Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar 19. júní 2026 16:15 Á morgun eru sumarsólstöður, lengsti dagur ársins. Á Íslandi og víða á norðlægum slóðum ríkir birtan nánast allan sólarhringinn og minnir okkur á hve stórkostlegur riðmi náttúrunnar er. Að alast upp á Siglufirði, á einum nyrsta stað landsins, höfðu sumarsólstöður yfir sér ákveðna töfra. Sem unglingur, skipulögðum við ferðir út við göng (Strákagöng) til að horfa á sjóndeildarhringinn og sólsetrið. Fyrir framan okkur var ekkert nema Atlantshafið og sólin sveif rétt yfir hafinu rauðgullin og björt. Hún settist aldrei almennilega. Hún hékk bara þarna á mörkum dags og nætur. Enn í dag fæ ég hlýtt í hjartað þegar ég hugsa til baka. Í gegnum aldirnar hafa sumarsólstöður verið tími til að fagna lífinu, birtunni, gnægðinni og tengslum okkar við náttúruna. Þær bjóða okkur að staldra við og veita athygli að birtunni, bæði þeirri sem umlykur okkur og þeirri sem býr innra með okkur. Ein þjóðtrú sem ég man eftir úr æsku var að velta sér nakinn upp úr dögginni á sumarsólstöðum eða Jónsmessunótt. Talið var að döggin bæri með sér heilandi og endurnærandi kraft. Ég prófaði það einu sinni þegar ég var yngri. Hvort döggin hafi haft einhverja töframætti veit ég ekki, en ég man að mér fannst ég óvenju lifandi og þetta var alla vega skemmtilegt. Ef þig langar að heiðra sumarsólstöðurnar á morgun eru hér nokkrar einfaldar hugmyndir: Heilsaðu sólinni Vaknaðu snemma eða vertu vakandi fram á nótt og gefðu þér nokkrar mínútur til að njóta sólarupprásarinnar eða miðnætursólarinnar. Leyfðu þér að vera í þögninni og taka inn birtuna. Hugleiddu síðustu mánuði Taktu fram dagbók eða blað og skrifaðu niður hvað hefur vaxið og dafnað í lífi þínu það sem af er ári. Hvað ert þú þakklát fyrir? Hverju vilt þú hlúa að næstu mánuðina? Færðu náttúrunni þakkir Safnaðu blómum, fjöðrum, laufum eða steinum og búðu til litla þakkargjörð til náttúrunnar. Það þarf ekki að vera flókið. Aðalatriðið er ásetningurinn. Kveiktu á kerti Í mörgum hefðum tengjast sumarsólstöður eldi. Kveiktu á kerti og hugleiddu hvað færir þér birtu í lífinu. Þú getur líka skrifað niður eitthvað sem þú ert tilbúin að sleppa takinu á og brennt blaðið á öruggan hátt sem táknræna athöfn. Verðu tíma úti Kannski einfaldasta athöfnin af öllum. Farðu í göngutúr, sestu við sjóinn, hallaðu þér upp að tré eða leyfðu sólinni að verma húðina. Vertu bara til staðar. Sumarsólstöður minna okkur á að lífið er hringrás. Jafnvel þegar birtan er í hámarki er okkur boðið að njóta augnabliksins og þess sem er hér og nú. Hvernig sem þú velur að verja deginum á morgun vona ég að hann færi þér tengingu, þakklæti og kannski einhverja töfra. Sjálf mun ég fagna sumarsólstöðunum með öðrum hætti en áður. Við sólarupprás hér í Valencia mun ég taka þátt í athöfn á ströndinni. Þó hefðirnar séu aðrar en þær sem ég ólst upp við á Íslandi finnst mér tilgangurinn sá sami: að koma saman, heilsa sólinni og minnast tengsla okkar við náttúruna og einhvers sem er stærra en við sjálf. Ég mæti án allra væntinga, en með forvitni, opnum huga og þakklæti. Kannski er það líka falleg leið til að mæta sumarsólstöðunum. Hvaða hefðir eða trú sem við fylgjum er boðskapurinn kannski sá sami: að staldra við, njóta birtunnar og tengjast því sem skiptir mestu máli. Gleðilegar sumarsólstöður. Höfundur er áhugamanneskja um helgisiði og náttúrutengingu. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson Skoðun Þekkingin hefur aukist en hvað með þjónustuna? Hanna Birna Valdimarsdóttir Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun Hvernig viljum við eldast? Janus Guðlaugsson Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir Skoðun Einungis tvö kyn Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty Skoðun Það er kominn tími á löggjöf um dánaraðstoð á Íslandi Ingrid Kuhlman Skoðun Skoðun Skoðun Kvittanirnar segja meira en pólitískar fyrirsagnir Ragnar Sigurðsson skrifar Skoðun Nú er komið að þér, Kristrún! Svanur Már Snorrason skrifar Skoðun Hefði Evrópa getað keypt sigur á Rússum fyrir tveimur árum?! Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Það er dýrt að hafa lítið val Svanfríður Bergvinsdóttir,Andri Ólafsson skrifar Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar Skoðun Nýr einkunnakvarði er aðeins hluti af sögunni Margrét Lilja Pálsdóttir skrifar Skoðun Skilaboð til landsbyggðarinnar Trausti Hjaltason skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar vernd barns týnist milli kerfa? Inga Henriksen skrifar Skoðun Hæsta framlag til Loftbrúar frá upphafi staðreynd Eydís Ásbjörnsdóttir skrifar Skoðun Öryggi þjóðarinnar verður ekki tryggt í Excel-skjali Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Þegar stóru ríkin verða veikasti hlekkurinn Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Viðreisn – góð stefna dugar ekki ein og sér Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Lífæð Vestfjarða hrunin Oddur Jensson skrifar Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Hallgrímskirkja heillar Sigurður Árni Þórðarson skrifar Skoðun Sameiginleg þjónusta þarf að vera aðgengileg öllum Haraldur Líndal Haraldsson skrifar Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar Skoðun Þegar báðir græða Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Opið bréf til innviðaráðherra og atvinnuvegaráðherra Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar Skoðun Bókaklúbbur borgarstjórans Michelle Spinei skrifar Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern erum við að pósta? Sara Margrét Dougherty skrifar Skoðun Nýi kaflinn í iðnsögunni Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Loftbrú: Ráðherra í 0% tengingu við landsbyggðina Ásta Kristín Pjetursdóttir skrifar Skoðun Er þetta ekki nóg? Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Hver á takkana? Þegar aðrir snerta gömul sálræn sár Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Orð eru ekki heldur stefna – opið bréf til bæjarstjóra Ölfuss Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Aðeins annar hluti jöfnunnar er ekki nóg Sveinn Ólafsson skrifar Sjá meira
Á morgun eru sumarsólstöður, lengsti dagur ársins. Á Íslandi og víða á norðlægum slóðum ríkir birtan nánast allan sólarhringinn og minnir okkur á hve stórkostlegur riðmi náttúrunnar er. Að alast upp á Siglufirði, á einum nyrsta stað landsins, höfðu sumarsólstöður yfir sér ákveðna töfra. Sem unglingur, skipulögðum við ferðir út við göng (Strákagöng) til að horfa á sjóndeildarhringinn og sólsetrið. Fyrir framan okkur var ekkert nema Atlantshafið og sólin sveif rétt yfir hafinu rauðgullin og björt. Hún settist aldrei almennilega. Hún hékk bara þarna á mörkum dags og nætur. Enn í dag fæ ég hlýtt í hjartað þegar ég hugsa til baka. Í gegnum aldirnar hafa sumarsólstöður verið tími til að fagna lífinu, birtunni, gnægðinni og tengslum okkar