Höfum staðreyndir á hreinu áður en við kjósum Geir Finnsson skrifar 15. maí 2026 17:53 Í þessari kosningabaráttu hafa skipulags- og samgöngumál verið áberandi í umræðunni. Það kemur mér lítið á óvart því ákvörðun sem er tekin í dag tekur langan tíma í framkvæmd og hefur síðan áhrif á samfélagið til næstu áratuga. Að því sögðu hefur ýmislegt verið fullyrt um þessi mál sem mér þykir vert að fara sérstaklega yfir og hafa í huga þegar við göngum til kosninga á morgun: ● Reykjavík og höfuðborgarsvæðið er ansi dreifbýlt svæði nú þegar, í raun mun dreifbýlla en sambærileg svæði í nágrannaríkjum okkar. Almennt búa milljónir manns í borgum sem eru svipaðar að flatarmáli og Reykjavík. Allt tal um einhvers konar „ofurþéttingu“ á sér því ekki stoð í veruleikanum. ● Til að geta staðið undir nærþjónustu þá þarf ákveðið mikið af fólki að búa á ákveðnum radíusi. Með því að þétta byggð byggjum við hverfi þar sem við þurfum ekki að ganga lengur en í korter til að sækja alla helstu þjónustu, auk þess að búa í grennd við hágæða almenningssamgöngur sem koma okkur hratt og örugglega á milli staða. ● Við þéttum líka byggð til þess að almenningssamgöngur og aðrir virkir samgöngumátar virki almennilega en það hefur verið umkvörtunarefni margra í langan tíma. Þannig verðum við ekki öll föst í umferð á háannatímum við að komast til og frá vinnu og skóla, skutla og sækja börnum þvers og kruss, sækja nauðsynlega þjónustu, komast á fótboltaleikinn og svo framvegis. ● Ef við gerum ráð fyrir einu til jafnvel tveimur bílastæðum fyrir hvert einasta heimili á höfuðborgarsvæðinu þá verður lífið hér ekkert skárra en í menguðustu bílaborgum heimsins, þar sem nánast enga þjónustu er hægt að sækja án þess að sitja fastur í umferð klukkutímum saman. ● Um leið og við brjótum nýtt land og dreifum byggð enn frekar þá vinnum við GEGN jákvæðum áhrifum þéttingar byggðar. Þegar flokkar tala um að vilja gera bæði (þ.e.a.s að þétta byggð og að dreifa henni samtímis) þá er einfaldlega ekkert gagn í þeirri stefnu. ● Fá verkefni hafa verið jafn vel undirbúin og Borgarlínan, sem er veigamikill þáttur í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins. Verkefnið var sett á laggirnar í kjölfar þess að fremstu umferðar- og skipulagssérfræðingar voru fengnir til þess að ákvarða hvers konar samgönguframkvæmdir væru æskilegastar fyrir höfuðborgarsvæðið. Einhverjir flokkar vilja „endurskoða“ Borgarlínuna, þrátt fyrir að búið sé að gera það nú þegar, með tilheyrandi töfum. Framkvæmdir eru þegar byrjaðar og því leiðir allt tal um endurskoðun til þess að við þurfum að bíða enn lengur eftir nauðsynlegum úrbótum í samgöngum. Það mun kosta sitt. ● Það er skiljanlegt að fólk kvarti yfir skorti á grænum svæðum og útsýni í þéttri byggð. Aftur á móti vil ég benda á að flestir nýir þéttingarreitir eru í grennd við græn og falleg útivistarsvæði, auk þess sem þar má víða finna stóra inngarða með leiksvæðum fyrir börn. Gleymum því síðan ekki að verið er að byggja marga af þessum reitum á bensínstöðvarlóðum. ● Þétting byggðar er að sjálfsögðu ekki gallalaust fyrirkomulag og nefni ég sérstaklega birtuskilyrði. Það má hins vegar bæta töluvert með góðri hönnun og skipulagi og vænti ég þess að nýir kjörnir fulltrúar geri kröfur um nákvæmlega það að kosningum loknum. Annars óska ég ykkur öllum gleðilegra kosninga og góðrar helgar. Höfundur er kennari og fyrrverandi varaborgarfulltrúi. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Geir Finnsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Halldór 24.10.26 Halldór Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson Skoðun Þrjú lögregluembætti – á hvaða forsendum? Björn Bjarki Þorsteinsson Skoðun Skoðun Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar Skoðun Börn bíða eftir hjálp á meðan stjórnvöld ræða einkunnir Kristín Kjartansdóttir skrifar Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar Skoðun Hallalaus fjárlög mega ekki kosta farsæld barna Sveitarstjórnarfólk Framsóknar skrifar Skoðun Bráðum verðum við ósýnileg Ágúst Mogensen skrifar Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar Skoðun Kröfurnar standa enn Georg Páll Skúlason skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun America First – eða America Alone? Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Þversögnin í menntamálum Helga María Pálsdóttir skrifar Skoðun Sátt um hvað? Ofbeldi er ekki ágreiningur Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Er samþykki skálkaskjól fyrir skepnuskap ? Magnea Marinósdóttir skrifar Skoðun Ósýnileg hamlandi einkenni – þegar baráttan sést ekki Sigrún Heimisdóttir skrifar Skoðun Íslendingar kusu fátækt og einangrun þann 29. ágúst 2026 Jón Frímann Jónsson skrifar Skoðun Innviðirnir verða að ráða hraðanum Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Falleinkunn fyrir Heima-dæmi Sigurður Sævarsson skrifar Skoðun 7 er ekki lengur 7 Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir,Álfhildur Leifsdóttir skrifar Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Margt smátt Sigurður Líndal Þórisson skrifar Skoðun Lífeyrissjóðs tekjur og skerðing ellilífeyris Sigurður Tómas Garðarsson skrifar Skoðun Stígum inn, konur eiga ekki að þurfa að herða sig Jakob Tryggvason skrifar Skoðun Verkin fylgja, varla fé Magnús Magnússon skrifar Skoðun Þrjú lögregluembætti – á hvaða forsendum? Björn Bjarki Þorsteinsson skrifar Skoðun Ríkisútvarpið og hlutverk þess skrifar Skoðun Leyndinni loks aflétt Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Vaxtabætur hverfa þegar vextirnir bíta mest Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Hugrenningar í kjölfar sýknudóms í Landsrétti Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Þegar unga kynslóðin missir trúna á framtíðina Gestur Valgarðsson skrifar Skoðun Ættarnöfn í nýju ljósi: álit umboðsmanns Alþingis Marteinn Jónasson skrifar Skoðun Hvar var rannsóknarblaðamennskan? Theódór S. Halldórsson skrifar Sjá meira
Í þessari kosningabaráttu hafa skipulags- og samgöngumál verið áberandi í umræðunni. Það kemur mér lítið á óvart því ákvörðun sem er tekin í dag tekur langan tíma í framkvæmd og hefur síðan áhrif á samfélagið til næstu áratuga. Að því sögðu hefur ýmislegt verið fullyrt um þessi mál sem mér þykir vert að fara sérstaklega yfir og hafa í huga þegar við göngum til kosninga á morgun: ● Reykjavík og höfuðborgarsvæðið er ansi dreifbýlt svæði nú þegar, í raun mun dreifbýlla en sambærileg svæði í nágrannaríkjum okkar. Almennt búa milljónir manns í borgum sem eru svipaðar að flatarmáli og Reykjavík. Allt tal um einhvers konar „ofurþéttingu“ á sér því ekki stoð í veruleikanum. ● Til að geta staðið undir nærþjónustu þá þarf ákveðið mikið af fólki að búa á ákveðnum radíusi. Með því að þétta byggð byggjum við hverfi þar sem við þurfum ekki að ganga lengur en í korter til að sækja alla helstu þjónustu, auk þess að búa í grennd við hágæða almenningssamgöngur sem koma okkur hratt og örugglega á milli staða. ● Við þéttum líka byggð til þess að almenningssamgöngur og aðrir virkir samgöngumátar virki almennilega en það hefur verið umkvörtunarefni margra í langan tíma. Þannig verðum við ekki öll föst í umferð á háannatímum við að komast til og frá vinnu og skóla, skutla og sækja börnum þvers og kruss, sækja nauðsynlega þjónustu, komast á fótboltaleikinn og svo framvegis. ● Ef við gerum ráð fyrir einu til jafnvel tveimur bílastæðum fyrir hvert einasta heimili á höfuðborgarsvæðinu þá verður lífið hér ekkert skárra en í menguðustu bílaborgum heimsins, þar sem nánast enga þjónustu er hægt að sækja án þess að sitja fastur í umferð klukkutímum saman. ● Um leið og við brjótum nýtt land og dreifum byggð enn frekar þá vinnum við GEGN jákvæðum áhrifum þéttingar byggðar. Þegar flokkar tala um að vilja gera bæði (þ.e.a.s að þétta byggð og að dreifa henni samtímis) þá er einfaldlega ekkert gagn í þeirri stefnu. ● Fá verkefni hafa verið jafn vel undirbúin og Borgarlínan, sem er veigamikill þáttur í samgöngusáttmála höfuðborgarsvæðisins. Verkefnið var sett á laggirnar í kjölfar þess að fremstu umferðar- og skipulagssérfræðingar voru fengnir til þess að ákvarða hvers konar samgönguframkvæmdir væru æskilegastar fyrir höfuðborgarsvæðið. Einhverjir flokkar vilja „endurskoða“ Borgarlínuna, þrátt fyrir að búið sé að gera það nú þegar, með tilheyrandi töfum. Framkvæmdir eru þegar byrjaðar og því leiðir allt tal um endurskoðun til þess að við þurfum að bíða enn lengur eftir nauðsynlegum úrbótum í samgöngum. Það mun kosta sitt. ● Það er skiljanlegt að fólk kvarti yfir skorti á grænum svæðum og útsýni í þéttri byggð. Aftur á móti vil ég benda á að flestir nýir þéttingarreitir eru í grennd við græn og falleg útivistarsvæði, auk þess sem þar má víða finna stóra inngarða með leiksvæðum fyrir börn. Gleymum því síðan ekki að verið er að byggja marga af þessum reitum á bensínstöðvarlóðum. ● Þétting byggðar er að sjálfsögðu ekki gallalaust fyrirkomulag og nefni ég sérstaklega birtuskilyrði. Það má hins vegar bæta töluvert með góðri hönnun og skipulagi og vænti ég þess að nýir kjörnir fulltrúar geri kröfur um nákvæmlega það að kosningum loknum. Annars óska ég ykkur öllum gleðilegra kosninga og góðrar helgar. Höfundur er kennari og fyrrverandi varaborgarfulltrúi.
Skoðun Við krefjumst þess að þolendur segi frá. En er kerfið tilbúið að hlusta? Herdís Ósk Sveinsdóttir skrifar
Skoðun I'm simply the best, better than all the rest...: Skýrt markmið, óskýr framkvæmd og enn ein útgáfan Hjálmar Bogi Hafliðason skrifar
Skoðun Sameinuðu þjóðirnar í 81 ár: Lýðræði og mannréttindi verja sig ekki sjálf Eva Harðardóttir,Erlingur Erlingsson,Helen María Ólafsdóttir,Páll Ásgeir Davíðsson,Rakel Anna Boulter,Viktoría Valdimarsdóttir,Þorvarður Atli Þórsson,Þórður Kristinsson skrifar
Skoðun Þegar sátt er ekki lausnin – hvaða aðrar leiðir eru færar? Kristín Skjaldardóttir,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar