Kaupmáttur lækkað í tuttugu ár Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar 23. febrúar 2026 08:31 Öll höfum við á undanförnum misserum fundið fyrir því hversu allt í samfélagi okkar hefur hækkað. Er þar ekkert undanskilið, hvorki nauðsynjavörur né sjálfsögðu þjónusta. Allt virðist stefna í að meirihluti þingmanna á Alþingi samþykki umdeilt frumvarp um tengingu bóta almannatrygginga við launavísitölu en það kemur til með að hjálpa fólki sem hefur litla möguleika til að bæta stöðu sína og á sífellt á hættu að dragast aftur úr í kaupmætti. Afstaða-réttindafélag styður öll góð mál sem miða að því að bæta hag þeirra verst settu og má því til með að benda á annan hóp sem lengi hefur dregist aftur úr og þrátt fyrir augljósa þörf fær ekki endurskoðun á kjörum sínum. Dagpeningar hafa ekki hækkað í tvo áratugi, eða frá árinu 2006. Á sama tíma hafa þóknanir fyrir störf og fæðisfé hækkað lítillega. Það er náttúrlega ótrúlegt að grunnframfærsla í fangelsum hafi staðið í stað öll þessi ár en samkvæmt verðlagsreiknivél Hagstofu Íslands jafngilda 630 krónur árið 2006 tæpum 1.700 krónum í dag. Orðalag laganna hljómar á þá leið að ráðherra ákveði fjárhæð dagpeninga og að þeir skuli miðast við að fangi eigi fyrir brýnustu nauðsynjum til persónulegrar umhirðu. Auðséð er á ákvæðinu að það kallar á reglulega endurskoðun og því er einnig ljóst að stjórnvöld hafa gjörsamlega vanrækt þá skyldu sína. Höfum það á hreinu að fangar eru oftar en ekki fólk sem stendur þegar höllum fæti í samfélaginu. Margir koma úr fátækt, hafa á bakinu skuldir og jafnan lítinn stuðning frá fjölskyldu. Að setja þá inn í kerfi þar sem grunnframfærsla hefur verið frosin í tvo áratugi er ekki endurhæfing, það er einangrun frá þróun samfélagsins. Afstaða-réttindafélag skorar á þá þingmenn sem hyggjast samþykkja frumvarpið um tengingu bóta við launavísitölu að taka upp við dómsmálaráðherra hvort ekki standi til að leiðrétta kjör fanga eins og annarra sem höllum fæti standa í samfélaginu. Höfundur er formaður Afstöðu-réttindafélags. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Guðmundur Ingi Þóroddsson Mest lesið Aumingja tryggingafélögin Agnar Þór Guðmundsson,Haukur Freyr Axelsson Skoðun Það sem þingmaður vill segja Sigmar Guðmundsson Skoðun Þarf að kæra íslenska ríkið? Eyþór Eðvarðsson Skoðun Greið leið til lækkunar stýrivaxta Bogi Nils Bogason Skoðun Íslenskir sálfræðingar í aldarfjórðung Pétur Maack Þorsteinsson Skoðun X-R slær Borgarlínu verkefnið út af borðinu Linda Jónsdóttir Skoðun Svona stöðvum við hallarekstur ríkisins, loksins Jóhann Páll Jóhannsson Skoðun Ímynd er drifkraftur útflutnings Pétur Þ. Óskarsson Skoðun 174 þúsund króna skutlið Karólína Helga Símonardóttir Skoðun Þorbjörg dómsmálaráðherra — enn einn spillingarpésinn? Einar Steingrímsson Skoðun Skoðun Skoðun Svona stöðvum við hallarekstur ríkisins, loksins Jóhann Páll Jóhannsson skrifar Skoðun Auðveldum kynslóðaskipti bænda Lilja Rafney Magnúsdóttir skrifar Skoðun Aumingja tryggingafélögin Agnar Þór Guðmundsson,Haukur Freyr Axelsson skrifar Skoðun Þarf að kæra íslenska ríkið? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Ímynd er drifkraftur útflutnings Pétur Þ. Óskarsson skrifar Skoðun Íslenskir sálfræðingar í aldarfjórðung Pétur Maack Þorsteinsson skrifar Skoðun Það sem þingmaður vill segja Sigmar Guðmundsson skrifar Skoðun Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Erna Bjarnadóttir skrifar Skoðun Nokkur orð í viskubrunninn Einar Helgason skrifar Skoðun Sameinuð stöndum vér hræsnarar Íslands Páll Steingrímsson skrifar Skoðun Ekki er allt sem sýnist í rekstri Garðabæjar Einar Þór Einarsson skrifar Skoðun Við erum Vinstrið Sanna Magdalena Mörtudóttir,Líf Magneudóttir,Stefán Pálsson,Ásta Þórdís Skjalddal,Arna Magnea Danks,Finnur Ricart Andrason skrifar