við náttúruna. Þær bjóða okkur að staldra við og veita athygli að birtunni, bæði þeirri sem umlykur okkur og þeirri sem býr innra með okkur. Ein þjóðtrú sem ég man eftir úr æsku var að velta sér nakinn upp úr dögginni á sumarsólstöðum eða Jónsmessunótt. Talið var að döggin bæri með sér heilandi og endurnærandi kraft. Ég prófaði það einu sinni þegar ég var yngri. Hvort döggin hafi haft einhverja töframætti veit ég ekki, en ég man að mér fannst ég óvenju lifandi og þetta var alla vega skemmtilegt. Ef þig langar að heiðra sumarsólstöðurnar á morgun eru hér nokkrar einfaldar hugmyndir: Heilsaðu sólinni Vaknaðu snemma eða vertu vakandi fram á nótt og gefðu þér nokkrar mínútur til að njóta sólarupprásarinnar eða miðnætursólarinnar. Leyfðu þér að vera í þögninni og taka inn birtuna. Hugleiddu síðustu mánuði Taktu fram dagbók eða blað og skrifaðu niður hvað hefur vaxið og dafnað í lífi þínu það sem af er ári. Hvað ert þú þakklát fyrir? Hverju vilt þú hlúa að næstu mánuðina? Færðu náttúrunni þakkir Safnaðu blómum, fjöðrum, laufum eða steinum og búðu til litla þakkargjörð til náttúrunnar. Það þarf ekki að vera flókið. Aðalatriðið er ásetningurinn. Kveiktu á kerti Í mörgum hefðum tengjast sumarsólstöður eldi. Kveiktu á kerti og hugleiddu hvað færir þér birtu í lífinu. Þú getur líka skrifað niður eitthvað sem þú ert tilbúin að sleppa takinu á og brennt blaðið á öruggan hátt sem táknræna athöfn. Verðu tíma úti Kannski einfaldasta athöfnin af öllum. Farðu í göngutúr, sestu við sjóinn, hallaðu þér upp að tré eða leyfðu sólinni að verma húðina. Vertu bara til staðar. Sumarsólstöður minna okkur á að lífið er hringrás. Jafnvel þegar birtan er í hámarki er okkur boðið að njóta augnabliksins og þess sem er hér og nú. Hvernig sem þú velur að verja deginum á morgun vona ég að hann færi þér tengingu, þakklæti og kannski einhverja töfra. Sjálf mun ég fagna sumarsólstöðunum með öðrum hætti en áður. Við sólarupprás hér í Valencia mun ég taka þátt í athöfn á ströndinni. Þó hefðirnar séu aðrar en þær sem ég ólst upp við á Íslandi finnst mér tilgangurinn sá sami: að koma saman, heilsa sólinni og minnast tengsla okkar við náttúruna og einhvers sem er stærra en við sjálf. Ég mæti án allra væntinga, en með forvitni, opnum huga og þakklæti. Kannski er það líka falleg leið til að mæta sumarsólstöðunum. Hvaða hefðir eða trú sem við fylgjum er boðskapurinn kannski sá sami: að staldra við, njóta birtunnar og tengjast því sem skiptir mestu máli. Gleðilegar sumarsólstöður. Höfundur er áhugamanneskja um helgisiði og náttúrutengingu.
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Skoðun Hækkun þar, hækkun hér, á endanum allt kaupið í skattana fer! Jóhann Friðrik Friðriksson skrifar
Skoðun Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Skoðun Ferkílómetrar eða fólk? Hagsmunir Hveragerðis í nýju orkufrumvarpi Lárus Jónsson,Jónas Guðnason skrifar
Skoðun Hver króna skilar sér margfalt tilbaka! Nokkur dæmi um ráðdeild í rekstri Borgarbókasafnsins Guðrún Dís Jónatansdóttir skrifar
Skoðun Mun Ísland missa af hundruðum milljarða? Einar Örn Ólafsson,Daði Pálsson,Jón Kjartan Jónsson,Steinþór Pálsson,Margrét Ágústa Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Fjárhagsstaða Hafnarfjarðar er grafalvarleg og nauðsynlegt að grípa í taumana strax Árni Rúnar Þorvaldsson Skoðun
Námsmat, aðalnámskrá og fagleg ábyrgð skólastjóra Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun