Rukkaður um milljón þrátt fyrir sigur í Hæsta­rétti

„Þetta er ansi þröng og snúin staða sem Erling er í. Þetta er maður sem á erfitt með að bera hendur fyrir höfuð sér,“ segir Flóki Ásgeirsson, lögmaður Erling. Í vikunni var þingfest mál á hendur Erling þar sem Hamrar krefjast hátt í milljón króna. Það er 759.120 krónur auk dráttarvaxta og málskostnaðar.

Hamrar hafa áður krafið Erling um ógreidd dvalargjöld á þeim tíma sem hann stóð í stappi við Mosfellsbæ til þess að fá NPA þjónustu.

Erling, sem er 59 ára véltæknifræðingur, lamaðist í vélhjólaslysi árið 2001 og greindist síðar með MS sjúkdóminn. Heilsa hans og geta til að tjá sig hefur versnað sífellt. „Það eitt og sér gerir þetta erfitt fyrir hann að vera að standa í þessu stappi við stjórnvöld,“ segir Flóki.

Vildi komast heim

Erling var með NPA samning við heimabæ sinn Mosfellsbæ árin 2011 til 2016. En þá var honum rift og Erling fór inn á hjúkrunarheimili, innan um háaldrað fólk með heilabilun og aðra öldrunarsjúkdóma. Var Erling tjáð að um skammtímalausn væri að ræða en á Hömrum dvaldist hann til ársins 2021. Líkti hann þeirri vist við varðhald og sagði að hann hefði aldrei samþykkt langtímavistun.

„Ég er nýlega giftur, á konu og heimili og bíð eftir að fá að komast heim,“ sagði Erling í viðtali við Fréttablaðið í ágúst árið 2020.

Stórkostlegt réttindamál

Ári seinna, 2021, sigraði Erling mál gegn Mosfellsbæ sem hafði neitað að veita honum NPA þjónustu. Í maí árið 2022 bar hann aftur sigur úr býtum, fyrir Hæstarétti, og fékk miskabætur.

Öryrkjabandalagið lýsti dómsniðurstöðunni sem miklum sigri fyrir fatlað fólk, sem hefur í mörgum tilfellum verið vistað á hjúkrunarheimilum í stað þess að fá NPA samninga og dvelja heima hjá sér. Þuríður Harpa Sigurðardóttir, formaður bandalagsins, sagði niðurstöðuna stórkostlegt réttindamál.

Þrjár lögsóknir

Á meðan á þessum málaferlum stóð lögsóttu Hamrar Erling vegna ógreiddra dvalargjalda. Í eitt skipti var gert fjárnám í húsinu hans þar sem hann gat ekki greitt kröfuna. Vinur Erling hljóp þá undir bagga með honum og greiddi kröfuna fyrir hann.

Aftur lögsóttu Hamrar Erling vegna dvalarinnar, fyrir tímabilið frá lokum ársins 2019 til loka árs 2020, en þeirri kröfu var vísað frá dómi. Nú hafa Hamrar krafið hann á ný fyrir þetta tímabil.

Flóki segir málið nokkuð flókið. Hluti af málarekstri Erling gegn Mosfellsbæ gekk út á að sveitarfélagið myndi bæta honum það fjártjón sem hann varð fyrir þegar hann var án NPA þjónustu og þurfti að dveljast á hjúkrunarheimili. Að sögn Flóka hafa Hamrar rukkað Erling um hátt í þriðju milljón króna í heildina.

Þessari kröfu var hins vegar vísað frá Hæstarétti en rétturinn komst að því að það hefðu ekki verið leiddar nægilegar líkur að því að Erling hefði þrátt fyrir allt ekki geta dvalist á heimili sínu.

„Það hefur aldrei verið skorið úr bótaábyrgð Mosfellsbæjar vegna þessa hluta málsins,“ segir Flóki. „Það kemur til greina af hálfu Erling að höfða mál að nýju og fá úr þessu skorið hvort hann eigi að þurfa að bera þennan kostnað sjálfur eða hvort að Mosfellsbær beri hann.“

Allir benda á hinn

Erling er með metna þjónustuþörf upp á 741 klukkutíma á mánuði, sem sagt 24 tíma á sólarhring. Engu að síður vildi Mosfellsbær aðeins veita honum félagslega heimaþjónustu, liðveislu og akstur á þeim tíma sem um ræðir. Það er ef hann hefði farið fyrr af hjúkrunarheimilinu. Mosfellsbær vildi ekki veita honum þjónustu að næturlagi eða samfellda þjónustu að degi til.

Eftir að Erling sigraði málið gegn Mosfellsbæ komst hann loks af hjúkrunarheimilinu og fékk NPA þjónustu heima hjá sér. Eða réttara sagt annað form af þjónustunni, sem stýrt er af Mosfellsbæ, vegna þess að hann getur það ekki sjálfur.

„Þetta er klassískt mál þar sem kerfin tala ekkert saman,“ segir Flóki. „Sveitarfélagið segist ekki bera neina ábyrgð, hvorki á að veita honum þjónustu til þess að hann geti verið heima hjá sér né afleiðingum þess ef það er ekki gert. Hjúkrunarfélagið er rekið sem einkahlutafélag með samning við Sjúkratryggingar og telja sig ekki bera neina ábyrgð og ríkið og ráðuneytið ekki heldur. Það benda allir á hinn.“