Betri borg fyrir börn - og alla aðra Kristinn Jón Ólafsson skrifar 12. mars 2026 08:31 Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Reykjavík Píratar Börn og uppeldi Kristinn Jón Ólafsson Mest lesið Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Skilgreiningarvald mennskunnar Erna Mist skrifar Skoðun Dýrasta land heims í nafni sjálfstæðisins Inga Valgerður Henrikssen skrifar Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Ef þetta væri barnið þitt Arnar Kjartansson skrifar Skoðun Eru áfengiskaup verndandi þáttur? Dagbjört Harðardóttir skrifar Skoðun Hvenær er maður þjófur og hvenær er maður ekki þjófur? Einar Helgason skrifar Skoðun Gerðu það sem ég segi, ekki það sem ég geri! Guðni Freyr Öfjörð skrifar Skoðun Frá fullveldi til Brussel Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Fögnum Heimsdegi hafsins 8. júní Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Er íslenskan að verða gestur í eigin landi? Petra María Ingvaldsdóttir skrifar Skoðun Barátta við náttúru og yfirvald Jón Steinar Sæmundsson skrifar Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Já, ég styð aðildarviðræður Ólafur Margeirsson skrifar Skoðun Veist þú hvað „foid“ er? Þorsteinn Siglaugsson skrifar Skoðun ETS, ESB og EES – Að fá sæti við borðið Dóra Sif Tynes skrifar Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Fiskurinn, valdið og tilfinningin fyrir fullveldi Karen María Jónsdóttir skrifar Skoðun Afskipti Rússlands og ESB: tvöfalt siðferði í nafni lýðræðis Júlíus Valsson skrifar Skoðun Gervigreind nýtist best með mannlegri þekkingu og reynslu Ásgeir Þorgeirsson skrifar Skoðun Skipti engu nema við göngum í ESB Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar Skoðun Þegar sorg verður valdatæki Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Hvalir éta frá okkur fiskinn? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Stígum ölduna saman Víglundur Laxdal skrifar Skoðun Þegar líf er í húfi Jón Gunnar Jónsson skrifar Skoðun Hver á að veita þjónustuna? Sandra B. Franks skrifar Skoðun Getum við lært af Bjarti í Sumarhúsum? Berglind Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Undanfarin ár hafa Píratar lagt sérstaka áherslu á að gera Reykjavík að borg þar sem börn og fjölskyldur fá raunverulegan forgang. Frá snemmtækri íhlutun í skólum til frístundastyrkja, gjaldfrjálsra almenningssamgangna og aukins aðgengis að íþróttum og menningu. Markmiðið er að byggja borg þar sem hvert barn fær tækifæri til að blómstra á eigin forsendum. Kerfið endurhugsað Eitt skýrasta dæmið um þessa sýn er verkefnið ,,Betri borg fyrir börn” sem Píratar hafa leitt. Þar hefur þjónusta við börn og fjölskyldur verið endurhugsuð frá grunni. Í stað þess að foreldrar þurfi að leita á milli kerfa, eyðublaða og stofnana - vinna skólar, frístundamiðstöðvar og velferðarþjónusta nú betur saman að því að grípa börnin sem þurfa á stuðningi að halda. Og nú er hafin vinna við að innleiða starfsemi menningar- og íþróttasviðs inn í verkefnið í auknum mæli. Betri stuðningur fyrir börn þýðir einfaldara og streituminna líf fyrir foreldra. Umsóknir sem áður voru á pappír og fólu í sér bið sem var áður talin í mánuðum, er nú talin í dögum og hefur færst yfir í stafrænar lausnir. Kennarar, foreldrar og sérfræðingar hafa betra aðgengi að upplýsingum og geta brugðist fyrr við þegar barn þarf aðstoð. Lausnateymi sem innihalda sérkennslustjóra, sálfræðing, félagsráðgjafa og heilbrigðisstarfsmann starfa inni á vettvangi barnanna með það að markmiði að grípa snemma inn í og styðja við hvert barn áður en vandinn verður stærri. Árangur sem tekið er eftir Og þetta skilar árangri. 