Barn lemur sig í andlitið með hamri – hvað er til ráða? Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen skrifa 26. maí 2026 13:30 Á Ísafirði hvílir örvinglaður 16 ára drengur augun á sjóndeildarhringnum og íhugar að ganga í sjóinn. Í lófa hans er sími með tugum hótana frá glæpagengi sem er að fjárkúga hann með nektarmynd sem hann taldi sig vera að senda kærustu sinni. Í Helsinki þorir 12 ára drengur af sómölskum uppruna að skrá sig á Fortnite tölvuleikjamót því skipuleggjendurnir eyða umsvifalaust athugasemdum sem innihalda n-orðið og banna rasísk ummæli í garð leikmanna. Í Árósum gengur fjórtán ára stúlka, sem hefur ekki mætt í skólann í tæpt ár, óstyrkum fótum inn í tölvuleikjasal þar sem hún mun rjúfa félagslega einangrun sína með því að spila Super Mario undir handleiðslu uppeldisfræðinga við jafnaldra sína sem glíma líka við félagsfælni og skólaforðun. Á Akureyri stendur fimmtán ára drengur fyrir framan baðherbergisspegilinn með hamar í hendinni og kvíðahnút í maganum yfir því að þurfa að berja sig í andlitið til að breyta beinabyggingu sinni að ráðleggingu áhrifavalds á TikTok, sem heldur því fram að annars eigi hann ekki séns í stelpur. Í Gautaborg horfir tuttugu og þriggja ára kona með þroskaskerðingu á myndband um nettælingu og öðlast réttu orðin til að rjúfa þögnina um að hún hafi orðið fyrir samskonar ofbeldi. Í Kaupmannahöfn er 13 ára stúlka hætt að geta borðað og sofið af ótta við að vera útskúfað úr strangtrúaðri fjölskyldu sinni eftir að fölsuðu klámmyndbandi af henni var dreift á Snapchat. Í Stokkhólmi finnur átján ára drengur samfélag á netinu fyrir unga karlmenn þar sem tilfinningar eru ræddar á opinskáan og berskjaldaðan hátt sem gerir honum loksins kleift að leita sér aðstoðar við kvíða og þunglyndi. Í Tampere flykkjast unglingar í stafræna félagsmiðstöð á TikTok því þeim finnst þau öruggari og njóta sín betur í stafrænu rými þar sem viðvera fullorðinna æskulýðsstarfsmanna er jafn áþreifanleg og í félagsmiðstöð hverfisins. Allt eru þetta raunveruleg dæmi úr stafrænum veruleika barna og ungmenna á Norðurlöndunum. Flest okkar höfum heyrt eða þekkjum til slíkra dæma og höfum jafnvel fyllst vonleysi, því fæst okkar vitum hvernig nálgast má efni til að auðvelda okkur baráttuna við að hlúa að stafrænni velferð ungs fólks. Á föstudaginn ýtir Game Changer verkefnið nýjum gagnagrunni úr vör, hinum svokallaða Nordic Navigator, en hann veitir yfirlit yfir hátt í þrjúhundruð framúrskarandi úrræði frá Danmörku, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi til að vinna gegn margs konar netvá, allt frá neteinelti til kynferðislegrar áreitni og áhættuhegðunar. Hvort sem um er að ræða ungmenni sem verða fyrir skaða, valda öðrum skaða eða hvort tveggja býður Nordic Navigator upp á úrræði til forvarna, íhlutunar og stuðnings í formi fræðsluefnis, leikja, stuttmynda, átaksverkefna, handbóka, hjálparlína, kennsluefnis, vefsíðna, stuðningsúrræða, hlaðvarpa, net-samfélaga og fleira. Öll eru hjartanlega velkomin í Next Level Gaming í Egilshöll á föstudag kl. 11:30 til að fá ókeypis sýnikennslu á Nordic Navigator, auk þess að hitta framúrskarandi ungt fólk sem brennur fyrir stafrænum réttindum. Þau sem komast ekki í Egilshöll geta fylgst með streymi hér. Þátttakendur verða leystir út með léttum hádegisverð, ráðstefnuglaðning – og vonandi ögn bjartari framtíð. Fyrir hönd Game Changer verkefnisins á Íslandi, Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Við erum orðin Afríka: Hvernig íslenska elítan rændi þjóðinni Sigurður Sigurðsson Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson