Ert þú ekki bara pólitíkus? Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar 5. janúar 2026 07:47 Ég er enginn pólitíkus, hef ég stundum heyrt fólk segja sem hefur brennandi áhuga á samfélagi sínu og hvernig því er stjórnað. Í grunninn þá snýst stjórnun sveitarfélags fyrst og fremst um að veita íbúum lögbundna þjónustu á sem bestan hátt og bera ábyrgð á skipulagsmálum og rekstri sveitarfélagsins. Þetta eru líka þeir þættir sem snerta daglegt líf fólks hvað mest og nauðsynlegt er að virki vel. Lögbundin þjónusta getur verið misgóð og sum sveitarfélög gera betur en önnur þegar kemur að útfærslu. Sama má segja um skipulagsmál. Fólk hefur á þeim sterkar skoðanir en oft er það aðeins of seint sem þær skoðanir koma fram, sérstaklega þegar sveitarfélög standa sig ekki nógu vel í að kynna það sem koma skal og gefa íbúum sveitarfélagsins aðkomu að skipulagsferlum, sem þeir eiga sannarlega lögbundinn rétt á að vel sé staðið að. Sveitarfélög eru sameign íbúanna sem þar búa. Svo sveitarstjórn er smá eins og stjórn húsfélags. Hún ber ábyrgð á sameiginlegum fjármunum, nýtingu þeirra og að skapa sem best skilyrði fyrir búsetu sem á sama tíma stuðla að lífsgæðum þeirra sem deila fasteigninni. Það er hægt að hafa áhrif Fyrir fjórum árum vorum við nokkrir vinir sem ákváðum að hætta að ræða um það sem betur mætti fara við stjórnun sveitarfélagsins okkar við eldhúsborðið og stofnuðum nýjan lista, Íbúalistann í Ölfusi. Við fengum til liðs við okkur gott fólk sem hafði sömu markmið og gáfum kost á kröftum okkar í sveitarstjórnarskosningum 2022. Við fórum af stað til þess að hafa áhrif og þrátt fyrir að hafa verið í minnihluta á þessu kjörtímabili höfum við sannarlega haft áhrif á sveitarfélagið okkar. Ég nefni þrjú dæmi: Við stóðum með íbúum þegar kom að því að kynna hvað raunverulega væri á bak við grjótmulningsverksmiðju Heidelberg sem átti að reisa ofan í fiskeldin í túnfæti Þorlákshafnar. Héldum íbúafund þar sem við fengum fulltrúa frá Hafrannsóknarstofnun og Landvernd ásamt því að draga saman upplýsingar og umsagnir ýmissa stofnana eins og Vegagerðarinnar úr skipulagsgögnum um þessa framkvæmd. Nokkuð sem sveitarfélagið sjálft hefði átt að gera og kynna fyrir íbúum, en eftirlét Heidelberg alfarið að kynna verkefnið á sínum forsendum. Niðurstaðan var að íbúar höfnuðu verkefninu í íbúakosningu með afgerandi hætti. Við vorum eini flokkurinn með stofnun grænna iðngarða á stefnuskrá, eitthvað sem meirihlutanum sem skipaður er Sjálfstæðismönnum þótti greinilega góð hugmynd og keyrði áfram. Við kölluðum eftir því allt kjörtímabilið að unnin yrði atvinnustefna sem hafði fallið úr gildi fyrir nokkrum árum. Það hafðist loks um miðjan desember síðastliðinn að klára atvinnustefnuna, en alveg án aðkomu íbúa ef frá er talin gölluð íbúakönnun með örfáum svörum, sem vantaði að kynna miklu betur. Það er nefnilega vel hægt að hafa áhrif sem kjörinn fulltrúi hvort sem maður starfar í minni- eða meirihluta. Best er auðvitað ef samstarf á milli flokka gengur vel og að allir vinni saman að markmiðum sem flest eru þess eðlis þegar á botninn er hvolft að allir eru sammála um. Samstarf þvert á flokka gengur mjög vel í mörgum sveitarfélögum og aðkoma minnihluta er víða meiri en ég upplifði í Ölfusi. Það