Ferðaþjónustunni hent fyrir rútu hallalausra fjárlaga Njáll Trausti Friðbertsson skrifar 9. september 2026 09:30 Frumvarp ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur um fjárlög fyrir árið 2027 liggur nú fyrir. Það hefur vart farið framhjá neinum. Ríkisstjórnin hreykir sig af því við hvert tækifæri sem gefst að hallarekstur ríkissjóðs verði stöðvaður á næsta ári. Það markmið eitt og sér er gott og gilt, og skiptir svo sannarlega máli, aftur á móti er alls ekki sama hvaða leið er farin að því að skila hallalausum fjárlögum. Sú leið sem ríkisstjórnin kýs nú ótrauð að feta vekur ugg svo vægt sé til orða tekið enda birtast í frumvarpinu skattahækkanir ofan á skattahækkanir. Skattasleggja ríkisstjórnarinnar Þar sem enginn virðist vera óhultur fyrir skattasleggju ríkisstjórnarinnar, sérstaklega ekki ferðaþjónustan. Stærsta einstaka útflutningsatvinnugrein þjóðarbúsins sem á nú að bera hitann og þungann af fyrirhuguðum skattahækkunum stjórnarinnar. Ríkisstjórnin ætlar sér að taka upp svokallað auðlindagjald fyrir aðgang ferðamanna að náttúruperlum Íslands og hækka virðisaukaskatt á aðgang að baðlónum úr 11% þrepinu í 24%. Þar að auki ætlar hún sér í þá nýbreytni að færa gistináttaskatt og innviðagjald á farþega skemmtiferðaskipa undir hækkun krónutölugjalda á milli ára. Gistináttaskattur og innviðagjald munu því hækka um 5,2% á næsta ári og ekki verður annað séð en að þessi íþyngjandi breyting sé komin til að vera hjá þessari ríkisstjórn. Þá eru aðrir skattar og gjöld sem ríkisstjórnin ætlar sér líka að hækka sem eru hér ónefndir en hafa svo sannarlega einnig áhrif á þjónustu við ferðamenn. Vert er hins vegar að nefna kílómetragjaldið sérstaklega, þar sem ríkisstjórnin leggur til að það skuli hækkað um 15,9%. Það er ekki eitt, það er allt, þegar kemur að hækkun skatta og gjalda á ferðaþjónustuna. Skaðinn verður mestur á landsbyggðinni Allt eiga þessir skattar það sameiginlegt að snerta ferðaþjónustuna beint eða óbeint og að vera í raun landsbyggðarskattar. Nær öll baðlón landsins eru stödd utan höfuðborgarsvæðisins og þær náttúruperlur sem munu verða fyrir barðinu á nýrri gjaldtöku sömuleiðis. Baðlón eru sérstaklega mikilvægir seglar úti á landi enda eru mörg þeirra staðsett á svæðum þar sem framboð annarrar afþreyingar er takmarkað. Þau laða ferðamenn að og gera það að verkum að oft og tíðum kjósa þeir að dvelja lengur og gista nálægt þeim. Þar að auki eru gestir baðlóna að stórum hluta Íslendingar og heimamenn. Þessari uppbyggingu teflir ríkisstjórnin nú í tvísýnu og öllum þeim störfum sem starfsemi baðlóna skapar hringinn í kringum landið. Ríkisstjórnin ætlar sér hins vegar ekki aðeins að hækka skatta og gjöld á þá afþreyingu og gistingu sem fyrir er og hefur byggst upp um allt land heldur einnig að auka álögur og hækka kostnaðinn við að ferðast til þeirra. Staðreyndin er sú að um 64% ferðamanna velja bílaleigubíl sem sinn aðalferðamáta hér á landi og hækkun kílómetragjaldsins getur hæglega leitt til þess að þeir kjósi að stytta ferðalagið sitt og leigja bíl í færri daga en ella. Komur skemmtiferðaskipa eru svo ekki síður mikilvægar fyrir minni hafnir og smærri samfélög landsins en árleg hækkun innviðagjaldsins mun ekki vera til þess fallin að fjölga þeim. Sitt sýnist hverjum en ljóst er að ríkisstjórnin hefur hent ferðaþjónustunni fyrir rútu hallalausra fjárlaga og skaðinn mun verða mestur á landsbyggðinni. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksin og situr í fjárlaganefnd. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Njáll Trausti Friðbertsson Fjárlagafrumvarp 2027 Mest lesið Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty Skoðun Skoðun Skoðun Um Stafræna heilsu: Karp er best með forsjá Alma D. Möller skrifar Skoðun Piparsveinar fagna nýútkominni skýrslu um strandveiðar Kjartan Sveinsson skrifar Skoðun Loftbrúin fjarlægist skosku leiðina Berglind Harpa Svavarsdóttir skrifar Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar Skoðun Þingmaðurinn sem ruglaði saman gagnrýni og andstöðu Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Að segja satt frá og gera það strax! Álfheiður Ingadóttir skrifar Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar Skoðun Takk fyrir, ferðamaður! Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Sérstaða Íslands: forskot eða fjötur um fót? Hugrún Elvarsdóttir skrifar Skoðun Í framlínu náttúruverndar í 50 ár Magnús Hallur Jónsson skrifar Skoðun Frumkvöðull snýst gegn eigin hugmyndum Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar Skoðun Viðreisn einfaldar regluverk og minnkar báknið Hanna Katrín Friðriksson skrifar Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Sjá meira