94% kennara segja að þjónusta lausnateyma hafi farið fram úr væntingum. Betri borg fyrir börn hefur ekki aðeins einfaldað kerfið og gert okkur þannig kleift að grípa börn fyrr heldur hefur verkefnið gert kerfið allt mannlegra. Mannlegra kerfi eykur mikilvægt traust, byggir brýr á milli fólks og skapar sveigjanleika til að mæta fólki þar sem það er. Þetta er einmitt kjarninn í Pírata hugsuninni, að móta kerfin eftir þörfum íbúa. Þessi nálgun hefur vakið athygli langt út fyrir landsteinana. Verkefnið hefur meðal annars hlotið Gullverðlaun Seoul Smart City Prize og þróunarstyrk frá Bloomberg upp á hundruði milljóna króna. Í erlendum fjölmiðlum hefur verið bent á Reykjavík sem fyrirmynd um hvernig opinber þjónusta getur nýtt stafrænar lausnir, gögn og nútíma aðferðafræði til að einfalda líf fólks. Mikil vinna hefur farið fram innan borgarinnar við breytingar á ferlum, verklagi og uppbyggingu nútíma stafrænna innviða undanfarin ár. Áhrifin sjást víða. Stafræn innritun í grunnskóla sem er nú að raungerast á landsvísu á næstu dögum byggir að stórum hluta á þeirri vinnu sem hófst í Reykjavík. Sama má segja um verkefni eins og ,,Miðju máls og læsis”, sem veitir kennurum og starfsfólki skólanna stuðning, ráðgjöf og fræðslu varðandi málþroska, læsi, íslensku sem annað mál, fjöltyngi og fjölmenningu. Um er að ræða fyrirmyndar verkefni sem hafa kviknað og þróast innan Reykjavíkurborgar sem ný Miðstöð menntunar- og skólaþjónustu tekur nú við keflinu á og skalar upp á landsvísu. Aukið frelsi og aðgengi barna að sameiginlegum gæðum Að byggja betri borg fyrir börn snýst ekki bara um bætta þjónustu, hún snýst líka um daglegt líf fjölskyldna og aðgengi fólks að þeim sameiginlegu gæðum sem borgin býður upp á. Þess vegna var frístundastyrkurinn hækkaður um 50% - í 75 þús. kr. - strax í upphafi kjörtímabilsins. Aðgengi barna að íþróttum og menningu er fjárfesting sem skilar sér margfalt til baka. Frá 1. maí fá svo öll grunnskólabörn frítt í strætó, sem gerir þeim kleift að ferðast sjálfstætt um borgina til skóla, tómstunda og vina. Í mínum störfum sem fyrsti varaborgarfulltrúi Pírata hef ég m.a. beitt mér fyrir því að sund verði gjaldfrjálst fyrir öll börn til 18 ára aldurs og að boðið verði upp á ungmennakort sem tryggja 18 til 24 ára aðgang að sundlaugum, söfnum og Ylströnd á afslætti. Allt eru þetta mikilvæg skref til að auka vellíðan barna og ungmenna í Reykjavík og létta undir með fjölskyldum. Fjárfesting í framtíðinni Píratar hafa lagt mikla áherslu á að styrkja samfélagið í kringum börnin. Félagsmiðstöðvar og frístundaheimili borgarinnar gegna þar lykilhlutverki. Borgin er leiðandi í þróun frístundastarfs svo eftir er tekið - þar sem félagsfærni, sjálfsmynd og lýðræðisvitund ungmennanna er ræktuð. Sköpunar- og tækniverið Mixtúra hjálpar unga fólkinu að læra um stafræna tækni og borgaravitund. Íslenskuver styðja við fjöltyngi og fjölmenningu, og í Breiðholtinu er markvisst unnið í því að virkja fleiri börn til þátttöku í íþróttum og menningu. Á sama tíma viljum við að borgin sjálf sé leikvöllur fyrir fjölskyldur. Lengri opnunartími bókasafna, fjölbreytt útivistar afþreyjing og nýjar hugmyndir eins og snjóframleiðsla í Ártúnsbrekkunni gera það auðveldara fyrir börn og foreldra að njóta borgarinnar saman. Þegar við setjum börn í forgang erum við ekki bara að fjárfesta í þeirra velferð. Við erum að byggja samfélag sem er öruggara, skapandi og skemmtilegra fyrir alla. Reykjavík getur haldið áfram að vera borg sem styður við börn, fjölskyldur og framtíðina. Og það er verkefni sem Píratar munu halda áfram að leiða - fáum við umboð til þess. Höfundur er nýkjörinn oddviti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosninga.
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun
Skoðun Í upphafi skal endinn skoða Íris Eva Gísladóttir,Ársæll Guðmundsson,Jóhanna Stella Oddsdóttir,Simon Cramer Larsen,Helga Þórðardóttir skrifar
Skoðun Hugleiðingar um meðferð á beiðni um DNA rannsókn á mannabeinum í grafreit Lára Magnúsardóttir skrifar
Skoðun Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar
Skoðun STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir skrifar
Skoðun „Mamma, sjáðu, útlendingur!“ – Hvenær hættir maður að vera útlendingur? Valerio Gargiulo skrifar
Skoðun Hvernig Ráðhúsið var gert að hagsmunaskrifstofu á kostnað almennings Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Svartkimi samfélagsins: Þegar tveir heimar mætast í yfirheyrsluherberginu Davíð Bergmann skrifar
Hvenær ætlar ríkisstjórnin að hætta að ljúga að sjálfri sér – og okkur? Kristinn Karl Brynjarsson Skoðun
STEM ævintýrið á Íslandi: Lausn við PISA-vandanum eða táknræn stefnumótun? Maren Davíðsdóttir Skoðun