lærði ég í samtölum mínum við aðra sveitarstjórnarfulltrúa, til dæmis í gegnum öflugt samstarf Samtaka sunnlenskra sveitarfélaga sem er mjög dýrmætt. Á éééég að gera það? Nú þegar flest framboð eru farin af stað að undirbúa komandi sveitarstjórnarkosningar þá vil ég hvetja ykkur öll sem látið hag sveitarfélagsins ykkur varða að hugleiða hvort möguleiki sé fyrir þig að bjóða fram þína krafta í þágu samfélagsins. Ef svarið við því er að það komi til greina þá er um að gera að fara á stúfana og hafa samband við framboð, eða hreinlega stofna nýtt. Nú sit ég ekki lengur í bæjarstjórn Ölfuss fyrir hönd Íbúalistans heldur á Alþingi fyrir hönd Samfylkingarinnar. Um land allt er ótrúlega öflugt Samfylkingarfólk farið af stað og víða er mikill hugur í fólki. Það sama má segja um okkur í Ölfusi og ætlum við sem stöndum að Íbúalistanum að bjóða fram lista í nafni Samfylkingarinnar í samstarfi við fólk úr öðrum flokkum og óháðum. Fyrir hönd Íbúalistans færi ég þakkir til þeirra sem hafa stutt við framboðið síðustu ár. Samfylkingin stendur fyrir opnum fundi þriðjudaginn 13. janúar kl. 20 í Versölum þar sem við tökum á móti fólki sem vill gefa kost á sínum kröftum eða einfaldlega sýna stuðning sinn í verki með því að sýna sig. Við ætlum að eiga spjall um sameiginlegt áhugamál okkar allra, hvernig við búum til betra samfélag. Verið hjartanlega velkomin. Ef þú sem þetta lest vilt gefa kost á þér fyrir Samfylkinguna ýmist í Ölfusi eða annars staðar í Suðurkjördæmi máttu gjarnan senda mér línu og ég vísa þér áleiðis. Höfundur er þingkona Samfylkingar í Suðurkjördæmi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Ölfus Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Sjá meira
Ég er enginn pólitíkus, hef ég stundum heyrt fólk segja sem hefur brennandi áhuga á samfélagi sínu og hvernig því er stjórnað. Í grunninn þá snýst stjórnun sveitarfélags fyrst og fremst um að veita íbúum lögbundna þjónustu á sem bestan hátt og bera ábyrgð á skipulagsmálum og rekstri sveitarfélagsins. Þetta eru líka þeir þættir sem snerta daglegt líf fólks hvað mest og nauðsynlegt er að virki vel. Lögbundin þjónusta getur verið misgóð og sum sveitarfélög gera betur en önnur þegar kemur að útfærslu. Sama má segja um skipulagsmál. Fólk hefur á þeim sterkar skoðanir en oft er það aðeins of seint sem þær skoðanir koma fram, sérstaklega þegar sveitarfélög standa sig ekki nógu vel í að kynna það sem koma skal og gefa íbúum sveitarfélagsins aðkomu að skipulagsferlum, sem þeir eiga sannarlega lögbundinn rétt á að vel sé staðið að. Sveitarfélög eru sameign íbúanna sem þar búa. Svo sveitarstjórn er smá eins og stjórn húsfélags. Hún ber ábyrgð á sameiginlegum fjármunum, nýtingu þeirra og að skapa sem best skilyrði fyrir búsetu sem á sama tíma stuðla að lífsgæðum þeirra sem deila fasteigninni. Það er hægt að hafa áhrif Fyrir fjórum árum vorum við nokkrir vinir sem ákváðum að hætta að ræða um það sem betur mætti fara við stjórnun sveitarfélagsins okkar við eldhúsborðið og stofnuðum nýjan lista, Íbúalistann í Ölfusi. Við fengum til liðs við okkur gott fólk sem hafði sömu markmið og gáfum kost á kröftum okkar í sveitarstjórnarskosningum 2022. Við fórum af stað til þess að hafa áhrif og þrátt fyrir að hafa verið í