Frumvarp ríkisstjórnar Kristrúnar Frostadóttur um fjárlög fyrir árið 2027 liggur nú fyrir. Það hefur vart farið framhjá neinum. Ríkisstjórnin hreykir sig af því við hvert tækifæri sem gefst að hallarekstur ríkissjóðs verði stöðvaður á næsta ári. Það markmið eitt og sér er gott og gilt, og skiptir svo sannarlega máli, aftur á móti er alls ekki sama hvaða leið er farin að því að skila hallalausum fjárlögum. Sú leið sem ríkisstjórnin kýs nú ótrauð að feta vekur ugg svo vægt sé til orða tekið enda birtast í frumvarpinu skattahækkanir ofan á skattahækkanir. Skattasleggja ríkisstjórnarinnar Þar sem enginn virðist vera óhultur fyrir skattasleggju ríkisstjórnarinnar, sérstaklega ekki ferðaþjónustan. Stærsta einstaka útflutningsatvinnugrein þjóðarbúsins sem á nú að bera hitann og þungann af fyrirhuguðum skattahækkunum stjórnarinnar. Ríkisstjórnin ætlar sér að taka upp svokallað auðlindagjald fyrir aðgang ferðamanna að náttúruperlum Íslands og hækka virðisaukaskatt á aðgang að baðlónum úr 11% þrepinu í 24%. Þar að auki ætlar hún sér í þá nýbreytni að færa gistináttaskatt og innviðagjald á farþega skemmtiferðaskipa undir hækkun krónutölugjalda á milli ára. Gistináttaskattur og innviðagjald munu því hækka um 5,2% á næsta ári og ekki verður annað séð en að þessi íþyngjandi breyting sé komin til að vera hjá þessari ríkisstjórn. Þá eru aðrir skattar og gjöld sem ríkisstjórnin ætlar sér líka að hækka sem eru hér ónefndir en hafa svo sannarlega einnig áhrif á þjónustu við ferðamenn. Vert er hins vegar að nefna kílómetragjaldið sérstaklega, þar sem ríkisstjórnin leggur til að það skuli hækkað um 15,9%. Það er ekki eitt, það er allt, þegar kemur að hækkun skatta og gjalda á ferðaþjónustuna. Skaðinn verður mestur á landsbyggðinni Allt eiga þessir skattar það sameiginlegt að snerta ferðaþjónustuna beint eða óbeint og að vera í raun landsbyggðarskattar. Nær öll baðlón landsins eru stödd utan höfuðborgarsvæðisins og þær náttúruperlur sem munu verða fyrir barðinu á nýrri gjaldtöku sömuleiðis. Baðlón eru sérstaklega mikilvægir seglar úti á landi enda eru mörg þeirra staðsett á svæðum þar sem framboð annarrar afþreyingar er takmarkað. Þau laða ferðamenn að og gera það að verkum að oft og tíðum kjósa þeir að dvelja lengur og gista nálægt þeim. Þar að auki eru gestir baðlóna að stórum hluta Íslendingar og heimamenn. Þessari uppbyggingu teflir ríkisstjórnin nú í tvísýnu og öllum þeim störfum sem starfsemi baðlóna skapar hringinn í kringum landið. Ríkisstjórnin ætlar sér hins vegar ekki aðeins að hækka skatta og gjöld á þá afþreyingu og gistingu sem fyrir er og hefur byggst upp um allt land heldur einnig að auka álögur og hækka kostnaðinn við að ferðast til þeirra. Staðreyndin er sú að um 64% ferðamanna velja bílaleigubíl sem sinn aðalferðamáta hér á landi og hækkun kílómetragjaldsins getur hæglega leitt til þess að þeir kjósi að stytta ferðalagið sitt og leigja bíl í færri daga en ella. Komur skemmtiferðaskipa eru svo ekki síður mikilvægar fyrir minni hafnir og smærri samfélög landsins en árleg hækkun innviðagjaldsins mun ekki vera til þess fallin að fjölga þeim. Sitt sýnist hverjum en ljóst er að ríkisstjórnin hefur hent ferðaþjónustunni fyrir rútu hallalausra fjárlaga og skaðinn mun verða mestur á landsbyggðinni. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksin og situr í fjárlaganefnd.
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun
Skoðun Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson skrifar
Skoðun Um traust, ábyrgð og fagmennsku í listsamkeppnum Markús Þór Andrésson,Anna Rún Tryggvadóttir skrifar
Skoðun Árangur LEB er ótvíræður – en fátækt eldri borgara er þjóðarskömm Björn Snæbjörnsson skrifar
Skoðun Ofbeldi kemur ekki úr vegabréfi. Það sprettur af fátækt, útilokun og lygum Ian McDonald skrifar
Skoðun Aðgerðaleysi fjármálaráðherra kemur erlendum tæknirisum til góða Guðmundur Halldór Björnsson skrifar
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Norðurlönd gætu misst Grænland og Færeyjar ef endurskoðun Helsingforssamningsins dregst á langinn Maiken Poulsen Englund,Lars Barfoed,Torbjörn Nyström,Sara Fleischer,Hrannar Björn Arnarsson Skoðun
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir Skoðun