becomes an Argument for Saying No Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Grein fyrir óákveðna kjósendur og nei-sinna Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Fullveldi þjóðar og frelsi einstaklings Pétur B. Sveinsson skrifar Skoðun „Vilja til að ganga í Evrópusambandið“ Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar Skoðun Að skilja, eða skilja ekki, umræðuna Lúðvík Bergvinsson skrifar Skoðun NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar Magnús Jónsson skrifar Skoðun Verðbólgan er stærsti einstaki uppruni hagnaðar á Íslandi Egill Almar Ágústsson skrifar Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar Skoðun Síli veidd í skólpi Jónas Már Torfason ,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Er Marta Kos einnig að plata?.. en það má ekki plata Júlíus Valsson skrifar Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Sjá meira
Íslenskt samfélag hefur um aldir verið mótað af fákeppni og stéttaskiptingu. Jarðir og auðlindir á höndum kirkjunnar, örfárra bænda og höfðingja. Alþýða fólks bjó við erfið kjör og mjög takmörkuð tækifæri til að bæta hag sinn og sinna. Gamla valdið í nýjum búningi Stórir sigrar hafa unnist. Sjálfstæðisbaráttan, verkalýðshreyfingin og uppbygging velferðarkerfisins færðu aukin tækifæri til almennings. En ef rýnt er í uppbyggingu íslensks samfélags má sjá að rauði þráðurinn hefur aldrei almennilega slitnað. Eignir, fjármunir, sjávarútvegsauðlindin og fjármálakerfið eru enn í höndum fámenns hóps. Hið efnahagslega vald yfir samfélaginu okkar hefur í raun færst úr höndum stórbænda fortíðarinnar yfir til fárra fjárfesta, útgerðarinnar og hagsmunagæslumanna. Óttinn við staðreyndir og gagnsæi Í þessu samhengi er lærdómsríkt að fylgjast með málflutningi þeirra sem berjast gegn ESB-viðræðum. Hvers vegna gætir svona mikils ótta við að ganga til viðræðna, ná fram samningi, fá staðreyndir á borðið og sjá hvaða tækifæri felast í honum? Með því að fara í gegnum ferlið, klára viðræður og fá aðildarsamning á borðið fær íslensk þjóð í tækifæri til að reyna á breytingar sem gætu opnað samfélagið enn frekar, aukið samkeppni, lækkað framfærslukostnað og bætt hag almennings. Hið efnahagslega vald óttast gagnsæið; þeir vilja ekki að þjóðin fái tækifæri til að skoða samninginn sjálf og taki upplýsta ákvörðun. Ala á ótta og óvissu til að tryggja að óbreytt ástand ríki áfram hér á landi. Hvað er raunverulegt sjálfstæði? Sumir halda því fram að verið sé að fórna sjálfstæði þjóðarinnar. En raunverulegt sjálfstæði snýst ekki um að verja hagsmuni fárra útvalinna. Raunverulegt sjálfstæði snýst um að þjóðin fái að vita, velja og hafna á eigin forsendum út frá hagsmunum heildarinnar. Með því að kjósa JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslunni þann 29. ágúst tryggjum við að ferlinu sé framhaldið, gengið verið að samningaborðinu og almenningur fengi lokaorðið. Það er kominn tími til að landsmenn allir ákveði hvað er best fyrir þjóðina og framtíðar kynslóðir. Sameinumst um það að velja upplýsingar og gagnsæi - segjum JÁ þann 29. ágúst. Höfundur er þingmaður Viðreisnar í Suðurkjördæmi.
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun
Skoðun Kerfislægt virðingarleysi – Þegar sparað er í velferð en verðmæti sameignar renna annað Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Maðurinn einn er ei nema hálfur – með öðrum er hann meiri en hann sjálfur Kristín Bjarnadóttir skrifar
Skoðun Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir skrifar
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Hvað segja hin 20.000 fyrirtækin? Andrés Magnússon,Hrund Rudolfsdóttir,Margrét Kristmannsdóttir Skoðun
Almenningur ákveður 29. ágúst hvort vextir verða 3–4% eða 8–9% og áhætta þjóðarinnar verði mikil eða lítil næstu 30 árin Baldur Pétursson Skoðun