Skoðun Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir Skoðun 82 ár frá stofnun lýðveldisins: Gleymum ekki sögu okkar Anton Guðmundsson Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun Skýrar línur og strangari löggjöf um vindorku Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Útlendingarnir sem við Íslendingar erum sjálf Karen María Jónsdóttir Skoðun Kos staðfesti ekki tilvist samkomulags Hjörtur J. Guðmundsson Skoðun Þegar ESB beitir smáþjóð ofríki Júlíus Valsson Skoðun Skoðun Skoðun Til hamingju með Þjóðarhöll! Dagur B. Eggertsson skrifar Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Hvernig verjum við sjálfstæði Íslands til framtíðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Staðreyndir og fræðsla um flugmannsstarfið Matthías Arngrímsson skrifar Skoðun 82 ár frá stofnun lýðveldisins: Gleymum ekki sögu okkar Anton Guðmundsson skrifar Skoðun Kos staðfesti ekki tilvist samkomulags Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir skrifar Skoðun Við erum orðin Afríka: Hvernig íslenska elítan rændi þjóðinni Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Skýrar línur og strangari löggjöf um vindorku Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Alvarleg og viðvarandi hernaðarógn Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun 30% lækkun skiptir sveitir landsins máli Axel Sæland skrifar Skoðun Er ný fjármálaáætlun á áætlun? Birta Karen Tryggvadóttir skrifar Skoðun Á að kenna íslensku við Háskóla Íslands? Gauti Kristmannsson skrifar Skoðun Þingheimur lokar augum og eyrum Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson ,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Enginn á að ýta Íslandi inn um bakdyrnar Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Þegar ESB beitir smáþjóð ofríki Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hver á stjórnsýsluna? Þórólfur Júlían Dagsson skrifar Skoðun Farsældarlögin: Samþætting án úrræða Elín Anna Baldursdóttir skrifar Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir skrifar Skoðun Leggjum mannréttindaráð Reykjavíkur niður Helgi Áss Grétarsson skrifar Skoðun Þegar „kerfið“ spilar vörn Jón Þorsteinn Sigurðsson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að alast upp inni í símanum Þorvaldur Davíð Kristjánsson skrifar Skoðun Bumbubað Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífseigla gæskunnar Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Hvað gerir Íslendinga einstaka? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Vel upplýst þjóð neitar að láta spila með sig Ágúst Valves Jóhannesson skrifar Skoðun Börn á krossurum á gangstéttum höfuðborgarsvæðisins Hjörvar Sigurðsson skrifar Skoðun Háannatími má ekki vera griðland fyrir leyfislausan rekstur Sigrún Guðmundsdóttir skrifar Sjá meira
Á Ísafirði hvílir örvinglaður 16 ára drengur augun á sjóndeildarhringnum og íhugar að ganga í sjóinn. Í lófa hans er sími með tugum hótana frá glæpagengi sem er að fjárkúga hann með nektarmynd sem hann taldi sig vera að senda kærustu sinni. Í Helsinki þorir 12 ára drengur af sómölskum uppruna að skrá sig á Fortnite tölvuleikjamót því skipuleggjendurnir eyða umsvifalaust athugasemdum sem innihalda n-orðið og banna rasísk ummæli í garð leikmanna. Í Árósum gengur fjórtán ára stúlka, sem hefur ekki mætt í skólann í tæpt ár, óstyrkum fótum inn í tölvuleikjasal þar sem hún mun rjúfa félagslega einangrun sína með því að spila Super Mario undir handleiðslu uppeldisfræðinga við jafnaldra sína sem glíma líka við félagsfælni og skólaforðun. Á Akureyri stendur fimmtán ára drengur