Öryggi og gæði í leik­skólum – á­byrgð okkar

Leikskólinn er fyrsta skólastigið samkvæmt Aðalnámskrá. Þar taka börn sín fyrstu skref í námi. Því er afar mikilvægt að þau upplifi þar öryggi, vellíðan og umhyggju frá fyrsta degi. Leikskólinn er ekki aðeins staður þar sem börn dvelja hluta dags, heldur er hann grunnur að framtíð þeirra og þroska. Í leikskólum er unnið með yngstu kynslóðina – framtíðina sem mun svo halda áfram að byggja upp samfélagið. Því þarf starfsemin ávallt að vera í hæsta gæðaflokki. Börn þurfa að finna fyrir stöðugleika og öryggi og starfsumhverfið þarf að styðja við það markmið á hverjum degi.

Reglum breytt

Á undanförnum árum hafa mörg sveitarfélög endurskoðað reglur sínar varðandi svokölluð barngildi í leikskólum. Sveitarfélög á borð við Reykjavíkurborg, Kópavog, Garðabæ, Borgarbyggð, Ísafjörð og Hvalfjarðarsveit hafa tekið skref í þá átt að bæta hlutfall starfsfólks miðað við fjölda barna. Þessi þróun miðar að auknu öryggi, betri starfsaðstæðum og meiri gæðum í leikskólastarfi.

Hækkum barngildin

Akraneskaupstaður hefur hins vegar ekki fylgt þessari þróun eftir og því er brýnt að bregðast við. Í lögum um leikskóla er ekki kveðið á um nákvæmt hlutfall barna á hvern starfsmann. Þess í stað hafa mörg sveitarfélög stuðst við eldri reiknireglu þar sem hver starfsmaður sinnir átta barngildum. Yngri börn telja meira í þessum útreikningi og eldri börn telja minna.

Á Akranesi telst barn á elstu deild til dæmis aðeins 0,8 barngildi, á meðan að sveitarfélögin sem nefnd eru hér fyrir ofan miða við eitt fullt barngildi fyrir hvert barn á sama aldri. Þessi munur hefur raunveruleg áhrif á mönnun deilda í leikskólum. Tökum nú dæmi, ef við erum með 25 börn á elstu deild hér í leikskólum Akraneskaupstaðar, er grunnstöðugildi aðeins 2,5 starfsmenn. Þetta þýðir að á ákveðnum tímum, til dæmis þegar starfsfólk fer í neysluhlé, getur einn starfsmaður setið eftir með allan barnahópinn. Slík staða er hvorki ásættanleg né örugg – hvorki fyrir börnin né starfsfólkið. Þetta dæmi segir okkur að með því að hækka t.d barngildi á elstu deild mætti tryggja að aldrei væru færri en þrír starfsmenn við störf á hverri deild. Slík breyting myndi auka öryggi, bæta starfsaðstæður og styrkja gæði leikskólastarfsins í heild.

Tryggjum öryggi barna

Að hækka barngildi um 0,2 á hverri deild er raunhæf og áhrifarík leið til að ná þessum markmiðum. Það er brýnt að tryggja að nægilega margar hendur séu til staðar til að sinna þeim fjölda barna sem eru í leikskólum hverju sinni. Öryggi barna á aldrei að vera háð tilviljunum eða skorti á mannskap. Börnin okkar – framtíðin – eiga skilið bestu mögulegu aðstæður. Það er sameiginleg ábyrgð okkar allra að tryggja að svo sé.

Höfundur er leikskólakennari og skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar á Akranesi.