Samfélagið þurfi á börnum að halda Berghildur Erla Bernharðsdóttir skrifar 17. júlí 2024 20:31 Sunna Símonardóttir aðjúnkt í félagsfræði við Háskóla Íslands. Vísir/Sigurjón Frjósemi hér á landi hefur ekki verið minni frá upphafi mælinga á nítjándu öld. Síðasta áratug hefur þjóðin ekki viðhaldið mannfjölda til framtíðar. Það er brýnt að snúa þróuninni við að mati sérfræðings vilji landsmenn viðhalda góðu velferðarkerfi og innviðum. Algjört hrun hefur orðið á fæðingartíðni hér á landi síðustu ár og hefur hún aldrei verið lægri. Nú fæðir hver kona að meðaltali eitt komma sex barn. Frjósemin þyrfti að vera tvö komma eitt barn svo mannfjöldanum væri viðhaldið en það þarf að fara aftur til 2012 til að finna þann fjölda. Þetta kemur fram í nýjum tölum frá Hagstofunni. Þar kemur fram að á síðasta ári fæddust Sjötíu færri börn en árið á undan eða samtals 4.315 börn. Eldri mæður og færri sem vilja börn Áður fyrr var mun algengara að konur eignuðust fyrsta barn á þrítugsaldri en frá 2019 hafa langflestar konur verið á fertugsaldri þegar þær eignast sitt fyrsta barn. Það er svo talin vera ein af ástæðunum fyrir lækkandi fæðingartíðni að sögn Sunnu Símonardóttur nýdoktors og aðjúnkts við Háskóla Íslands. „Konur eru að eignast börn seinna og það er líka stærri hópur en áður sem ákveður að eignast ekki börn,“ segir Sunna. Öflug velferðarkerfi ali ekki endilega af sér fleiri börn Sama þróun hófst nokkuð fyrr annars staðar á Norðurlöndum og í fyrra var t.d. er fæðingartíðni í Finnlandi um eitt komma tvö börn á hverja konu. Sunna segir að þrátt fyrir að samfélög teljist með öflug velferðarkerfi eignist fólk þar sífellt færri börn. „Það ber vott um það að það sé líka eitthvað annað í gangi. Það er flókið að snúa þessari þróun við því það eru svo margir áhrifaþættir í gangi. Það hefur t.d. komið fram í rannsóknum að fólk á barneignaraldri upplifir meiri hættu í kringum sig en áður og það getur haft áhrif á viljann til að eignast börn,“ segir Sunna. Samfélagið þurfi á börnum að halda Fækkunin hafi ekki haft áhrif á mannfjöldann hér á landi en sem komið er vegna þess hversu margir innflytjendur hafi sest hér að en það geti breyst. „Þá munum við vera í vanda því þá verða of fáir til að viðhalda kerfunum okkar, innviðum og velferðinni. Þetta er áskorun sem mjög margar þjóðir standa frammi fyrir núna og mikilvægt að vanmeta hana ekki til framtíðar,“ segir Sunna. Það þurfi að huga enn betur að fólki á barneignaraldri hér á landi. „Það þarf að huga að betri innviðum til að fólk geti séð fyrir sér að eignast hér börn. Við þurfum að brúa bilið milli fæðingarorlofs og dagvistunar, það er morgunljóst. Það þarf að skapa foreldrum bestu aðstæðurnar til að geta eignast börn,“ segir Sunna að lokum. Börn og uppeldi Félagsmál Alþingi Mest lesið Lappirnar á manninum stóðu út úr ísnum Innlent Sífellt fleiri verði nærsýnir vegna snjalltækja Innlent Neyðarkassinn eigi að skapa ró Innlent Katrín tekur sæti í háskólaráði HÍ Innlent Safnaði 700 þúsund krónum:„Ég hreinlega bara elska Barnaspítalann svo mikið“ Innlent Miðflokkurinn að taka fram úr Sjálfstæðisflokknum í fylgi Innlent Pele´s hair: A fascinating phenomenon created by the volcano News in english Stórkostlegt sjónarspil yfir gosstöðvunum Innlent Tveir drengir grófust undir sandi í Danmörku og létust Erlent Annar skemmdarvargurinn handtekinn en hinn á bak og burt Innlent Fleiri fréttir Sífellt fleiri verði nærsýnir vegna snjalltækja Lappirnar á manninum stóðu út úr ísnum Katrín tekur sæti í háskólaráði HÍ Safnaði 700 þúsund krónum:„Ég hreinlega bara elska Barnaspítalann svo