fyrir framan baðherbergisspegilinn með hamar í hendinni og kvíðahnút í maganum yfir því að þurfa að berja sig í andlitið til að breyta beinabyggingu sinni að ráðleggingu áhrifavalds á TikTok, sem heldur því fram að annars eigi hann ekki séns í stelpur. Í Gautaborg horfir tuttugu og þriggja ára kona með þroskaskerðingu á myndband um nettælingu og öðlast réttu orðin til að rjúfa þögnina um að hún hafi orðið fyrir samskonar ofbeldi. Í Kaupmannahöfn er 13 ára stúlka hætt að geta borðað og sofið af ótta við að vera útskúfað úr strangtrúaðri fjölskyldu sinni eftir að fölsuðu klámmyndbandi af henni var dreift á Snapchat. Í Stokkhólmi finnur átján ára drengur samfélag á netinu fyrir unga karlmenn þar sem tilfinningar eru ræddar á opinskáan og berskjaldaðan hátt sem gerir honum loksins kleift að leita sér aðstoðar við kvíða og þunglyndi. Í Tampere flykkjast unglingar í stafræna félagsmiðstöð á TikTok því þeim finnst þau öruggari og njóta sín betur í stafrænu rými þar sem viðvera fullorðinna æskulýðsstarfsmanna er jafn áþreifanleg og í félagsmiðstöð hverfisins. Allt eru þetta raunveruleg dæmi úr stafrænum veruleika barna og ungmenna á Norðurlöndunum. Flest okkar höfum heyrt eða þekkjum til slíkra dæma og höfum jafnvel fyllst vonleysi, því fæst okkar vitum hvernig nálgast má efni til að auðvelda okkur baráttuna við að hlúa að stafrænni velferð ungs fólks. Á föstudaginn ýtir Game Changer verkefnið nýjum gagnagrunni úr vör, hinum svokallaða Nordic Navigator, en hann veitir yfirlit yfir hátt í þrjúhundruð framúrskarandi úrræði frá Danmörku, Svíþjóð, Finnlandi og Íslandi til að vinna gegn margs konar netvá, allt frá neteinelti til kynferðislegrar áreitni og áhættuhegðunar. Hvort sem um er að ræða ungmenni sem verða fyrir skaða, valda öðrum skaða eða hvort tveggja býður Nordic Navigator upp á úrræði til forvarna, íhlutunar og stuðnings í formi fræðsluefnis, leikja, stuttmynda, átaksverkefna, handbóka, hjálparlína, kennsluefnis, vefsíðna, stuðningsúrræða, hlaðvarpa, net-samfélaga og fleira. Öll eru hjartanlega velkomin í Next Level Gaming í Egilshöll á föstudag kl. 11:30 til að fá ókeypis sýnikennslu á Nordic Navigator, auk þess að hitta framúrskarandi ungt fólk sem brennur fyrir stafrænum réttindum. Þau sem komast ekki í Egilshöll geta fylgst með streymi hér. Þátttakendur verða leystir út með léttum hádegisverð, ráðstefnuglaðning – og vonandi ögn bjartari framtíð. Fyrir hönd Game Changer verkefnisins á Íslandi, Þórdís Elva Þorvaldsdóttir og Benedikta Sörensen
Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir Skoðun
Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun
Skoðun Hugleiðing í tilefni að þjóðhátíðardegi Íslands: Grundvöllur sjálfstæðisins var barátta þeirra fátæku fyrir betra samfélagi Ágúst Valves Jóhannesson skrifar
Skoðun Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir skrifar
Skoðun Þingheimur lokar augum og eyrum Ásmundur E. Þorkelsson,Hörður Þorsteinsson ,Sigrún Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir skrifar
Skoðun Sannleikurinn um íslenska kvótakerfið: Þegar almannaeign varð að einkavæddum ránsfengi Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Ísland á auðlindir sem Danir eiga ekki – hvers vegna eru kjörin betri í Danmörku? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Við byggðum varnargarða – nú þurfum við að byggja upp samfélagið Kristín María Birgisdóttir Skoðun
Dánaraðstoð: réttur fárra má ekki skaða aðra Þórhildur Kristinsdóttir,Arna Dögg Einarsdóttir,Sigurdís Haraldsdóttir,Hrönn Harðardóttir,Helga Tryggvadóttir,Guðrún Nína Óskarsdóttir Skoðun