Meintur gerandi fái vernd á meðan brota­þoli og fjöl­skylda sitja í djúpum sárum

Í næsta mánuði verða tvö ár liðin frá því að stúlkan, sem er í dag fimmtán ára, greindi í viðtali hjá Barnahúsi frá ítrekuðu og grófu kynferðisofbeldi af hálfu fyrrum stjúpföður síns en ofbeldið átti sér stað frá því hún var níu ára þar til hún var tólf ára.

Helga Baldvins Bjargardóttir, réttargæslumaður stúlkunnar, segir málið hafa verið hjá lögreglu í tæpt ár án þess að rætt hafi verið við vitni né kallað eftir skýrslu frá Barnahúsi. Málið var þá hjá ákæruvaldinu í hálft ár áður en ákveðið var að senda það aftur til rannsóknar. Í millitíðinni afhenti lögregla manninum síma stúlkunnar fyrir mistök.

„Þetta hefur bara gríðarlega slæm áhrif á brotaþola og öll málsmeðferðin, að þetta taki svona ofboðslega langan tíma og sé svo komið aftur til ákæruvaldsins. Það eru komin tvö ár síðan barnið segir frá,“ segir Helga.

Tilhugsunin um að gerandi hafi aðgang að símanum yfirþyrmandi

Hvað síma stúlkunnar varðar bendir Helga á að maðurinn kunni öll lykilorð og geti því hæglega komist að viðkvæmum upplýsingum. 

Þó lögregla hafi beðist afsökunar og bætt stúlkunni símann fjárhagslega hafi þau ekki fallist á kröfu föður hennar um að húsleit yrði gerð hjá manninum og hann tekinn trúanlegur að hann hafi hent símanum. Lögreglu hefði átt að vera ljóst frá upphafi að síminn, sem er neon litaður, hafi ekki tilheyrt manninum. 

Allt hafi þetta haft gríðarlega alvarleg sálræn áhrif á stúlkuna.

„Hún rauk upp í áfallastreitu og áfallaviðbrögðum við þetta, og bara tilhugsunin um að meintur gerandi komist í allar þessar myndir og einkaskilaboð eru bara yfirþyrmandi,“ segir Helga.

Bróðir og faðir úrskurðaðir í nálgunarbann

Faðir stúlkunnar sagði í samtali við DV fyrir helgi að rannsókn lögreglu hafi verið misheppnuð og fulla af klúðri en hann sætir nú nálgunarbanni vegna hótana í garð mannsins. Hann gekkst við því í viðtalinu að hafa hótað að eyðileggja líf mannsins og fjölskyldu hans.

„Þessi maður rústaði lífi dóttur minnar. Hann skal fá makleg málagjöld. Hann braut mörg hundruð sinnum gegn henni á viðbjóðslegan hátt. Það sem hann gerði er ófyrirgefanlegt,“ segir faðirinn, sem ekki vill láta nafns síns getið, í samtali við DV.

Sonur hans, bróðir stúlkunnar, var einnig úrskurðaður í nálgunarbann af Héraðsdómi Reykjavíkur eftir að hann réðst á manninn þann 11. október en Landsréttur felldi þann úrskurð úr gildi í lok síðasta mánaðar.

Meintur gerandi fær vernd meðan fjölskyldan situr í sárum

Helga bendir á að sonurinn hafi einnig verið beittur ofbeldi og kært manninn en það ekki hafa fengið framgöngu í kerfinu þar sem hann mundi atvikin illa. Hann hafi rekist á manninn á förnum vegi og ráðist á hann.

„Það er þá sem að gerandi fær nálgunarbann bæði á bróðurinn og á föður brotaþola,“ segir Helga en hún segir föðurinn öskureiðan, líkt og við var að búast.

„Þetta er ferli sem að tekur bara tvo mánuði og þarna er meintur gerandi kominn með vernd á meðan brotaþoli og fjölskylda sitja í djúpum sárum í tvö ár að bíða eftir einhverri niðurstöðu í málinu,“ segir hún enn fremur.

Nauðsynlegt sé að gera betur. Lögreglan sé vanfjármögnuð en skorti einnig þekkingu á ofbeldi, áföllum og áfallamiðaðri nálgun.

„Það er í rauninni ekki boðlegt að senda brotaþola af stað með að kæra málin sín og berskjalda sig svona og afhenda viðkvæmustu og erfiðustu upplýsingar lífs síns kerfi sem að kann ekki að taka við þeim og vinna úr þeim á þann hátt að það valdi þeim ekki skaða,“ segir Helga.