mikið“ Betra að blása eða skola nornahárin af til að koma í veg fyrir skemmdir Þúsundir lítra af kjötsúpu á Hvolsvelli Neyðarkassinn eigi að skapa ró Bylting í skipulagi miðbæjar Hafnarfjarðar Miðflokkurinn að taka fram úr Sjálfstæðisflokknum í fylgi Ungmenni með hníf í skólanum Tíðindi í nýrri könnun, neyðarkassi og hundahlaup í beinni Hafnar því að nokkuð saknæmt sé í greininni um MAST Styttur af Bakkabræðrum afhjúpaðar á Dalvík Þjóðarhöll sleppur við mat á umhverfisáhrifum Skaftárhlaupið í rénun: Kemur úr Eystri-Skaftárketli en ekki þeim vestri Samþykkja nafnið Buffý en hafna tveimur nöfnum Sex bílum stolið af Heklu Annar skemmdarvargurinn handtekinn en hinn á bak og burt Konan sem lenti undir ísfarginu er ólétt Erfitt að fylgja þræði í hugmyndum borgarfulltrúans Veita fjölskyldunni alla viðeigandi aðstoð Þungar áhyggjur af vopnaburði ungmenna Vikið úr stjórn fjallaleiðsögumanna eftir slysið Vantar vitni að alvarlegum árekstri á Bústaðavegi Gripu í taumana og vísa mun fleiri frá landamærunum Hafa ekki tíma í samskipti vegna mönnunarvanda Greinir á hvort námið hafi verið lagt niður degi eftir banaslys Sanna orðin vinsælust „Getur ekki verið að við ætlum að bregðast þessu barni“ Kjaradeila starfsmanna á hjúkrunarheimilum og stóraukin landamæravarsla Sjá meira
Algjört hrun hefur orðið á fæðingartíðni hér á landi síðustu ár og hefur hún aldrei verið lægri. Nú fæðir hver kona að meðaltali eitt komma sex barn. Frjósemin þyrfti að vera tvö komma eitt barn svo mannfjöldanum væri viðhaldið en það þarf að fara aftur til 2012 til að finna þann fjölda. Þetta kemur fram í nýjum tölum frá Hagstofunni. Þar kemur fram að á síðasta ári fæddust Sjötíu færri börn en árið á undan eða samtals 4.315 börn. Eldri mæður og færri sem vilja börn Áður fyrr var mun algengara að konur eignuðust fyrsta barn á þrítugsaldri en frá 2019 hafa langflestar konur verið á fertugsaldri þegar þær eignast sitt fyrsta barn. Það er svo talin vera ein af ástæðunum fyrir lækkandi fæðingartíðni að sögn Sunnu Símonardóttur nýdoktors og aðjúnkts við Háskóla Íslands. „Konur eru að eignast börn seinna og það er líka stærri hópur en áður sem ákveður að eignast ekki börn,“ segir Sunna. Öflug velferðarkerfi ali ekki endilega af sér fleiri börn Sama þróun hófst nokkuð fyrr annars staðar á Norðurlöndum og í fyrra var t.d. er fæðingartíðni í Finnlandi um eitt komma tvö börn á hverja konu. Sunna segir að þrátt fyrir að samfélög teljist með öflug velferðarkerfi eignist fólk þar sífellt færri börn. „Það ber vott um það að það sé líka eitthvað annað í gangi. Það er flókið að snúa þessari þróun við því það eru svo margir áhrifaþættir í gangi. Það hefur t.d. komið fram í rannsóknum að fólk á barneignaraldri upplifir meiri hættu í kringum sig en áður og það getur haft áhrif á viljann til að eignast börn,“ segir Sunna. Samfélagið þurfi á börnum að halda Fækkunin hafi ekki haft áhrif á mannfjöldann hér á landi en sem komið er vegna þess hversu margir innflytjendur hafi sest hér að en það geti breyst. „Þá munum við vera í vanda því þá verða of fáir til að viðhalda kerfunum okkar, innviðum og velferðinni. Þetta er áskorun sem mjög margar þjóðir standa frammi fyrir núna og mikilvægt að vanmeta hana ekki til framtíðar,“ segir Sunna. Það þurfi að huga enn betur að fólki á barneignaraldri hér á landi. „Það þarf að huga að betri innviðum til að fólk geti séð fyrir sér að eignast hér börn. Við þurfum að brúa bilið milli fæðingarorlofs og dagvistunar, það er morgunljóst. Það þarf að skapa foreldrum bestu aðstæðurnar til að geta eignast börn,“ segir Sunna að lokum.
Börn og uppeldi Félagsmál Alþingi Mest lesið Lappirnar á manninum stóðu út úr ísnum Innlent Sífellt fleiri verði nærsýnir vegna snjalltækja Innlent Neyðarkassinn eigi að skapa ró Innlent Katrín tekur sæti í háskólaráði HÍ Innlent Safnaði 700 þúsund krónum:„Ég hreinlega bara elska Barnaspítalann svo mikið“ Innlent Miðflokkurinn að taka fram úr Sjálfstæðisflokknum í fylgi Innlent Pele´s hair: A fascinating phenomenon created by the volcano News in english Stórkostlegt sjónarspil yfir gosstöðvunum Innlent Tveir drengir grófust undir sandi í Danmörku og létust Erlent Annar skemmdarvargurinn handtekinn en hinn á bak og burt Innlent Fleiri fréttir Sífellt fleiri verði nærsýnir vegna snjalltækja Lappirnar á manninum stóðu út úr ísnum Katrín tekur sæti í háskólaráði HÍ Safnaði 700 þúsund krónum:„Ég hreinlega bara elska Barnaspítalann svo mikið“ Betra að blása eða skola nornahárin af til að koma í veg fyrir skemmdir Þúsundir lítra af kjötsúpu á Hvolsvelli Neyðarkassinn eigi að skapa ró Bylting í skipulagi miðbæjar Hafnarfjarðar Miðflokkurinn að taka fram úr Sjálfstæðisflokknum í fylgi Ungmenni með hníf í skólanum Tíðindi í nýrri könnun, neyðarkassi og hundahlaup í beinni Hafnar því að nokkuð saknæmt sé í greininni um MAST Styttur af Bakkabræðrum afhjúpaðar á Dalvík Þjóðarhöll sleppur við mat á umhverfisáhrifum Skaftárhlaupið í rénun: Kemur úr Eystri-Skaftárketli en ekki þeim vestri Samþykkja nafnið Buffý en hafna tveimur nöfnum Sex bílum stolið af Heklu Annar skemmdarvargurinn handtekinn en hinn á bak og burt Konan sem lenti undir ísfarginu er ólétt Erfitt að fylgja þræði í hugmyndum borgarfulltrúans Veita fjölskyldunni alla viðeigandi aðstoð Þungar áhyggjur af vopnaburði ungmenna Vikið úr stjórn fjallaleiðsögumanna eftir slysið Vantar vitni að alvarlegum árekstri á Bústaðavegi Gripu í taumana og vísa mun fleiri frá landamærunum Hafa ekki tíma í samskipti vegna mönnunarvanda Greinir á hvort námið hafi verið lagt niður degi eftir banaslys Sanna orðin vinsælust „Getur ekki verið að við ætlum að bregðast þessu barni“ Kjaradeila starfsmanna á hjúkrunarheimilum og stóraukin landamæravarsla Sjá meira