Skoðun Vistum fanga í íbúðarhverfum Guðmundur Ingi Þóroddsson skrifar Skoðun Greið leið til lækkunar stýrivaxta Bogi Nils Bogason skrifar Skoðun Samningaeftirlitið - bannað börnum! Hannes Friðriksson skrifar Skoðun Er ferðaþjónustan virðiskeðjan sem byggir upp Ísland? Aðalheiður Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Uppbygging Hveragerðis og þróun innviða Birgitta Ragnarsdóttir skrifar Skoðun Óþarfi að fella niður allt skólahald Stefán Steingrímur Bergsson skrifar Skoðun Af hverju bera Hafnfirðingar mestu byrðina? Einar Geir Þorsteinsson skrifar Skoðun Virkniseðill - er það eitthvað fyrir Íslendinga? skrifar Skoðun Aðför að opinberum starfsmönnum – burðarásum samfélagsins Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Raunir íslenska pylsusalans Andri Reyr Haraldsson skrifar Skoðun Þorbjörg dómsmálaráðherra — enn einn spillingarpésinn? Einar Steingrímsson skrifar Skoðun 174 þúsund króna skutlið Karólína Helga Símonardóttir skrifar Skoðun Brotist undan þöggun - Endósamtökin 20 ára Silja Steinunnardóttir,Lilja Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Gott að eldast í Hveragerði Lárus Jónsson,Dagný Sif Sigurbjörnsdóttir skrifar Skoðun Hollusta eða blekking? Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Hádegisblundur og pásur – Með viti fremur en striti Benedikt Jóhannsson skrifar Skoðun Írland v.s.Ísland. Munar bara einum staf? Andrés Pétursson skrifar Skoðun Um „hágæða“ almenningssamgöngur Þórir Garðarsson skrifar Sjá meira
Öll höfum við á undanförnum misserum fundið fyrir því hversu allt í samfélagi okkar hefur hækkað. Er þar ekkert undanskilið, hvorki nauðsynjavörur né sjálfsögðu þjónusta. Allt virðist stefna í að meirihluti þingmanna á Alþingi samþykki umdeilt frumvarp um tengingu bóta almannatrygginga við launavísitölu en það kemur til með að hjálpa fólki sem hefur litla möguleika til að bæta stöðu sína og á sífellt á hættu að dragast aftur úr í kaupmætti. Afstaða-réttindafélag styður öll góð mál sem miða að því að bæta hag þeirra verst settu og má því til með að benda á annan hóp sem lengi hefur dregist aftur úr og þrátt fyrir augljósa þörf fær ekki endurskoðun á kjörum sínum. Dagpeningar hafa ekki hækkað í tvo áratugi, eða frá árinu 2006. Á sama tíma hafa þóknanir fyrir störf og fæðisfé hækkað lítillega. Það er náttúrlega ótrúlegt að grunnframfærsla í fangelsum hafi staðið í stað öll þessi ár en samkvæmt verðlagsreiknivél Hagstofu Íslands jafngilda 630 krónur árið 2006 tæpum 1.700 krónum í dag. Orðalag laganna hljómar á þá leið að ráðherra ákveði fjárhæð dagpeninga og að þeir skuli miðast við að fangi eigi fyrir brýnustu nauðsynjum til persónulegrar umhirðu. Auðséð er á ákvæðinu að það kallar á reglulega endurskoðun og því er einnig ljóst að stjórnvöld hafa gjörsamlega vanrækt þá skyldu sína. Höfum það á hreinu að fangar eru oftar en ekki fólk sem stendur þegar höllum fæti í samfélaginu. Margir koma úr fátækt, hafa á bakinu skuldir og jafnan lítinn stuðning frá fjölskyldu. Að setja þá inn í kerfi þar sem grunnframfærsla hefur verið frosin í tvo áratugi er ekki endurhæfing, það er einangrun frá þróun samfélagsins. Afstaða-réttindafélag skorar á þá þingmenn sem hyggjast samþykkja frumvarpið um tengingu bóta við launavísitölu að taka upp við dómsmálaráðherra hvort ekki standi til að leiðrétta kjör fanga eins og annarra sem höllum fæti standa í samfélaginu. Höfundur er formaður Afstöðu-réttindafélags.
Skoðun Við erum Vinstrið Sanna Magdalena Mörtudóttir,Líf Magneudóttir,Stefán Pálsson,Ásta Þórdís Skjalddal,Arna Magnea Danks,Finnur Ricart Andrason skrifar
Skoðun Aðför að opinberum starfsmönnum – burðarásum samfélagsins Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun Brotist undan þöggun - Endósamtökin 20 ára Silja Steinunnardóttir,Lilja Guðmundsdóttir skrifar