minnihluta á þessu kjörtímabili höfum við sannarlega haft áhrif á sveitarfélagið okkar. Ég nefni þrjú dæmi: Við stóðum með íbúum þegar kom að því að kynna hvað raunverulega væri á bak við grjótmulningsverksmiðju Heidelberg sem átti að reisa ofan í fiskeldin í túnfæti Þorlákshafnar. Héldum íbúafund þar sem við fengum fulltrúa frá Hafrannsóknarstofnun og Landvernd ásamt því að draga saman upplýsingar og umsagnir ýmissa stofnana eins og Vegagerðarinnar úr skipulagsgögnum um þessa framkvæmd. Nokkuð sem sveitarfélagið sjálft hefði átt að gera og kynna fyrir íbúum, en eftirlét Heidelberg alfarið að kynna verkefnið á sínum forsendum. Niðurstaðan var að íbúar höfnuðu verkefninu í íbúakosningu með afgerandi hætti. Við vorum eini flokkurinn með stofnun grænna iðngarða á stefnuskrá, eitthvað sem meirihlutanum sem skipaður er Sjálfstæðismönnum þótti greinilega góð hugmynd og keyrði áfram. Við kölluðum eftir því allt kjörtímabilið að unnin yrði atvinnustefna sem hafði fallið úr gildi fyrir nokkrum árum. Það hafðist loks um miðjan desember síðastliðinn að klára atvinnustefnuna, en alveg án aðkomu íbúa ef frá er talin gölluð íbúakönnun með örfáum svörum, sem vantaði að kynna miklu betur. Það er nefnilega vel hægt að hafa áhrif sem kjörinn fulltrúi hvort sem maður starfar í minni- eða meirihluta. Best er auðvitað ef samstarf á milli flokka gengur vel og að allir vinni saman að markmiðum sem flest eru þess eðlis þegar á botninn er hvolft að allir eru sammála um. Samstarf þvert á flokka gengur mjög vel í mörgum sveitarfélögum og aðkoma minnihluta er víða meiri en ég upplifði í Ölfusi. Það lærði ég í samtölum mínum við aðra sveitarstjórnarfulltrúa, til dæmis í gegnum öflugt samstarf Samtaka sunnlenskra sveitarfélaga sem er mjög dýrmætt. Á éééég að gera það? Nú þegar flest framboð eru farin af stað að undirbúa komandi sveitarstjórnarkosningar þá vil ég hvetja ykkur öll sem látið hag sveitarfélagsins ykkur varða að hugleiða hvort möguleiki sé fyrir þig að bjóða fram þína krafta í þágu samfélagsins. Ef svarið við því er að það komi til greina þá er um að gera að fara á stúfana og hafa samband við framboð, eða hreinlega stofna nýtt. Nú sit ég ekki lengur í bæjarstjórn Ölfuss fyrir hönd Íbúalistans heldur á Alþingi fyrir hönd Samfylkingarinnar. Um land allt er ótrúlega öflugt Samfylkingarfólk farið af stað og víða er mikill hugur í fólki. Það sama má segja um okkur í Ölfusi og ætlum við sem stöndum að Íbúalistanum að bjóða fram lista í nafni Samfylkingarinnar í samstarfi við fólk úr öðrum flokkum og óháðum. Fyrir hönd Íbúalistans færi ég þakkir til þeirra sem hafa stutt við framboðið síðustu ár. Samfylkingin stendur fyrir opnum fundi þriðjudaginn 13. janúar kl. 20 í Versölum þar sem við tökum á móti fólki sem vill gefa kost á sínum kröftum eða einfaldlega sýna stuðning sinn í verki með því að sýna sig. Við ætlum að eiga spjall um sameiginlegt áhugamál okkar allra, hvernig við búum til betra samfélag. Verið hjartanlega velkomin. Ef þú sem þetta lest vilt gefa kost á þér fyrir Samfylkinguna ýmist í Ölfusi eða annars staðar í Suðurkjördæmi máttu gjarnan senda mér línu og ég vísa þér áleiðis. Höfundur er þingkona Samfylkingar í Suðurkjördæmi.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar