Hvers vegna vil ég sem Austurríkis­maður hvetja Ís­lendinga til að segja NEI þann 29. ágúst?

Ykkur Íslendinga má öfunda af því að þið eruð ekki í Evrópusambandinu!

Hjá okkur í Austurríki er það löngu orðið of seint. Hafi menn einu sinni gert þau mistök að standast ekki freistinguna frá Brussel er í rauninni engin leið til baka. Bretar eru þeir einu sem hafa komist út úr ESB, og það með ærinni fyrirhöfn.

Fyrir nokkrum vikum vildi ég sem Austurríkismaður koma sjónarmiðum mínum á framfæri á vefsíðum íslenskra Evrópusinna. En athugasemdir mínar voru jafnóðum ritskoðaðar og fjarlægðar. Menn vildu greinilega fá að horfa á ESB gegnum bleiku gleraugun í friði. Eða var óttinn svo mikill við að óákveðnir Íslendingar kynnu að lesa eitthvað sem stangaðist á við glansmyndina af ESB?

Því vil ég þakka Vísi fyrir að fá að koma skoðunum mínum á framfæri. Í Austurríki væri það ekki hægt. Öll austurrísk dagblöð eru þegar öllu er á botninn hvolft eindregið hlynnt ESB. Það er engin tilviljun. Blöðin eru háð opinberum fjölmiðlastyrkjum og til að halda þeim eiga ritstjórnirnar engan kost annan en að sýna sig þóknanlegar sambandinu. Aðeins eitt dagblað, Kronen Zeitung, birtir reglulega fjölda lesendabréfa þar sem ESB er gagnrýnt. Vel að merkja aðeins skoðanir lesenda, ritstjórnin sjálf er ekki þekkt fyrir gagnrýni á ESB.

Ég hef hvað eftir annað rekist á sömu rök Evrópusinna og vil hér víkja að þeim.

1) „Ísland gæti haldið fullveldi sínu þótt það gengi í ESB“

Formaður Evrópuhreyfingarinnar, Magnús Árni Skjöld Magnússon, lét til dæmis nægja að spyrja: „Er Danmörk þá ekki fullvalda?“

Danmörk er afleitt dæmi, því að í reynd er hún ekki fullgildur aðili að ESB. Upphaf sambandsins í núverandi mynd má rekja til sáttmálans frá Maastricht, sem Danir höfnuðu í þjóðaratkvæðagreiðslu. Danmörk nýtur því grundvallarundanþága sem ekkert annað aðildarríki hefur, einkum í dómsmálum og málefnum hælisleitenda.

Að það sé tálsýn að ætla að Ísland gæti haldið fullveldi sínu innan ESB sést þegar af þeirri grundvallarstaðreynd að réttur ESB gengur framar landsrétti. Reglur ESB hefðu því forgang fram yfir íslensk lög í ESB-málum.

Áþreifanlegt dæmi frá Austurríki: Á sínum tíma kom fram sú krafa úr röðum austurrískra jafnaðarmanna (SPÖ) að fella niður tíu prósenta virðisaukaskatt á húsaleigu í ljósi ört hækkandi húsnæðisverðs, til að létta undir með almenningi sem á í vök að verjast fjárhagslega. En menn urðu að horfast í augu við að krafan var óframkvæmanleg, hún samræmdist ekki reglum ESB. Hvernig getur þá nokkur haldið því fram að ríki haldi fullveldi sínu sem aðili að ESB?

Annað dæmi: Í Austurríki höfum við lengi glímt við þann vanda að fjöldi Þjóðverja kemur til okkar í læknanám af því að þeir komast ekki að heima fyrir vegna of lágra stúdentsprófseinkunna. Þeir ganga undir nafninu „numerus clausus flóttamenn“. Að námi loknu snýr meirihluti þeirra aftur til Þýskalands, því að þar eru læknalaun hærri. Í stuttu máli: Við Austurríkismenn borgum nám Þjóðverjanna og sitjum svo sjálfir uppi með læknaskort.

