Þverpólitísk sátt um mann­vonsku

Samstæða skautunar og mismununar

Sjaldan gerist það að allt þingfólk Alþingis samþykki eitt og sama frumvarpið og í þau skipti sem það hefur gerst er það oft í þágu mannréttinda. Í gær kusu hins vegar öll gegn mannréttindum þegar tillaga ríkisstjórnarinnar um að svipta flóttamenn sem brjóta af sér vernd auk dvalar- og atvinnuleyfis var samþykkt MÓTMÆLALAUST! Nú mega stjórnvöld afturkalla alþjóðlega vernd flóttamanna sem hafa fengið endanlegan dóm fyrir alvarleg afbrot eða ef gildar ástæður eru taldar fyrir því að álita þá hættulega öryggi ríkisins. Einnig er þetta heimilt ef afbrot eru endurtekin og ógna allsherjarreglu eða almannahagsmunum. Þó er ekki skýrt hvaða afbrot þetta eru, sem þýðir að stjórnvöld hafa þó nokkuð rúmar heimildir til þess að ákveða hvað þau telja falla þar undir.

Hvers vegna hættum við að vera leiðandi mannréttindamiðuð þjóð?

Ríkisstjórnin ber fyrir sig að með lagabreytingunni sé ætlað að gæta samræmis við norræna löggjöf. Norræna löggjöfin, og nú sú íslenska, er þó einfaldlega ómannúðleg. Íslendingar eiga ekki að þurfa að smána sig til að taka upp slæmar útfærslur Norðurlandanna heldur ættum við að hafa mannréttindi fyrir öll að leiðarljósi, alltaf, líka fyrir þau sem afplána eða hafa afplánað dóma.

Að veita dvalarleyfi á grundvelli mannúðarsjónarmiða þegar mál hefur ekki fengið niðurstöðu innan tiltekins tíma er hárrétt nálgun. Með breytingu þar á er verið að feta hættulegar brautir þar sem stjórnvöld geta með geðþótta hverju sinni metið hverja þau telja óæskilega. Hver á að hafa eftirlit með því hvernig ákvæðinu verður beitt? Það er ljóst að þessi breyting mun bitna á fólki í mjög viðkvæmri stöðu og hætt er við að þetta sé einungis byrjunin á vegferð ríkisstjórnarinnar að herða útlendingalöggjöfina enn frekar. Hver er næstur?

Hætta réttindi að skipta máli þegar við brjótum af okkur?

Afleiðingar afbrota eiga að fela í sér betrun og við sem þjóð höfum lengi talað fyrir og trúað á það er betrunar- og endurhæfingarstefna sem á að vera til staðar í fangelsunum okkar. Með því að svipta fólki vernd sem ætti í staðinn að fá aðstoð og tækifæri til betrunar er verið að láta undan þrýstingi frá fjarhægriflokkum og við þurfum alfarið að standa saman gegn því.

Völd, val og frelsi

Við veljum, kjósum og höfum valkosti þegar það kemur að hvernig við háttum samfélagssáttmálanum okkar allra á milli. Ekkert okkar græðir þegar valdbeitingarákvæði í lögum landsins eru tekin upp, óskilgreind og beitt eftir hentisemi þeirra valdameiri gegn jaðarhópum. Ef okkur hefur ekki tekist það verkefni að vernda mannréttindi þurfum við hreinlega að gera betur í stað þess að gefast upp og skerða þau réttindi sem varða okkur öll. Líka þeirra sem brjóta af sér.

Schengen-samstarfið hefur stuðlað að góðum og bætandi samskiptum við samstarfsþjóðir og hefur byggt á trausti og vilja til frjáls flæðis fólks þjóða á milli til að mennta sig, starfa og lifa á eigin forsendum. Frelsið sem felst í Schengensamstarfinu er mikilvægt fyrir þjóðina í heild, fyrir menningu, tengsl og þroska því í einangrun felst hvorki öryggi né velsæld.

Höfundur er formaður Pírata á Íslandi og fyrrum formaður Pírata í Evrópu