Lyfjatengd dauðsföll eru pólitísk ákvörðun Unnar Þór Sæmundsson skrifar 18. apríl 2026 11:01 Ég er á lífi í dag. Það er ekki yfirvöldum að þakka. Það er fólki að þakka sem rétti mér hjálparhönd þegar kerfið rétti mér handjárn. Ég er óvirkur fíkill. Ég hef misst fleiri vini en ég get talið. Fólk sem átti foreldra, systkini, börn. Fólk sem hefði getað lifað. Í hvert sinn hugsa ég það sama. Hvar voru yfirvöld? Hvar var heilbrigðiskerfið? Hvar var raunverulegt viðbragð við faraldri sem hefur verið augljós í mörg ár? Svarið er mjög einfalt, hvergi. Yfirvöld eru enn mjög fjarlæg enda ekki margir flokkar sem hafa raunverulega látið sig málið varða. Á meðan lyfjatengd dauðsföll hafa margfaldast hafa stjórnvöld haldið uppi sýningu. Starfshópar. Stefnumótun. Falleg orð um nýja nálgun. Frumvörp sem daga uppi. Ráðafólk sem lofar, gera svo ekkert og fara. Á sama tíma deyr fólk, bak við lokaðar dyr sem samfélagið kýs að horfa ekki á. Refsistefnan sem enn ríkir er ekki hlutlaus. Hún drepur. Hún drepur meðal annars vegna þess að fólk þorir ekki að hringja á sjúkrabíl af ótta við lögreglu. Hún drepur vegna þess að fólk er hrakið frá heilbrigðisþjónustu með skömm. Hún drepur vegna þess að það er þægilegra fyrir stjórnvöld að kalla okkur glæpamenn en að meðhöndla okkur sem fólk sem þarf heilbrigðisþjónustu. Stundum hefur læðst að mér sú hugsun hvort það sé mögulega markmið aðgerðarleysis stjórnvalda að drepa “helvítis dópistana”. Á meðan yfirvöld bíða, bregðast aðrir við. Matthildarsamtökin gera það sem kerfið gerir ekki. Þau reka Reyk sem er vettvangsþjónusta, aðallega fyrir fólk sem reykir ópíóíða og örvandi efni, en þau vísa engum frá og aðstoða fólk við að tengjast þjónustu. Þau senda teymi út á næturlífið þar sem ein röng tafla getur drepið. Þau fræða fólk í fangelsi um naloxón og er því dreift á alla ganga fangelsanna. Þau standa í málsvarastarfi sem nánast enginn annar sinnir með sömu þekkingu og ástríðu. Það er það sem Matthildarsamtökin gera, á hverjum einasta degi. Koma fram við okkur eins og manneskjur til þess að minna okkur á að við séum þess virði. Sjálfboðaliðar halda þar uppi þjónustu sem ætti að vera grunnstoð í heilbrigðiskerfi siðaðs samfélags. Samtök sem standa á milli lífs og dauða eiga að fá réttmæta athygli velferðarkerfis borgarinnar og ríkisins. Yfirvöld þurfa að skilja eitt. Hver dagur sem líður án aðgerða er dagur þar sem einhver deyr sem hefði getað lifað. Barn, barnabarn, foreldri, fjölskyldumeðlimur, vinur eða önnur manneskja sem er okkur mikilvæg. Ég lifði af. En of mörg gerðu það ekki. Höfundur er óvirkur fíkill og skipar 4. sæti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Fíkn Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Unnar Þór Sæmundsson Mest lesið Halldór 22.08.2026 Halldór Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson Skoðun „Viltu koma út að leika?“ Hallgrímur Helgason Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Ég skil ekki nei fólk Einar Steinþórsson skrifar Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar Skoðun Erfingjar og erfðarmál Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Þögnin rofin Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar Skoðun Fimmtugt er ekki biðstofa Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Horfum á heildarmyndina – og til lengri tíma Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Hvar hefur 400.000 manna þjóð mest áhrif? Baldur Johnsen skrifar Skoðun Hvernig ákveður þjóð sig? - Samhygð á undanhaldi Davíð Brynjar Sigurjónsson skrifar Skoðun Siðferðiskirtillinn Jón Bragi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Spörum milljarða Lárus Blöndal Sigurðsson skrifar Skoðun Drottningaviðtal – þegar ein rödd fær sviðið Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Þegar náttúran verður okkur framandi Guðný Þorsteinsdóttir skrifar Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Af hverju aðildarviðræður? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Hvað var afaðlagað? Þorvaldur Logason skrifar Skoðun Fullveldi - ættaróðal eða verkfæri sjálfstæðrar þjóðar? Martha Árnadóttir skrifar Skoðun Referendum: The Status Quo is Path Dependent Smári McCarthy skrifar Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar Skoðun Gylliboðin sem ekki standast Ólafur Hannesson skrifar Skoðun Þegar mótrökin verða meðmæli Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Er ekki alltaf brjálað að gera? Sigríður Indriðadóttir skrifar Skoðun Spliff, Donk & Gengja á Alþingi Benedikt V Warén skrifar Skoðun Bannmenn og bruggarar Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Íslensk mjólkurframleiðsla er ekki skiptimynt í Brussel Sigurbjörg Ottesen skrifar Skoðun Hversdagsleg menning og majónes Logi Einarsson skrifar Skoðun Lærum lýðræði Ingibjörg Rósa Björnsdóttir skrifar Skoðun Referendum: What Is Path Dependence? Carl Baudenbacher skrifar Skoðun Veikar konur, hið hæga þjóðarmorð og Reykjavíkurmaraþon Viðar Hreinsson skrifar Sjá meira
Ég er á lífi í dag. Það er ekki yfirvöldum að þakka. Það er fólki að þakka sem rétti mér hjálparhönd þegar kerfið rétti mér handjárn. Ég er óvirkur fíkill. Ég hef misst fleiri vini en ég get talið. Fólk sem átti foreldra, systkini, börn. Fólk sem hefði getað lifað. Í hvert sinn hugsa ég það sama. Hvar voru yfirvöld? Hvar var heilbrigðiskerfið? Hvar var raunverulegt viðbragð við faraldri sem hefur verið augljós í mörg ár? Svarið er mjög einfalt, hvergi. Yfirvöld eru enn mjög fjarlæg enda ekki margir flokkar sem hafa raunverulega látið sig málið varða. Á meðan lyfjatengd dauðsföll hafa margfaldast hafa stjórnvöld haldið uppi sýningu. Starfshópar. Stefnumótun. Falleg orð um nýja nálgun. Frumvörp sem daga uppi. Ráðafólk sem lofar, gera svo ekkert og fara. Á sama tíma deyr fólk, bak við lokaðar dyr sem samfélagið kýs að horfa ekki á. Refsistefnan sem enn ríkir er ekki hlutlaus. Hún drepur. Hún drepur meðal annars vegna þess að fólk þorir ekki að hringja á sjúkrabíl af ótta við lögreglu. Hún drepur vegna þess að fólk er hrakið frá heilbrigðisþjónustu með skömm. Hún drepur vegna þess að það er þægilegra fyrir stjórnvöld að kalla okkur glæpamenn en að meðhöndla okkur sem fólk sem þarf heilbrigðisþjónustu. Stundum hefur læðst að mér sú hugsun hvort það sé mögulega markmið aðgerðarleysis stjórnvalda að drepa “helvítis dópistana”. Á meðan yfirvöld bíða, bregðast aðrir við. Matthildarsamtökin gera það sem kerfið gerir ekki. Þau reka Reyk sem er vettvangsþjónusta, aðallega fyrir fólk sem reykir ópíóíða og örvandi efni, en þau vísa engum frá og aðstoða fólk við að tengjast þjónustu. Þau senda teymi út á næturlífið þar sem ein röng tafla getur drepið. Þau fræða fólk í fangelsi um naloxón og er því dreift á alla ganga fangelsanna. Þau standa í málsvarastarfi sem nánast enginn annar sinnir með sömu þekkingu og ástríðu. Það er það sem Matthildarsamtökin gera, á hverjum einasta degi. Koma fram við okkur eins og manneskjur til þess að minna okkur á að við séum þess virði. Sjálfboðaliðar halda þar uppi þjónustu sem ætti að vera grunnstoð í heilbrigðiskerfi siðaðs samfélags. Samtök sem standa á milli lífs og dauða eiga að fá réttmæta athygli velferðarkerfis borgarinnar og ríkisins. Yfirvöld þurfa að skilja eitt. Hver dagur sem líður án aðgerða er dagur þar sem einhver deyr sem hefði getað lifað. Barn, barnabarn, foreldri, fjölskyldumeðlimur, vinur eða önnur manneskja sem er okkur mikilvæg. Ég lifði af. En of mörg gerðu það ekki. Höfundur er óvirkur fíkill og skipar 4. sæti Pírata fyrir komandi borgarstjórnarkosningar.
Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson Skoðun
Skoðun Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson skrifar
Skoðun Fullveldi, yfirþjóðlegar stofnanir og jafnræðisgrundvöllur í Evrópu Maximilian Conrad skrifar
Skoðun Þurfum við kreatín og prótín sem bætiefni? Jóhanna Eyrún Torfadóttir,Dögg Guðmundsdóttir skrifar
Skoðun Amma getur ekki eldað. Borgarfulltrúinn getur það. Bæði borga 1.900. Kristín Ólafsdóttir skrifar
Skoðun Þegar Ísland verður 600 þúsund manna borgríki – hver á þá að framleiða matinn? Eyjólfur Ingvi Bjarnason skrifar
Heildarkostnaður aðildarviðræðna gæti samsvarað 300–700 kr. á mann á mánuði Valur Þráinsson Skoðun