Fyrir þrýsting frá Austurríki var tekin upp kvótaregla: Að minnsta kosti 75% námsplássa skyldu frátekin fyrir innlenda umsækjendur. Í tannlæknisfræði varð hins vegar að afnema regluna þegar á skólaárinu 2019 til 2020 vegna þrýstings frá framkvæmdastjórn ESB, sem taldi kvótann fela í sér mismunun gagnvart borgurum sambandsins.

2) „Bíðum eftir niðurstöðum viðræðna“

Ég hef einnig margsinnis rekist á þau rök að í komandi þjóðaratkvæðagreiðslu sé aðeins spurt hvort taka eigi upp aðildarviðræður við ESB. Hví að hafna aðild fyrirfram án þess að þekkja niðurstöður viðræðnanna?

Það kann að hljóma sannfærandi við fyrstu sýn. En reynsla okkar Austurríkismanna kennir annað. Þegar upp er staðið skiptir litlu hvað kæmi út úr aðildarviðræðum. Spurningin yrði aðeins þessi: Hversu lengi héldu niðurstöðurnar, það er að segja málamiðlanirnar í þágu Íslands? Þar vega fiskveiðimálin þyngst. Nú er reynt að róa ykkur Íslendinga, eða svo fastar sé að orði kveðið, að beita fyrir ykkur agni, með fyrirheitum um sérréttindi í fiskveiðum. Trúir því einhver þeirri tálsýn í alvöru að ESB myndi veita Íslandi varanlega sérstöðu í fiskveiðimálum? Trúir því einhver að skottið, sem er Ísland, gæti dinglað hundinum, sem er ESB? Kalt mat er að ESB gæti alls ekki leyft sér að veita Íslandi varanleg sérréttindi, því að þá myndu mörg önnur aðildarríki heimta sömu sérréttindi handa sjálfum sér. Það færi auðvitað úr böndunum. Slíkt réði ferlíki á borð við ESB ekki við, vandræðin yrðu endalaus.

Það sem fiskveiðimálin eru ykkur Íslendingum eru vöruflutningamálin okkur Austurríkismönnum, einkum álagið á íbúa vesturhluta landsins vegna hins gífurlega vöruflutningaþunga á vegum sem fylgir ESB. Ákvæði samningsins um gegnumakstur voru á sínum tíma tekin upp í aðildarsamninginn sem frumréttur ESB. Veruleikinn í dag er sá að þessi samningur milli Austurríkis og ESB heyrir löngu sögunni til, allt frá árinu 2003.

Þá er því sífellt haldið fram að verði já ofan á 29. ágúst fylgi önnur þjóðaratkvæðagreiðsla í kjölfarið, þá um aðildina sjálfa. Er einhver áþreifanleg trygging fyrir slíkri atkvæðagreiðslu? Illar tungur segja að um stjórnmálamenn gildi oft máltækið: Hvað varðar mig í dag um það sem ég sagði í gær? Áhættan er allt of mikil. Þegar af þeirri ástæðu myndi ég sem Íslendingur segja skýrt NEI þann 29. ágúst.

3) „Lífið yrði betra og ódýrara fyrir okkur Íslendinga innan ESB“

Þessu trúðu margir í Austurríki á sínum tíma. Hverju var okkur ekki lofað árið 1994, hversu dásamleg aðildin yrði! Þáverandi kanslari, Franz Vranitzky, og þáverandi fjármálaráðherra, Ferdinand Lacina, báðir jafnaðarmenn, lýstu því til dæmis yfir í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslunnar um aðild að þeir gerðu ráð fyrir að vegna hinna miklu jákvæðu áhrifa aðildarinnar mætti lækka virðisaukaskattinn úr 20 prósentum í 15. Eftir inngönguna heyrðist aldrei framar á það minnst.

Að aðild að ESB sé hinum efnameiri mikill ávinningur dettur engum í hug að neita. En hinum efnaminni hefur hún engan fært. Í Austurríki þarf í dag sífellt fleiri félagslegar verslanir þar sem tekjulágt fólk getur keypt inn á niðursettu verði, því að annars næði það varla endum saman. Sá sem flettir austurrísku dagblaði rekst hvað eftir annað á sama grunnstefið: Sparnaður, sparnaður, sparnaður og aftur sparnaður! Hvort heldur er í heilbrigðiskerfinu, í háskólunum eða í umönnun aldraðra, alls staðar skal skorið niður. Og því linnir ekki. Hvernig kemur það heim og saman við fyrirheitin um dýrðina sem aðildinni átti að fylgja?

Fyrir nokkrum vikum skrifaði Íslendingur á netspjalli: „...en við höfum allt, við þurfum því ekki aðild að ESB.“ Svar Evrópusinnans var lýsandi: „En það er hægt að fá meira!“ Svo stutt setning segir meira en þúsund orð! Við á máltækið: Græðgin er ótukt. Því að er það ekki oftast svo í lífinu að þessi blinda eigingirni, þetta að geta aldrei fengið nóg, kemur manni sjálfum í koll að lokum?

Að lokum

Að endingu vil ég nefna mikilvægt atriði. Trúir því einhver í alvöru að ESB, sem sífellt þenst út, geti staðið til frambúðar? Hvenær tekur útþensla þess enda? Því getur enginn svarað. Og hvernig á að fjármagna þetta allt saman?

Árið 1995 gengu Svíþjóð, Finnland og Austurríki í sambandið, síðustu ríkin sem greiða meira til ESB en þau fá til baka. Síðan þá hafa aðeins þiggjendur bæst við. ESB glímir því við gríðarlegan fjárhagsvanda og Ísland væri þess vegna „hjartanlega“ velkomið.

Ísland yrði nettógreiðandi innan ESB, þyrfti sem sagt að greiða mun meira til sambandsins en það fengi eftir krókaleiðum til baka. Rétt eins og Austurríki. Árlegt framlag Austurríkis til ESB á nú að hækka um hvorki meira né minna en 40 prósent. Núverandi kanslari, Christian Stocker, brást við með orðunum: „Austurríki er ekki hraðbanki ESB.“ Það getur hann sagt, en í Brussel sitja menn á lengri endanum og ósk hans verður því að engu. Vill Ísland verða hraðbanki ESB eins og Austurríki?

Fyrir nokkrum vikum birtist í austurrísku dagblaði grein með hinni lýsandi fyrirsögn „Ísland sem bjargvættur ESB“. Ísland á að bjarga ESB. Þannig lítur ófegraður veruleiki sambandsins út.

ESB er dæmt til að farast sökum stórmennskuæðis, enda standa næst fyrir dyrum Balkanríkin mörgu, Serbía, Albanía, Svartfjallaland og fleiri, þá Georgía og Moldóva, síðan hin botnlausa hít sem heitir Úkraína og fyrr eða síðar Tyrkland, með allri þeirri óyfirsýn og fjárhagslegu ófæru sem því fylgir.

Hvers vegna ætti Ísland í alvöru að leysa til sín farmiða um borð í þessa Titanic Evrópusambandsins?

Þessi texti var þýddur úr þýsku á íslensku og yfirfarinn af Júlíusi Valssyni.

Höfundur býr í Salzburg í Austurríki. Hann starfaði síðast í litlu prentfyrirtæki en er nýorðinn atvinnulaus, enda hefur austurrískur prentiðnaður átt æ meira undir högg að sækja í kjölfar stækkunar ESB til austurs.

Heimildir:

„SPÖ fordert Abschaffung der Mehrwertsteuer auf Mieten“ – https://www.derstandard.at/story/2000093588969/spoe-will-dringliche-abschaffung-der-mehrwertsteuer-auf-mieten

„Steuersatz auf Mieten senken: Nicht möglich“ – https://www.meinbezirk.at/innere-stadt/c-politik/steuersatz-auf-mieten-senken-nicht-moeglich_a3546510

„Österreich muss Zahnmediziner-Quote abschaffen“ – https://www.derstandard.at/story/2000057780639/medizinstudium-keine-eu-einwaende-mehr-gegen-quoten

„Österreich für Stocker ‚nicht der Bankomat der Union‘“ – https://www.meinbezirk.at/c-politik/oesterreich-fuer-stocker-nicht-der-bankomat-der-union_a8701176

„Island als EU-Retter“ – https://www.derstandard.at/story/3000000312403/island-als-eu-retter