Ekki víst að asbestmengun hafi borist með reyknum

Silja Rún Sigurbjörnsdóttir skrifar 15. september 2026 17:34

Þorsteinn Jóhannsson sérfræðingur í loftgæðamálum hjá Umhverfisstofnun, segir að fólk þurfi almennt ekki að hafa áhyggjur af asbestmengun. Bylgjan/Vísir/Viktor Freyr

Sérfræðingur í loftgæðum hjá Umhverfisstofnun segir íbúa í grennd við Toppstöðina í Elliðaárdal ekki þurfa að óttast asbestmengun þrátt fyrir að asbest sé í húsinu. Heljarinnar tiltekt sé fram undan.

Eldur kviknaði í Toppstöðinni í Elliðaárdal í gærkvöldi og var allt viðbragð slökkviliðsins kallað út. Mikill reykur kom frá byggingunni en asbest er í húsinu.

„Þetta var ekkert lífshættulegt ástand. Þetta var mikil loftmengun og af myndum að dæma sem ég sá úr Fossvogshverfinu var þetta eins og slæmt gamlárskvöld,“ segir Þorsteinn Jóhannsson, sérfræðingur í loftgæðum hjá Umhverfisstofnun, sem ræddi málið í Reykjavík síðdegis.

„Það sem var kannski hættulegast var að þetta var stór bruni í iðnaðarhúsnæði og í iðnaðarhúsnæði eru oft alls konar hlutir að brenna. Þetta var mjög svartur reykur um tíma.“

Asbest brenni þó ekki heldur sé það steintegund sem var mikið notuð sem brunavörn og veggjaklæðningar á árunum 1960 til 1980. Þá var einnig algengt að byggja milliveggi úr asbesti. Þorsteinn telur að þeir sem hafi komið verst út úr asbestmengun séu þeir sem störfuðu við að setja slíkt upp og voru í mikilli návist við efnið.

„Það fuðrar ekki upp og það er ekkert víst að það hafi verið nein asbestmengun í gær en reykurinn var samt nógu slæmur.“

Flókið að þrífa

Þorsteinn segist ekki vita hvort einhvers konar asbesttrefjar hafi komist í loftið en jafnvel þótt að kvikni í þýði það ekki sjálfkrafa að asbest fari út í loftið.

„Þegar þú ert með svona stóran og mikinn eld inni í húsi þá ferðu kannski að horfa á burðarvirki hússins og ef einhver hluti af burðarvirkinu er að hrynja. Það hrynur kannski ein hæðin niður og þá brotna asbestplöturnar og þá ertu kominn með mikið asbestryk,“ segir hann.

Töluvert af húsum á Íslandi eru enn með asbesti í en eigendur húsnæðanna ættu ekki að þurfa hafa áhyggjur. Hins vegar ef ráðist er í framkvæmdir, jafn litlar og að hengja mynd upp á vegg, komi asbestryk og það sé hættulegt.

Til að fjarlægja slíkt þurfa iðnaðarmenn sérstakt leyfi og er nauðsynlegt að fylgja ströngum kröfum. Heljarinnar vinna er fram undan í Toppstöðinni.

„Þetta verður svolítið flókinn vettvangur til að hreinsa upp asbestið,“ segir Þorsteinn.

„Ég held að það sé alveg óhætt og sem sagt fyrst og fremst er hættan fyrir þá starfsmenn sem eru að hreinsa rýmið og fjarlægja asbestið.“

Reykjavík síðdegis Bylgjan Reykjavík Slökkvilið