Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir skrifar 23. september 2026 07:30 Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson Skoðun Óvissa og ágreiningur SÁÁ bitnar á notendum þjónustunnar Erla Björg Sigurðardóttir Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson Skoðun Áfall á bíllausa daginn Camilla Rut Arnarsdóttir Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson Skoðun Skoðun Skoðun Stöndum vörð um okkar mikilvægustu atvinnugrein Björgvin Jóhannesson skrifar Skoðun Óvissa og ágreiningur SÁÁ bitnar á notendum þjónustunnar Erla Björg Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar Skoðun Hvað vita þingmenn um hvalveiðar? Valgerður Árnadóttir skrifar Skoðun Verður Vogi lokað? Rósa Guðbjartsdóttir skrifar Skoðun Hvað eruð þið að gera í ÖBÍ? Elísa Ósk Línadóttir skrifar Skoðun Hvern á verkfallið að bíta? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun NPA er ekki verðlaun fyrir samþykkta hegðun Rúnar Björn Herrera Þorkelsson skrifar Skoðun Samdráttur í losun Íslands – en ekki kerfisbreyting Sigurpáll Ingibergsson skrifar Skoðun Við tryggjum ekki lýðræðið eftir á Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Veit hið opinbera hvað virkar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Evrópa Henry Alexander Henrysson skrifar Skoðun Skeifan í smjörinu Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Þetta reddast: en hvað ef það reddast ekki? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar Skoðun Málshraðasögur 2. hluti — Forsjármál Eva Hauksdóttir skrifar Skoðun Á rafmagnskrossara á göngustíg á hundrað og þaðan inn í eilífðina Davíð Bergmann skrifar Skoðun Er afleiðingin orsök? Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Uppsagnir í Stjórnarráðinu Hrafnkell Tumi Kolbeinsson skrifar Skoðun Sigurganga málaflokka Flokks fólksins Jónína Björk Óskarsdóttir skrifar Skoðun Getureglan og froðan Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Rætin Rót í þrettán ár Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Hvernig lögum við fegurðarskyn okkar að orkuskiptabyltingunni? Páll Jakob Líndal skrifar Skoðun Frítt í strætó í dag Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Hinn háskalegi hugsunarháttur Sighvatur Björgvinsson skrifar Skoðun Alþjóðadagur friðarmenningar 21. september Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun 37% og reikningskúnstir Viðskiptaráðs Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hvers vegna hrynur námsárangur á Íslandi en ekki á Englandi? Guðrún Sævarsdóttir skrifar Sjá meira
Nýjar tölur um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi minna okkur á að við eigum enn langt í land með að ná loftslagsmarkmiðum okkar. Samkvæmt nýjum framreikningi stefnir Ísland í 21% samdrátt í samfélagslosun fyrir árið 2030 miðað við 2005, á meðan gert er ráð fyrir að krafa Íslands verði um 41%. Samgöngur skipta þar miklu máli og jesús hvað við eigum langt í land. Vegasamgöngur eru í dag um þriðjungur samfélagslosunar Íslands og í stað þess að losun frá þeim haldi áfram að dragast saman jókst hún um 1,3% á síðasta ári. Það segir okkur bara það að við þurfum að hugsa öðruvísi um hvernig við komumst á milli staða. Bíllinn þarf ekki alltaf að vera fyrsta svarið Í áratugi hefur einkabíllinn verið sjálfgefinn hluti af daglegu lífi margra. Við eigum bíl sem stendur stóran hluta sólarhringsins kyrr en grípum í hann þegar við þurfum að komast í vinnuna, búðina, ræktina eða sækja börnin. En hvað ef við þyrftum ekki alltaf að eiga farartækið sem við notum og hvað ef að við hefðum aðgang að þeim ferðamáta sem hentar hverju sinni? Stundum er það rafskúta, stundum deilibíll, stundum leigubíll og stundum er besta lausnin að ganga, hjóla eða taka strætó. Markmiðið er ekki að einn ferðamáti leysi alla aðra af hólmi heldur einfaldlega það að gera fleiri valkosti raunhæfa. Deilibíll í stað bíls númer tvö… eða þrjú Deilibílar geta gegnt gríðarlega mikilvægu hlutverki í þeirri breytingu. Það eru fjölmargar ferðir, hvað þá í þessu veðurfari okkar íslendinga, þar sem fólk raunverulega þarf á bíl að halda. Þá skiptir öllu máli að hægt sé að nálgast bílinn auðveldlega án þess að þurfa endilega að eiga hann eða öllu heldur vera með marga bíla á einu heimili. Með deilibíl getur notandi opnað app, fundið lausan bíl, keyrt þangað sem hann þarf og skilið bílinn eftir fyrir næsta notanda þegar ferðinni lýkur en þannig getur sami bíll þjónað mörgum notendum. Fyrir sum heimili getur slíkur aðgangur skapað raunhæfan valkost við annan bíl heimilisins. Fyrir aðra getur hann einfaldlega gert mögulegt að velja rafskútu, almenningssamgöngur, hjól eða göngu oftar vitandi að bíll er alltaf tiltækur þegar hans er þörf. Orkuskipti eru mikilvæg en ferðavenjur líka Rafvæðing bílaflotans er mikilvægur hluti af orkuskiptum í samgöngum. En framtíð samgangna snýst ekki aðeins um að skipta bensínbíl út fyrir rafbíl heldur snýst hún líka um að nýta farartækin betur og gefa fólki val um hvernig það ferðast á milli staða. Þar kemur deilihagkerfið sterkt inn.. Í stað hugsunarinnar “ég þarf bíl” getum við færst nær hugsuninni “ég þarf að komast þangað” og lausnin getur verið mismunandi frá einum degi til annars. Kannski þurfum við ekki fleiri bíla en kannski þurfum við bara betri aðgang að þeim þegar við þurfum á þeim að halda og fleiri valkosti í samgöngumálum á Íslandi. Höfundur er markaðsstjóri.
Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender Skoðun
Skoðun Hver ber ábyrgð þegar læknar hverfa frá starfsemi sjúkrahúss? Jón Páll Hallgrímsson skrifar
Skoðun Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender skrifar
Skoðun Umferðartafir á höfuðborgarsvæðinu – Hver er staðan og hvert stefnir? Þórarinn Hjaltason skrifar
Skoðun Er ekki kominn tími til að endurskoða íslenska kjarasamningamódelið? Þórir Garðarsson skrifar
Tækni- og hugverkaiðnaður eykur stöðugleika hagkerfisins Erla Tinna Stefánsdóttir,Ingólfur Bender Skoðun