Byggjum fram­tíð á ís – fyrir börnin okkar og sam­fé­lagið allt

Umræðan um uppbyggingu skautasvella í Reykjavík er bæði tímabær og nauðsynleg. Árangur íshokkís – sem hefur náð miklum árangri þrátt fyrir takmarkaða aðstöðu – sýnir hvað er hægt þegar vilji og gæði hittast. En þetta snýst ekki um eina íþróttagrein. Þetta snýst um heildarsýn fyrir íþróttir á ís í borg sem vex og vill standa framarlega.

Ég er sænsk og íslensk ríkisborgari, formaður listskautadeildar Skautafélags Reykjavíkur og hef verið skautamamma í 15 ár. Ég hef séð af eigin raun hversu mikil áhrif íþróttir á ís hafa á börn og fjölskyldur – þau byggja upp aga, sjálfstraust, seiglu og gleði.

Ég ólst upp í Svíþjóð þar sem skautar voru sjálfsagður hluti af íþróttum í skólum yfir vetrartímann. Útisvell voru nýtt markvisst og börn fá að kynnast fjölbreyttum skautagreinum – íshokkí, listskautum, bandý og skautahlaupi. Samhliða var kennt ís-öryggisfræði – meðal annars hvernig bregðast eigi við ef fallið er í gegnum ís.

En miðað við veðurfar á Íslandi getum við ekki treyst á útisvell sem grundvöll að skipulögðu íþróttastarfi. Hlýindi, rigning og óstöðug frost gera slíkt ekki áreiðanlegt. Þess vegna er íshöll ekki munaður – hún er grunnforsenda þess að hægt sé að byggja upp og viðhalda íþróttum á ís með faglegum, öruggum og stöðugum hætti.

Skautar í Reykjavík í dag 

Í dag stunda yfir 500 börn og ungmenni listskauta hjá Skautafélagi Reykjavíkur. Biðröð hefur myndast í skautaskólann, þar sem allt byrjar, og iðkendur bíða eftir tækifæri til að komast á ís.

Við höfum aldrei verið með fleiri iðkendur í keppnisflokkunum Chicks, Cubs og Basic Novice. Biðröð er í afrekshópinn Advanced Novice, sem veitir aðgang að stærri mótum á heimsvísu og er mikilvægur áfangi fyrir þau sem vilja ná langt.

Í dag eigum við einnig tvo iðkendur í landsliði Íslands, sem sýnir að uppbyggingin skilar árangri þegar aðstæður leyfa.

En starfið snýst ekki eingöngu um afrek. Félagslínan er stór og mikilvægur hluti af okkar starfi. Okkar helsta markmið er að skautar eigi að vera til fyrir alla – ekki aðeins þau sem stefna á landslið eða alþjóðleg mót. Við viljum skapa öruggt og jákvætt umhverfi þar sem börn, ungmenni og fullorðnir geta notið hreyfingar, eignast vini og fundið sinn stað – óháð aldri eða metnaði.

Við viljum einnig bjóða upp á námskeið fyrir fullorðna byrjendur. Við höfum þegar sett af stað nýtt fyrirkomulag með svokölluðu „klippikorti“ fyrir fullorðna sem stunduðu listskauta á unglingsárum og vilja snúa aftur á ísinn – sem og fyrir nýja byrjendur. Áhuginn vex stöðugt og fullorðnir iðkendur verða sífellt kröfuharðari á eigin framfarir. Sumir eru þegar farnir að keppa og jafnvel sækja æfingabúðir erlendis.

Það sýnir að listskautar eru ekki aðeins barnastarf – heldur íþrótt sem fólk getur stundað alla ævi.

Við erum einnig að þróa synchro – samhæfðan skautadans, þar sem lið skautara framkvæmir samstillt prógrömm við tónlist. Nýtt lið, ÍSEY, hefur verið stofnað og áhuginn er mikill. Synchro er lykill að því að halda ungmennum lengur í íþróttinni, sérstaklega þegar skólaálag eykst um 16 ára aldur og margir hætta.

Markmið okkar er skýrt: að byggja upp junior-lið í synchro og skapa farveg fyrir íslenskt lið á alþjóðlegum vettvangi. 

Ekki barátta – heldur sameiginlegt verkefni

Við gleðjumst yfir velgengni íshokkís – hún sýnir hvað er mögulegt þrátt fyrir þröngan kost. En þegar aðstaðan er takmörkuð verður sífellt erfiðara að mæta þörfum allra greina. Þetta þarf ekki að vera barátta milli íshokkís og listskauta um ístíma. Það þarf að vera sameiginlegt verkefni að tryggja næga aðstöðu fyrir fólk á öllum aldri og öllum hæfileikum.

Skautasvell eru ekki hagsmunamál fárra.

Þau eru:

• Lýðheilsumál
• Forvarnarmál
• Jafnréttismál
• Skólamál
• Samfélagsmál

Reykjavíkurborg hefur tækifæri til að móta heildstæða stefnu fyrir íþróttir á ís – stefnu sem tekur mið af raunverulegum vexti, framtíð og þörfum næstu kynslóða.

Saga okkar sýnir hvað er mögulegt

Saga Íslendinga á ís er lengri en margir gera sér grein fyrir. Árið 1920 vann lið íslenskra innflytjenda í Kanada – Winnipeg Falcons – Ólympíugull í íshokkí á leikunum í Antwerpen. Liðið var skipað nánast eingöngu af íslenskum innflytjendum í Manitoba. Þeir kepptu undir kanadísku flaggi – en rætur þeirra voru íslenskar.

Það er líka merkilegt að minna á að fyrsta kvennalandslið Íslands sem tók þátt í heimsmeistaramóti í Synchro var úr LSR – Team Icecubes árið 2002. 

Saga okkar sýnir að metnaður og geta eru til staðar.

Þetta var afrakstur samfélags sem gaf börnum sínum aðstöðu, tækifæri og umgjörð til að vaxa á ís.

Spurningin sem við stöndum frammi fyrir í dag er einföld:

Ætlum við að skapa slíkar aðstæður í dag?

Áskorun og samvinna

Herra borgarstjóri og borgaryfirvöld í Reykjavík:

Við sem störfum í íþróttahreyfingunni sjáum skýrt að eftirspurnin er til staðar. Börnin eru til staðar. Viljinn er til staðar. Fagfólkið er til staðar.

Nú þarf innviðina.

Við köllum ekki eftir munaði. Við köllum eftir grunnforsendu.

Við köllum ekki eftir forréttindum fyrir eina grein. Við köllum eftir heildarsýn sem þjónar öllum íþróttum á ís.

Við viljum vinna með borginni að lausnum. Taka þátt í stefnumótun, greiningu og framtíðarskipulagi. En það þarf skýra forystu og ákvörðun um að uppbygging íshalla verði hluti af langtímasýn Reykjavíkurborgar.

Ísinn er ekki bara yfirborð. Hann er vettvangur þar sem börn læra aga, samvinnu og seiglu. Þar kvikna draumar. Þar mótast framtíð.

Reykjavík getur valið að vera borg sem leiðir uppbyggingu íþrótta á ís – eða borg sem horfir á eftir tækifærum.

Við erum tilbúin í samtal.

Spurningin er: Er borgin tilbúin að taka næsta skref með okkur?

Höfundur er formaður Listskautadeildar Skautafélags Reykjavíkur og móðir þriggja barna, en fjölskylda hennar hefur verið hluti af félaginu síðastliðin 15 ár.